Οι κουμπάροι αποφασίζουν, η αντιπολίτευση συμπαρίσταται (στους κουμπάρους)

Σε ραδιοφωνική συνέντευξη προ ημερών ο δημοσιογράφος καλούσε τον Κύπριο βουλευτή Ζ. Κουλία να απαντήσει με ένα ναι ή με ένα όχι: Θα τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι της κρίσης στην Κύπρο; Η απάντηση του βουλευτή: Οσο τιμωρήθηκαν στην Ελλάδα. Ο δημοσιογράφος Μ. Ιγνατίου, αντίθετα, ευελπιστεί ότι θα αποδοθούν ευθύνες.

Σε ποιους όμως θα μπορούσαν να αποδοθούν αυτές οι ευθύνες; Αν κρίνουμε από τα στοιχεία που διέρρευσαν για χάρισμα δανείων από τράπεζες σε Κύπριους διαπλεκόμενους τα πράγματα είναι απλά: χοντρικά τα μισά λεφτά πήγαν στον ΔΗΣΥ τα μισά στο ΑΚΕΛ (και κάτι ψιλά στο ΔΗΚΟ) – οπότε ο χαρακτηρισμός «ΔΗΣΑΚΕΛ» για να δηλώσει το πλέγμα κομματικής εξουσίας στο νησί αποδεικνύεται μάλλον εύστοχος. Οσο για την κυπριακή Εκκλησία, οι γνώσεις του Αρχιεπισκόπου πέρι τα οικονομικά δεν παύουν να μας εκπλήσσουν.

Φυσικά, πέρα από την κομματοκρατία και τη διαπλοκή, πέρα από τη στάση έναντι της κατοχικής Τουρκίας, υπάρχει και το θέμα της τρόικας. Ποιος έφερε την τρόικα στην Κύπρο και πότε; Πάντως όχι ο Αναστασιάδης (όσο και αν θα το ήθελε) και όχι το 2013, ούτε το 2012.

Και στην Ελλάδα τι λέει ο «πολιτικός κόσμος»; Οσον αφορά την κυβέρνηση, η στάση της είναι πασίγνωστη όσο και ευεξήγητη: ο υπάλληλος δεν έχει πολλά περιθώρια αν επικρέμαται η απόλυση και η φυλακή. Για την αντιπολίτευση πάλι, αν θέλουμε να καταλάβουμε τη σημερινή της στάση θα βοηθήσει πολύ να ανατρέξουμε στο μοιραίο 1974.

Στο βιβλίο του «Κύπρος και μεταπολίτευση.Το σύμπλεγμα της ήττας» (2004) ο Τ. Χατζηαναστασίου παρουσιάζει, μεταξύ άλλων, πώς αντέδρασαν διάφορες πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις στην Ελλάδα μετά την εισβολή:

Ετσι λοπόν το φθινόπωρο του ’74 η πλειονότητα των Κυπρίων φοιτητών στην Ελλάδα αναλώνεται σε αντιπαραθέσεις μακαριακών – γριβικών.

Το ΠΑΣΟΚ δηλώνει ότι συμφωνεί με τους χειρισμούς της κυβέρνησης Καραμανλή.

Το ΚΚΕ δηλώνει πως φταίχτης είναι το ΝΑΤΟ και μοναδική ελπίδα είναι οι προτάσεις της ΕΣΣΔ.

Το ΚΚΕεσ δεν διαφοροποιείται από το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ.

Η άκρα αριστερά υπερθεματίζει σε αντιαμερικανισμό. Στις λίγες εξαιρέσεις: ο Ν.Ψυρούκης και ο αναρχικός Λ. Χρηστάκης.

Για το φοιτητικό κίνημα το Κυπριακό είναι πρωτίστως θέμα αντίθεσης μεταξύ του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και των λαών της Κύπρου, της Τουρκίας και της Ελλάδας. Τον κυπριακό λαό αιματοκύλισαν το ΝΑΤΟ και η ελληνική χούντα. Οπως γράφει ο Τ. Χατζηαναστασίου, «η Κύπρος παρουσιάζεται όχι ως θύμα της τουρκικής επιθετικότητας, αλλά ώς θύμα των ΗΠΑ, όπως για παράδειγμα οι χώρες της Λατινικής Αμερικής […] Ο φυσικός αυτουργός της τραγωδίας, η Τουρκία, μένει στο απυρόβλητο […] Πίσω από την αποσιώπηση των ευθυνών της Τουρκίας στο Κυπριακό, κρύβεται το ζήτημα της αποφυγής της αντίστασης στην κατοχή και επομένως της σύγκρουσης. Πρόκειται για εσκεμμένη αποσιώπηση η οποία, κατά ένα παράξενο τρόπο, αποτέλεσε την κοινή συνισταμένη και των Αμερικανών και της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας και της Αριστεράς.»

Η αδυναμία της Αριστεράς, σημειώνει ο συγγραφέας, «έγκειται στο ότι δεν έχει εναλλακτική πρόταση απέναντι στο ενδεχόμενο ενός πολέμου με την Τουρκία. Ετσι, επιλέγει ν’αποσιωπά το ρόλο του τουρκικού επεκτατισμού, αρνούμενη ν’αναλάβει και τις δικές της ευθύνες έναντι του ελληνικού λαού

Ετσι συνεχίζει να δρα μέχρι σήμερα η ελληνική αριστερά στα μεγάλα ζητήματα: Μολονότι τα κουτσοκατάφερε στα πιο εύκολα (και το ΚΚΕ συνετέλεσε σε μία σοσιαλδημοκρατική συναίνεση σε εργασιακούς χώρους, και η άλλη αριστερά υπερασπίστηκε τα πολιτικά δικαιώματα), σε αυτά που απαιτούν τη διαμόρφωση διεθνούς στρατηγικής έδειξε αμηχανία: Χωρίς εναλλακτική λύση απέναντι στον οικονομικό πόλεμο με την Γερμανία, χωρίς μια κοινή στρατηγική για τα δύο ελληνικά κράτη, χωρίς, χωρίς, χωρίς… Πώς θα μπορούσε όντας σαρξ εκ της σαρκός του πολιτικού συστήματος;

«Την κλάψα της μιας μέρας, τη διαδέχονται οι λεονταρισμοί και η κομπορρημοσύνη της άλλης ημέρας» μας θυμίζει ο Ψυρούκης και πολλοί άλλοι πριν και μετά από αυτόν. Ακόμα και μείς που δεν αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας σε αυτό το νεοελληνικό πορτρέτο, μόνο να «καλλιεργούμε τον κήπο μας» ξέρουμε. Τουλάχιστον θα συνεχίσουμε να το κάνουμε.

Advertisements

14 thoughts on “Οι κουμπάροι αποφασίζουν, η αντιπολίτευση συμπαρίσταται (στους κουμπάρους)

  1. κρύβεται το ζήτημα της αποφυγής της αντίστασης στην κατοχή και επομένως της σύγκρουσης. Πρόκειται για εσκεμμένη αποσιώπηση η οποία, κατά ένα παράξενο τρόπο, αποτέλεσε την κοινή συνισταμένη και των Αμερικανών και της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας και της Αριστεράς.”

    Η αδυναμία της Αριστεράς, σημειώνει ο συγγραφέας, “έγκειται στο ότι δεν έχει εναλλακτική πρόταση απέναντι στο ενδεχόμενο ενός πολέμου με την Τουρκία. Ετσι, επιλέγει ν’αποσιωπά το ρόλο του τουρκικού επεκτατισμού, αρνούμενη ν’αναλάβει και τις δικές της ευθύνες έναντι του ελληνικού λαού.”

    Η αποσιώπηση αυτή, η αμηχανία ή η εξωπραγματική ερμηνεία των διεθνών σχέσεων και τα συνεπαγόμενα πολιτικά συμπεράγματα της Αριστεράς εντάσσονται σε κάτι ευρύτερο: την άρνησή της να κυβερνήσει. Αφενός τα οφέλη από την εξωκυβερνητική άσκηση εξουσίας ήταν (μετά το 1974) πολλά για την Αριστερά, και αφετέρου η ήττα του Εμφυλίου οδηγεί στην απόρριψη ως αλλότριας και ανήθικης της εξουσίας. Το τελευταίο πασπαλίζεται εύκολα με αντιεθνικισμό.

    • Συμφωνώ απόλυτα.
      (Μάλλον το «αφενός» παρά το «αφετέρου». Το δεύτερο το πολύ να ισχύει για τον φιλο-αντεξουσιαστικό χώρο)

    • Καλησπέρα σας,
      γιατί η άρνηση της Αριστεράς να οφείλεται στην ήττα της στον εμφύλιο κι όχι στο ότι οι αριστεροί διαβλέπουν, η κάθε πτέρυγα με το δικό της πνεύμα, ότι οι πρακτικές αναγκαιότητες θα την εξαναγκάσουν να απεμπολήσει μέγα μέρος των διακηρύξεων της; Και μάλιστα σε σύντομο χρονικό διάστημα αφού θα πρέπει να περάσει απότομα από το 10 τοις εκατό (ή το πολύ είκοσι) σε μία τέτοια πλειοψηφία που θα της έδινε την κυβέρνηση. Χρειάζεσαι χρόνο για να υποβάλλεις στην κοινωνία ότι πρακτικές αναγκαιότητες υπαγορεύουν μετάθεση της επίτευξης των στόχων στο μέλλον

    • Κι ας μην ξεχνάμε ότι είναι πολύ σημαντικό, και ψυχολογικά, να μην έχεις ασκήσει ποτέ εξουσία. Διαμορφώνονται έξεις στο πέρασμα των χρόνων που δεν τις εγκαταλείπεις εύκολα. Πόσο μάλλον σε συνθήκες της όποιας κρίσης

  2. Προσωπικα προκρινω την εκδοχη οτι η αριστερα ικανοποιουνταν με τα οφελη απο τη μικροεξουσια που ασκουσε. Και φοβοταν (φοβαται) οτι θα τα εχανε αν γινοταν πιο μαζικη.
    Οσο για τον εθισμο στη μη ασκηση κρατικης εξουσιας: σωστο – παντως οι ΚΚΕγενεις εχουν στο πολιτικο DNA τους την ασκηση εξουσιας!

  3. Λεωνίδα,
    Η ήττα του Εμφυλίου είχε το εξής αποτέλεσμα: η εξουσία δόθηκε στους αντίπαλους, οι αντίπαλοι ήταν οι «κακοί», άρα η εξουσία είναι ανήθικη (αφού διαρκώς ασκείται –ώς το 1974- από τους «κακούς»): Αλλά τι σχέση έχει η καλή/ηθική αριστερά με κάτι που είναι ανήθικο; Μακριά από αυτήν. Μόνο με πλάγιες οδούς (πανεπιστήμια, μυστικοσύμβουλοι, πνευματικοί ταγοί κλπ). Ακριβώς, όπως γράφεις, επειδή τέτοιες έξεις (άρνηση της εξουσίας και μερική πρόσβαση σε αυτήν) διαμορφώθηκαν στο πέρασμα των χρόνων, έρχονται σε δεύτερη μοίρα οι πρακτικές αναγκαιότητες και η αντίθεσή τους με τους αριστερούς στόχους.
    Αλλά η δημόσια ανακοίνωση για μετάθεση της αριστερής ουτοπίας δεν είναι το πραγματικό πρόβλημα, αφού μετατίθεται στο μέλλον και η φιλελεύθερη-δεξιά ουτοπία (αόρατο χέρι: όσες τράπεζες κι εταιρείες αδυνατούν να τα βγάλουν πέρα θα χρεοκοπούν χωρίς τις θυσίες του κράτους και των πολιτών). Ακόμη και ο Στάλιν, αν θυμηθούμε τον Κονδύλη, δεν εφάρμοσε την κολλεκτιβοποίηση και τη βίαιη καταστροφή των προσοβιετικών δομών με στόχο την ουτοπία, αλλά επειδή υπήρχαν άμεσες πρακτικές αναγκαιότητες (επικείμενη δυτική εισβολή, για την αντιμετώπιση της οποίας απαιτείτο η εκβιομηχάνιση και η καταστροφή των προνεωτερικών κοινοτήτων)

    Herrk,
    αν την έχουν, πάντως η μέθοδός τους έγκειται στην ιεράρχηση της ιδεολογικής καθαρότητας πάνω από την απόκτηση της εξουσίας

    • Γιάννη, δεν αναφερόμουν στον ουτοπικό χαρακτήρα της Αριστεράς. Είχα περισσότερο κατά νού κάτι πιο συγκεκριμένο. Το ΚΚΕ, για παράδειγμα, αν αναλάμβανε την εξουσία θα έπρεπε είτε να αλλάξει πλήρως την ιδεολογικοπολιτική του φυσιογνωμία είτε να αποκόψει το τόπο από τον υπόλοιπο κόσμο. Πώς θα το έκανε αυτό όταν μέχρι εχθές αναφέρεται στον κομμουνισμό κ.λ.π.; όχι ότι δεν μπορεί να γίνει, αλλά μία ενδεχόμενη απότομη μετάβαση θα δημιουργούσε φοβερούς κραδασμούς στο ίδιο το εσωτερικό του κόμματος.

      Μήπως κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί και στον ΣΥΡΙΖΑ στην περίπτωση που κυβερνήσει.

      Από την άλλη πλευρά πως θα μπορούσε να αποκτήσει ψυχολογία εξουσίας (να το πώ έτσι ) ένας πολιτικός χώρος που δεν έχει ξεπεράσει το 20 τοις εκατό (με εξαίρεση τις τελευταίες εκλογές). Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ένα κόμμα του 4 τοις εκατό. Ποιος άλλος με τα αυτά εκλογικά ποσοστά θα είχε λόγο «κυβερνητικό»;

    • Ε, νομίζω Λεωνίδα ότι στο ίδιο αναφέρεται κι ο Γιάννης μιλώντας για ουτοπία – δεν το εννοούν κυριολεκτικά οι άνθρωποι. Και θα μπορούσαν σχετικά εύκολα να δικαιολογήσουν μια «ρεαλιστική» στροφή στο κοινό τους. Εδώ έχουν δικαιολογήσει τόσα και τόσα. Ομως αλλού είναι το θέμα κι όχι στην ιδεολογία: στο ότι δεν θα μπορούσαν να χορτάσουν – κυριολεκτικά – το τυχόν διευρυμενο εκλογικό τους σώμα.

      Εγώ αναφερόμουν όμως κυρίως στους λεγόμενους ρεφορμιστές αριστερούς. Οτι δύσκολα μπορούν να υπερβούν το πολιτικό σύστημα εντός του οποίου δρουν τόσα χρόνια. Και εδώ έχουμε πραγματικό ιδεολογικό πρόβλημα: ο «ρεφορμισμός» αυτός είναι ατελέσφορος υπό τις παρούσες συνθήκες. Το μόνο που μπορεί να προσφέρει ίσως είναι μια (καλοδεχουμενη ασφαλώς) ηθική εξυγίανση της από τα δεινά του πασοκισμού (νεοδημοκρατικού και πασοκικού)

    • Απομένει και το Κέντρο. Γι’ αυτό η Αριστερά που θέλει να κυβερνήσει «πρέπει» να γίνει κέντρο. Αλλιώς αν παραμείνει «Αριστερά» κινδυνεύει να γίνει Αριστερά (δύσκολο: χαλάει την περμανάντ)

  4. Λεωνίδα,
    Το ΚΚΕ, για να κυβερνήσει θα έπρεπε να υπάρχει μια τρίτη πιθανότητα: να έχει πολίτες αποφασισμένους για να ζήσουν υπό καθεστώς πολεμικού κομμουνισμού κάποια χρόνια (τα πρώτα χρόνια μετά το 1917 ή, εδώ, η περίοδος της Κατοχής). Με πρόσφατες τις μνήμες του εκσυγχρονιστικού ηδονισμού, η εμμονή στην ιδεολογική καθαρότητα είναι ή λάθος στόχος ή λάθος τακτική, γιατί η κοινωνία δεν θέλει να δει/δεν μπορεί τώρα και στο άμεσο μέλλον να διαπιστώσει ψύχραιμα ότι τελείωσε ο εκσυγχρονισμός: Ένας τέτοιος λαός θα μπορούσε να τρώει και χόρτα, αν έκρινε ότι αυτό θα γινόταν για λίγο και θα επικρατούσε δικαιοσύνη. Αλλά μόνο με τέτοια κοινωνία θα αποφευγόταν το δίλημμα «αλλαγή της φυσιογνωμίας ή ανεπιτυχής αποκοπή από τον υπόλοιπο κόσμο». Εν μέρει έχει δίκαιο το ΚΚΕ όταν «αρνείται» να κυβερνήσει όταν δεν υπάρχει τέτοια κοινωνία η οποία θα δεχόταν να κυβερνηθεί από ένα κκέδικο πρόγραμμα και να στηρίξει το τελευταίο όταν αρχίσουν τα όργανα. Αλλά έχει και άδικο, γιατί η ιδεολογική καθαρότητα της αντίληψης αυτής για το ιδανικό εκλογικό σώμα και για την ουτοπία μηδενίζει κάθε πιθανότητα για αντιμετώπιση των άμεσων προβλημάτων περιμένοντας την ιδανική κοινωνία. Και προτιμά την ιδεολογική καθαρότητα – την οποία συνεπικουρεί η μετεμφυλιακή αντίληψη της εξουσίας ως «κακής» (η μυθολογία του εξουσιασμού).
    Βέβαια, δεν είναι καθόλου απίθανη η υπόθεση ότι το ΚΚΕ αναλαμβάνει την εξουσία χάρη σε μια επαναστατική μάζα ψηφοφόρων, και τα γυρίζει.
    Ο Σύριζα ή τμήμα του δεν θέλει να πιστέψει ότι ο εκσυγχρονισμός τελείωσε. Πώς θα πείσεις την κοινωνία για κάτι στο οποίο τμήμα σου δεν πιστεύει; Αλλά ακριβώς επειδή α) ούτε η κοινωνία πιστεύει ακόμη ότι τελείωσε ο εκσυγχρονιστικός καταναλωτισμός και β) ούτε εσύ το πιστεύεις, είναι βολικότερο να μην αγωνίζεσαι για την εξουσία και να χαϊδεύεις πασοκικώς τα αυτιά του κόσμου.

    Herrk
    εδώ έχουμε πραγματικό ιδεολογικό πρόβλημα: ο “ρεφορμισμός” αυτός είναι ατελέσφορος υπό τις παρούσες συνθήκες

    Ακριβώς.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s