Ελευθερία εναντίον ολοκληρωτισμού – αλλά ας μην υπεραπλουστεύουμε

molenbeek

Μετάφραση

Ελευθερία εναντίον ολοκληρωτισμού – αλλά ας μην υπεραπλουστεύουμε

Αντιμέτωποι με μια σφαγή που δεν κάνει διακρίσεις, όπως είναι η σφαγή στο Παρίσι, είναι δύσκολο να πει κανείς κάτι λογικό. Δυστυχώς, είναι πιο εύκολο να πει ανοησίες. Η νύχτα των επιθέσεων κι ο απόηχος της το απέδειξαν. Κι όχι μόνο στα κοινωνικά δίκτυα: Οι περισσότεροι πολιτικοί ηγέτες έδειξαν μια ανησυχητική πνευματική ένδεια και ηθική αφέλεια. Και ιδίως ανευθυνότητα, πολλή ανευθυνότητα. Έτσι, ένα άρθρο σαν κι αυτό πρέπει να έχει σαφή όρια. Μπορεί απλώς να θέσει κάποιους όρους για τη διεξαγωγή συζήτησης, όρους αδιάσειστους αλλά συγχρόνως και μετριοπαθείς.

Σε αυτές τις γραμμές δεν μπορούμε καν να συνοψίσουμε το τρομερό γεωπολιτικό και ηθικό σφάλμα που συνιστά ο λεγόμενος «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας» ο οποίος ξεκίνησε από τις ΗΠΑ και στον οποίο συνέδραμε το βορειοατλαντικό σύμφωνο. Μπορούμε όμως να το ορίσουμε ως αιτία, όχι μοναδική αλλά πάντως ουσιαστική, της σημερινής κατάστασης στη Δύση και, κυρίως, στη Μέση Ανατολή. Και να το εντάξουμε εκεί όπου ανήκει: στην ιμπεριαλιστική παράδοση.

Με αυτή την έννοια, δεν γράφουμε εδώ τίποτα πιο ουσιώδες από ό,τι έχει ήδη γραφτεί για τους κινδύνους από την αποσύνθεση του Ιράκ και την κατάσταση στο Αφγανιστάν μετά την κατοχή. Αλλά πρέπει να τα τονίσουμε για άλλη μια φορά.

Ούτε μπορούμε να χαράξουμε ένα χρονοδιάγραμμα για μια πολιτική μετάβαση που θα τερματίζει τον πόλεμο στη Συρία – τον πιο αιματηρό ίσως από τους εν εξελίξει πολέμους, τις διαστάσεις του οποίου θα συνειδητοποιήσουμε μόνο με την πάροδο του χρόνου. Αλλά πρέπει να διεκδικήσουμε μια λύση της σύγκρουσης μέσα από διαπραγματεύσεις, μια επείγουσα κατάπαυση του πυρός και μια πολιτική διαδικασία που να οδηγήσει σε ελεύθερες εκλογές. Το λιγότερο δυσμενές αποτέλεσμα αυτών των άγριων επιθέσεων είναι η ώθηση που δόθηκε στις συνομιλίες της Βιέννης και στη συμφωνία ότι προτεραιότητα αποτελεί η καταπολέμηση του ISIS μέσω της συμμαχίας αντίπαλων κατά τ’ άλλα δυνάμεων.

Δεν μπορούμε να μην αναφέρουμε τις χιλιάδες εξόριστους από τον πόλεμο και τη δραματική φυγή τους προς την Ευρώπη, όπου αντιμετωπίζονται ως αποβράσματα. Πρέπει να καταγγείλουμε ότι οι επιθέσεις στο Παρίσι αξιοποιούνται προκειμένου να ενισχυθεί αυτή η απάνθρωπη πολιτική, με μια ατζέντα ασφαλείας που παραβιάζει τα πλέον βασικά ανθρώπινα δικαιώματα. Από το πώς θα διαχειριστούμε αυτήν την πρόκληση εξαρτώνται και οι άμεσες και οι πιο μεσοπρόθεσμες συνέπειες. Η Γαλλία είναι ενδεικτικό παράδειγμα.

Σύνθετη πραγματικότητα με πολύπλοκες συνταγές

Είμαστε αντιμέτωποι με μια περίπλοκη, ιδιαίτερα περίπλοκη, πραγματικότητα. Το να το παραδεχτούμε αποτελεί ένα πρώτο βήμα· το να την καταλάβουμε σε όλη την πολυπλοκότητά της είναι σημαντική πρόοδος· το να αρνηθούμε την πολυπλοκότητα αυτή είναι ανόητο· το να την αναγάγουμε σε μία αντιπαράθεση «καλών» και «κακών» με βάση μια αποικιακή ανάγνωση, δεν οδηγεί πουθενά. Ούτε χθες οδηγούσε ούτε σήμερα οδηγεί. Αν αντιμετωπίσουμε αυτήν την πραγματικότητα με δογματισμό, κυνισμό, υποκρισία ή αφέλεια, θα είναι ίσως καθησυχαστικό, θα ενισχύσει τις πεποιθήσεις και τις προκαταλήψεις μας, αλλά θα συνιστά απλοϊκότητα και κοινοτοπία του κακού, ενώ πολιτικά και κοινωνικά θα αποτελεί οπισθοδρόμηση. Ας προσέξουμε αυτούς τους κινδύνους. Κάνουν την αριστερά να ασφυκτιά και ευνοούν τα συμφέροντά της δεξιάς.

Αυτά τα γεγονότα δείχνουν ότι η ηθική προκατάληψη είναι αδιαμφισβήτητα ίδιον του ανθρώπου. Κανείς δεν πρέπει να εκπλήσσεται ιδιαίτερα που οι θάνατοι σε άλλα μέρη δεν επηρεάζουν τους Ευρωπαίους όσο οι θάνατοι στο Παρίσι: η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου και ενός ξένου δεν δημιουργούν την ίδια αίσθηση. Ούτε η πολιτική ούτε η δημοσιογραφία διέπονται από μία παράλογη και εξωπραγματική ηθική ανωτερότητα. Κανείς δεν βιώνει τον πόνο των άλλων όπως βιώνει τον δικό του, κανείς δεν εκτιμά το όφελος ή τη ζημιά των άλλων το ίδιο με το όφελος και τη ζημιά για τον εαυτό του. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε ηθικά τυφλοί στον πόνο των άλλων. Το να υπερβούμε αυτήν την προκατάληψη είναι ανθρωπιστικό και επαναστατικό καθήκον. Και η ενσυναίσθηση είναι το καλύτερο εργαλείο.

Να τερματιστεί η πολιτική αστάθεια, να τελειώσει ο πόλεμος.

Είναι αδύνατο να καταλάβουμε, και ως εκ τούτου να επιλύσουμε ή τουλάχιστον να διαχειριστούμε, τα αίτια των επιθέσεων του Παρισιού, αν δεν δούμε ότι υπάρχει μια σύνθετη αλληλουχία γεγονότων. Χωρίς να προχωρήσουμε παραπέρα, θα πρέπει να εντάξουμε αυτές τις επιθέσεις στο ίδιο πλαίσιο με τις επιθέσεις εναντίον των Κούρδων και των αριστερών Τούρκων συμμάχων τους, με τον εν εξελίξει πόλεμο κατά της Χεζμπολάχ, και –προσεκτικά, διότι είναι ακόμα ανεπιβεβαίωτο- με ό,τι συνέβη με το ρωσικό αεροσκάφος στο Σινά.

Η εξωτερική πολιτική που ευνόησε την αστάθεια είναι ανεύθυνη και φονική. Γεννά την κλιμάκωση του πολέμου και της εκδίκησης με τραγικές συνέπειες, θρέφει τον ολοκληρωτισμό και πνίγει τη δημοκρατία. Με δεδομένη την έλλειψη ευθύνης των πολιτικών, μόνο μια πολιτική συνολικού αντιμιλιταρισμού –όχι ενός εστέτ και αφελούς πασιφισμού- μπορεί να θέσει τέρμα σε αυτήν την κλιμάκωση. Δεν είναι απλό, δεν είναι εύκολο.

Πηγή: κύριο άρθρο της βασκικής εφημερίδας Gara, 14.11.2015. Μετάφραση: herrk http://www.naiz.eus/eu/iritzia/editorial/es-totalitarismo-contra-libertad-pero-no-conviene-simplificar

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s