κριτήρια ψήφου

Απ’ ότι  κατάλαβα τα κριτήρια ψήφου είναι είτε ιδεολογικά είτε πολύ ιδεολογικά.

Από τα ιδεολογικά κριτήρια παραθέτω τα πλέον πρόσφατα που άκουσα:

Η γειτόνισσα που επί 50 χρόνια ψήφιζε τη μία μεγάλη παράταξη, τώρα θα ψηφίσει την άλλη διότι της νοίκιασε το μαγαζί για εκλογικό κέντρο και είναι ευκαιρία για κονέ, ξέρεις.

Ο φίλος που θα ψηφίσει τον τάδε υποψήφιο διότι είναι γκέι.

Ο άλλος που θα επιλέξει το χ κόμμα διότι οι άλλοι αδικούν τον Παναθηναϊκό.

Στα πολύ ιδεολογικά κριτήρια συγκαταλέγεται πχ να μην ψηφίζεις αριστερά, διότι οι κομμουνιστές στον εμφύλιο… κτλ. ή να προτιμάς το ΠΑΣΟΚ από τη ΝΔ διότι είναι πιο αριστερό.

(Μεταξύ μας, προτιμώ τα «πολύ ιδεολογικά» ως ακόμα πιο σουρεαλιστικά από τα πρώτα)

Advertisements

49 thoughts on “κριτήρια ψήφου

  1. ΗerrK !
    Tετοια παρακρουση εκει κατω, ετσι; Τι να πω, (μεταξυ μας ;-) εχω εντελως απογοητευτει και χαιρομαι που δεν εχω τετοια …»ιδεολογικα» ή »πολύ ιδεολογικά» διλημματα…

  2. Herr K.,
    Υπάρχει κι ένα κίνητρο ψήφου, κι όχι κριτήριο με την έννοια ότι δεν είναι συνειδητό, με την έννοια ότι έχει εδώ και χρόνια επαναπροσδιοριστεί η ιεραρχία των εχθροτήτων μεγάλων κοινωνικών μερίδων, ιδίως νεότερων ηλικιακά, με αποτέλεσμα να ισχύουν πολύ πιο περιορισμένα τα κριτήρια που αποκαλείς «πολύ ιδεολογικά».

  3. Καλησπέρα Λεωνίδα,

    «έχει επαναπροσδιοριστεί η ιεραρχία των εχθροτήτων μεγάλων κοινωνικών μερίδων»
    έχεις κατά νου κάποιες συγκεκεριμένες νέες ιεραρχίες;
    Πάντως οι παλιές διαχωριστικές γραμμές αναπαράγονται εύκολα και σε μικρότερες ηλικίες (πρόκειται για προσωπική μου εντύπωση, βέβαια, όχι για προϊόν έρευνας)

  4. Καλησπέρα,
    να καταθέσω και εγώ μία σκηνή στο εκλογικό κέντρο που ψηφισα. Γλυκιά, πικρή, αλλοτινή,ειλικρινά δεν ξέρω. Αλλά να, έτσι σαν να μου έδωσε άρωμα, μυρωδιές, γευση σε μια μέρα …άχρωμη.

    Απομεσημερο σε ένα εκλογικό κέντρο της Αθήνας, ένας ηλικιωμένος κυριος, παλαικά καλοντυμένος, ψηφιζει μπροστά απο μένα. Παιρνει τα ψηφοδέλτια,μπαινει στο παραβάν, και σε ένα λεπτό βγαινει έξω. Δεν μπορώ να ψηφισω λεει. Γιατί; το ρωτάει ο εκλογικός αντιπροσωπος; Δεν έχω φερει τελικά μαζί μου το ψηφοδέλτιο, απαντά.

    Πανικός, ο κ. επιμένει ότι δεν πειράζει που τον έχουν καταχωρίσει, ας το κρατήσουν …ανοιχτό, θα τηλεφωνησει στην κόρη του να έρθει να τον πετάξει στο σπιτι και θα γυρισει σε λίγο, θα προλάβει τους λεει. Ο δικαστικός αντιπροσωπος είναι ανενδοτος. Δεν μπορεί να το κάνει αυτό του λεει. Δεν μπορεί να παραβεί το νόμο.
    Ο κυριος ειναι σοκαρισμένος, το σκεφτεται, εγώ μπαινω στο άλλο παραβάν. Τον αφήνω εκει να συζητάει με τον δικαστικό.

    Βγαινω έξω, αναβω τσιγάρο και τον περιμένω. Δεν κρατιέμαι…η περιεργη, αν και νομιζω ότι έχω καταλάβει. Μετά απο κανένα πενταλεπτο βγαινει και αυτός. Τον ρωτάω. Είχε ξεχάσει το ψηφοδέλτιο της λαικής συσπειρωσης στο σπιτι. Ζωγραφισε λεει ένα ψευτογαρυφαλο στο λευκό, έγραψε επάνω λαική συσπειρωση και το έριξε στη κάλπη. Το ίδιο ειναι του λέω. Δεν τον έπεισα. Μα αφου το ειχα πάνω στο τραπέζι μου λεει σκασμένος, πως το ξέχασα!

    Εκεινο που κρατάω είναι ένα. Το ότι …ζωγραφισε με το στυλό του…το γαρυφαλο. Ένα …γαρυφαλλο.

    Την καλησπέρα μου

  5. Καλησπέρα Herr K.

    Ούτε εγώ έχω υπόψη μου έρευνες και σίγουρα αυτό που λές έχει μάλλον με το μέρος του και τις προσπάθειες που κάνουν πολλοί για να αναπαράγονται παλιές διαχωριστικές γραμμές γιατί τους είναι δύσκολο να βρούν νέες.

    Από τις προσωπικές μου εμπειρίες μιλάω. Δηλαδή έχω την εντύπωση πως πολλοί κομμουνιστές, εννοώ του ΚΚΕ και κυρίως νέους, κυρίως έχουν σαν μεγαλύτερο αντίπαλο το ΠΑΣΟΚ ενώ πολλοί νεοδημοκράτες δεν τό΄χουν για ταμπού να ψηφίσουν ΚΚΕ σε τοπικές εκλογές. Πιστεύω ότι τα όσα λές αγγίζουν περισσότερο την ανανεωτική αριστερά (εν ευρεία εννοία. Βάζω και ριζοσπαστικότερες εκφάνσεις) και μεγαλύτερους σε ηλικία δεξιούς ή όσοι από τους τελευταίους αυτοκατανοούνται ως «σοβαροί», «αστοί» κ.λ.π. Μάλιστα λαϊκότερα στρώματα της Δεξιάς πιστεύω ανεξαρτήτου ηλικίας εύκολα θα ψήφιζαν ΚΚΕ.

    Και πάλι, δεν μπορώ να το αποδείξω. Εξ ιδίας πείρας μιλώ.

  6. Ναι, κι εγώ στους πασοκολάγνους της ριζοσπαστικής αριστεράς αναφερόμουν.
    Για τους δεξιούς νομίζω τα αντίθετα, ότι δηλαδή ένας «ιστορικός» αντικομμουνισμός έχει περάσει και στους νεώτερους – αλλά δεν επιμένω διότι κι εγώ στην προσωπική παρατήρηση βασίζομαι.

  7. βασικά στους νέους δεξιούς ένα είναι που δεν έχει περάσει – και δυστυχώς είναι το μόνο καλό στοιχείο της δεξιάς που θα ήταν χρήσιμο σήμερα: ο συντηρητισμός. Οι νέοι δεξιοί στρέφονται είτε στις Μυκόνους και τις μπίζνες, είτε στους Μπουμπούκους και τη Χρυσή Αυγή. Δεν έχουν πρόβλημα να ρίξουν ΚΚΕ, όχι γιατί δεν είναι αντικομμουνιστές, αλλά γιατί δεν είναι τίποτα.

  8. Συμπέρασμα: άμα οι δεξιοί ήταν συντηρητικοί μπορεί και να ψήφιζαν κκε (no irony)

    Από την άλλη, Νικόλα (και Γιάννη), ακροδεξιών φρονημάτων σημαίνει ΚΑΙ ισχυρή απέχθεια προς το ΚΚΕ ή καλύτερα προς την εικόνα που είχαν οι παππούδες τους για το ΚΚΕ.

  9. ε, ναι, αφού το κκε είναι συντηρητικό (και με την εξής έννοια). δεν θέλει να επεκταθεί πέρα από ένα ποσοστό, γιατί θα γίνει είτε εαμ και θα παταχθεί είτε πολυσυλλεκτικό τύπου νδ, συριζα ή πασοκ.

  10. Πολλοί λόγοι υπάρχουν για να «έχει περάσει ο ιστορικός αντικομμουνισμός» στις νέες γενιές δεξιών, αν και δεν νομίζω ότι είναι τόσο έντονος όσο πιστεύετε.

    Πέρα από τη συλλογική μνήμη είναι ότι, πρώτον, πέρασε η αντίληψη, που δεν ισχύει, ότι η Αριστερά έβγαλε το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, δεύτερον, η έλλειψη διάκρισης στα ποικίλα μορφώματα της Αριστεράς η οποία, μέσες άκρες, ταυτίζεται με το ΚΚΕ και τρίτον ότι οι κομμουνιστές δεν απεμπολούν την επαναστατική τους φρασεολογία, οπότε και φροντίζουν να υπενθυμίσουν τις τελικές τους στοχεύσεις, όντες ιδιαίτερα μαχητικοί.

  11. Μάλλον ισχύει, Γιάννη – το κκε φοβάται ότι δεν θα μπορεί να ελέγξει διεύρυνση της επιρροής του.

    Λεωνίδα, πράγματι οι δεξιοί -και οι απολίτικοι ακόμα πιο πολύ – δεν καταλαβαίνουν τη διαφορά ανάμεσα «στα ποικίλα μορφώματα της Αριστεράς»
    Τώρα «ότι οι κομμουνιστές δεν απεμπολούν την επαναστατική τους φρασεολογία» είναι φόβητρο μόνο για την ακροδεξια νομίζω – η οποία πρέπει να είναι ο μόνος χώρος που παίρνει αυτην τη φρασεολογία τοις μετρητοίς!

  12. Έτερον εκάτερον Herr K.
    Τις πολεμικού χαρακτήρα διακηρύξεις της κομμουνιστικής αριστεράς τις θέτει κανείς στο περιθώριο από την πρακτική της ανημπόρια. Όχι μόνον στην Ελλάδα αλλά και σε διεθνές επίπεδο. Το τί σημαίνει πρακτική ανημπόρια όμως δεν είναι αυτονόητο για τον καθένα, ή αν θέλεις πολλοί δεν το γνωρίζουν, για τούτο κι εμμένουν στο περιεχόμενο των συνθημάτων των κομμουνιστών. Αυτό δεν τους κάνει «ακροδεξιούς» (που δεν ξέρω τι σημαίνει ο όρος για σένα και που τον χρησιμοποιείς) απλώς πολιτικά αφελείς, ήτοι ανίδεους.

    Βέβαια αν τύχει και ειρωνευτείς τους επαναστατικούς πόθους πολλών αριστερών εξοργίζονται. Ανθρώπινο βέβαια. Οι ίδιοι πάντως προτιμούν να τους παίρνεις στα σοβαρά.

    Αλήθεια τον όρο «ακροαριστερά» τον χρησιμοποείς; Κι αν ναί, σε ποιές περιπτώσεις;

  13. Νικόλα, ο Πάγκαλος έχει χοντρό πρόβλημα με το κκε … (μάλλον είναι και προσωπικό)

    Λεωνίδα,
    – πρακτική ανημπόρια ή συνειδητή επιλογή δεν ξέρω, πάντως δεν υπάρχει κάποια επαναστατική θέληση
    – «προτιμούν να τους παίρνεις στα σοβαρά» νομίζω ότι ισχύει για τους νέους αριστερούς βασικά. Πέραν τούτου βέβαια κανεις μας δεν δεχεται ευχαριστα να αποκαλυπτεται η ψευδής του συνείδηση.
    – όχι εγώ δεν χρησιμοποιώ τον όρο «ακροαριστεροί». Τον χρησιμοποιούν συνήθως οι ακροδεξιοί ;-)

  14. δημιουργεί μιαν κάποια ασφάλεια, βρε παιδί μου. Ξέρεις ότι υπάρχουν και άλλοι εκεί έξω (στα άκρα). Άσε που η αντιπαράθεση επικυρώνεται και γραμματολογικά! Τώρα το ποιοί είναι αυτοί οι ακροαριστεροί είναι θέμα. Για πολλούς ακροδεξιούς, ακροαριστεροί δεν είναι τόσο οι ΚΚΕδες, (παρότι αντισυστημικοί), αλλά οι Συριζόπληκτοι (παρ’ ότι συστημικοί). Ίσως είναι επειδή οι μεν είναι ακίνδυνοι, ενώ οι δε πανταχού παρόντες (σε ΜΜΕ, Πανεπιστήμια κλπ) και συμμετέχουν στην ελίτ. Άλλωστε, μετά από τόσα χρόνια αναπτύσσεται και μία κάποια συμπάθεια για το ΚΚΕ. Βλέπεις είναι ιδεολόγοι, αγωνιστές, θυσιάστηκαν – άσχετο αν για λάθος ιδεολογία. Ενώ οι των Εξαρχείων είναι κακομαθημένα κωλόπαιδα. Υπάρχει, βλέπεις, και ένας ρομαντισμός – esprit du corps ή κάπως έτσι, από γαλλικά εν κατέχω (άλλωστε οι Έλληνες ακροδεξιοί είναι -ή τουλάχιστον ήταν- συντηρητικοί…)

  15. δημιουργεί ασφάλεια, αντίπαλο…
    Κι ένα άλλο στοιχείο: Σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα, ΛΑΟΣ και Σύριζα έχουν την ίδια κοινωνική βάση! (διαφορετική από το ΚΚΕ)

  16. Καλημέρα σας,

    Ναί αλλά όλα αυτά δεν παραπέμπουν σε όρους περί «ακροδεξιάς». Τα περί «ακροαριστεράς» δεν υπάρχουν στη δημόσια σφαίρα. Το ερώτημα ήταν εν μέρει ρητορικό (εν μέρει γιατί η γνώμη του Herr K μπορεί να απέκλινε από τις κυρίαρχες δημόσιες χρήσεις).

    Η κατηγορία για «ακρότητα» δεν μοιάζει χρησιμοποιείται με το νόημα ενός διακριτού ιδεολογικού ρεύματος με κριτήρια αντλημένα από την ιστορία των πολιτικών ιδεών ή την πολιτική θεωρία αλλά μάλλον με όρους επίτασης. Δηλαδή κάποιος χαρακτηρίζεται ως «ακραίος» μέσα από την έμφαση που δίνει σε ορισμένες όψεις της σκέψης του. Αφήνω βέβαια εδώ το απτό γεγονός ότι δεν υπάρχουν «ακραίοι» στην Αριστερά πιθανόν επειδή οι στοχεύσεις της είναι καθαγιασμένες στη δημόσια σφαίρα. Ακόμη και τρομοκράτες που αντλούν οι ίδιοι νομιμοποίηση από αριστερές ιδέες «δεν είναι πραγματικοί αριστεροί», «είναι πράκτορες», «ανήκουν στο παρακράτος» κ.λ.π. Ακόμη, θα έχετε ακούσει ότι και οι «πραγματικοί αναρχικοί» δεν προβαίνουν σε πράξεις βίας κ.λ.π. Σε αντίθεση προς αυτά ο τόπος βρίθει από «ακροδεξιούς».

    Νομίζω ότι οι όροι, στο ιδεολογικό επίπεδο τουλάχιστον, πρέπει να οριοθετούν μορφώματα ιδεών.

    • «οι όροι, στο ιδεολογικό επίπεδο τουλάχιστον, πρέπει να οριοθετούν μορφώματα ιδεών»
      Λίγο κανονιστικό σε κόβω :-) Πέρα από το πείραγμα, ασφαλώς έχεις δίκιο για την οριοθέτηση.

      Παραπονιέσαι, Λεωνίδα, ότι η αριστερά έχει κάποια ασυλία, τουλάχιστον στο δημόσιο λόγο. Σωστό όσο και δικαιολογημένο. Η διαχείριση της μετεμφυλιακής υποτέλειας της Ελλάδας έγινε εξ ονόματος της Δεξιάς. Τώρα που η υποτέλεια επιτείνεται κυρίως εξ ονόματος της Αριστεράς, η κατάσταση ίσως αλλάξει.

    • Herr K.,
      τώρα είδα το σχόλιό σου. Έχεις δίκιο για τις βλέψεις μου. Δεν «παραπονιέμαι» βέβαια, απλώς αρνούμαι.
      Το κλίμα έχει ήδη αλλάξει. Απλώς, και πάλι, φοβάμαι ότι θα κυριαρχήσουν άλλες μονοτροπίες που έχουν αρχίσει ήδη να διαφαίνονται. Εδώ υπάρχει κανονιστική πρόθεση. Με το προηγούμενο σχόλιό μου δεν είχα :-). Σχολιάζω όμως και χάνω τον Μαραντζίδη στην ΕΤ-3, στην εκπομπή του Σαββίδη :-)

  17. πάντως, καὶ οἱ ἀκροδεξιοὶ ἐνῶ κάνουν λόγο γιὰ ἀκροαριστερὰ θίγονται ὅταν χαρακτηρίζονται ἀκροδεξιά, δηλαδὴ κάνουν ὅ,τι καὶ οἱ ἀντίπαλοί τους, καὶ προτιμοῦν ἄλλους χαρακτηρισμούς (π.χ. ριζοσπαστικὴ δεξιὰ κοκ)

  18. Φυσικά θίγονται. Πάντως δεν βλέπω να έχει περάσει η αντίληψή τους στην δημόσια σφαίρα.

    Φυσικά ο όρος «ριζοσπαστική δεξιά» μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με αναλυτική πρόθεση, βλ. το βιβλίο του John Weiss σε μετάφραση του Μαρκέτου από τις εκδόσεις «Θύραθεν». Σε κάθε περίπτωση από τα συμφραζόμενα προκύπτει αν γίνεται με πρόθεση συγκάλυψης ή αναλυτική.

    Η διαφορά είναι ότι οι αριστεροί έχουν περάσει τη δική τους αντίληψη.

  19. Το «ακροδεξιό» ως έννοια έχει υποστεί μία μετατόπιση. Πέρα από την παραδοσιακή του χρήση – χοντρικά: πατριδοκαπηλία – ολοένα και περισσότερο χρησιμοποιείται στη δημόσια σφαίρα από απολογητές του καθεστώτος για να απαξιώσει την αντίσταση σε αυτό. Σημειωτέον ότι μερίδα της αντίστασης – ή της «αντίστασης»- είναι όντως ακροδεξιά. (Παρά την αδυναμία μου να ορίσω σαφώς, ελπίζω να έγινα κατανοητός).

  20. ἂν θίγονται γιὰ κάτι ποὺ κάνουν οἱ ἄλλοι σ’ αὐτοὺς καὶ τὸ ὁποῖο κάνουν οἱ ἴδιοι στοὺς ἄλλους, τότε κακῶς θίγονται. ἡ ἀντίληψή τους εἶχε πέραση σὲ παλιότερες ἐποχές, δὲν πέτυχαν νὰ ἰσχύει γιὰ πάντα.

    καὶ τὸ ἀκροδεξιὸς μπορεῖς νὰ τὸ χρησιμοποιήσεις ἀμφίσημα. τὸ ριζοσπαστικὴ ἀκροδεξιά, πάντως, οἱ ἀκροδεξιοὶ τὸ χρησιμοποιοῦν τόσο ἐξιδανικευτικὰ ὅσο ἀπαξιωτικὰ χρησιμοποιεῖται ἀπὸ τοὺς ἀντιπάλους τους τὸ ἀκροδεξιός.

    • όλοι θίγονται όταν τους θεωρείς «ακραίους», στίς μέρες μας τουλάχιστον. Το κρίσιμο δεν είναι αυτό. Το κρίσιμο είναι σε ποιά εμπράγματα περιεχόμενα βασίζεσαι. Και τούτο ισχύει και για το παρελθόν.

      Και το «ακροδεξιός» μπορεί να χρησιμοποιηθεί αμφίσημα. Και πάλι πρέπει να ξεκαθαρίζονται τα περιεχόμενα.

  21. Έχω την εντύπωση Herr K. ότι δεν στέκουν οι παρατηρήσεις σου.

    Ο Παπανδρέου μιλάει αυτή τη στιγμή πολύ συχνά εν ονόματι της πατρίδας και συγχρόνως προσπαθεί να θέσει «εκτός μάχης» ιδεολογικά όσους δεν συμμερίζονται την ίδια άποψη. Αυτό είναι «νόμιμο» πολιτικά και δεν είναι φυσικά «ακροδεξιός».

    Από την άλλη πλευρά, στο επίπεδο των λειτουργιών κι όχι τον ονομαστικών διακηρύξεων, και το δίπολο «λαός και δεξιά» την ίδια λειτουργία επιτελούσε. Δηλαδή προσπαθούσε να θέσει εκτός μάχης όλους όσοι εξέφραζαν τη «Δεξιά». Τις ίδιες λειτουργίες προσπαθούν να επιτελέσουν και όλοι όσοι θέλουν να εγκαθιδρύσουν διαιρετικές τομές που να γενικευθούν. Δηλαδή όλοι οι πολιτικοί φορείς μέσες-άκρες.

    • Λεωνίδα,
      δεν ήμουν σαφής (όπως ήλπιζα). Για να χρησιμοποιήσω τη διάκρισή σου, μιλούσα στο επίπεδο των «ονομαστικών διακηρύξεων». Μίλησα λοιπόν για «παραδοσιακή» χρήση – το παράδειγμα του ΓΑΠ είναι μοντέρνα χρήση. Εξάλλου ανέφερα ότι χοντρικά (για να αποφυγω να υπεισέλθω σε ορισμούς που απαιτούν ψάξιμο) ακροδεξιά = πατριδοκαπηλία. Δεν είπα ότι κάθε μορφή πατριδοκαπηλίας είναι ακροδεξιά.

  22. ὁ παπανδρέου εἶναι ἀναγκασμένος νὰ χρησιμοποιήσει τὴν πατρίδα ὡς βάση τῆς ἐπιχειρηματολογίας του. ἡ πατρίδα ἐπιδέχεται καπέλωμα τόσο ἀπὸ αὐτὸν ὅσο καὶ ἀπὸ τὴν χρυσὴ αὐγή (ἡ διαφορὰ βρίσκεται στὴν συχνότητα τῶν ἀναφορῶν), μόνο ὅποιος τὴν ἐπικαλεῖται μπορεῖ νὰ διεκδικήσει τὴν ἰδεολογικὴ ἡγεμονία. ὅπως καὶ ἡ ἀκροδεξιὰ δὲν εἶναι ἀπαραίτητα νεοφιλελεύθερη (βλ. βορίδης-χρυσὴ αὐγή).

    ἡ σύγχυση γιὰ τὰ παραπάνω λύνεται ἂν ἐξετάσουμε ξεχωριστὰ τὶς πολιτικὲς ἀπὸ τὶς οἰκονομικὲς ἀπόψεις.

  23. «μόνο ὅποιος τὴν ἐπικαλεῖται μπορεῖ νὰ διεκδικήσει τὴν ἰδεολογικὴ ἡγεμονία»: ακριβώς, αφού ζούμε σε εθνικά κράτη. Κατά συνέπεια η επίκληση του έθνους ή της πατρίδας δεν επισημαίνει ακροδεξιά στάση.

  24. «Κατά συνέπεια η επίκληση του έθνους ή της πατρίδας δεν επισημαίνει ακροδεξιά στάση.»

    τὸ ζήτημα εἶναι τί περιεχόμενο δίνεται στὴν πατρίδα ποὺ ἐπικαλεῖται κάποιος. ἀντιδημοκρατικό, ρατσιστικὸ καὶ ἀντικομμουνιστικό, ἢ ἄλλο, ὥστε νὰ χαρακτηριστεῖ ἀκροδεξιός.

  25. Δεν ήταν ευδιάκριτο ή τουλάχιστον εγώ δεν το διάβασα καλά. Οπό τε καταλαβαίνω ότι η ακροδεξιά στα μάτια σου είναι αρκετά περιορισμένο φαινόμενο. Η πλάγια κάθετος που έβαλες σημαίνει ότι μπορούν να συνυπάρχουν και τα τρία ή τα δύο πρώτα διαμορφώνουν δίπολα με το αντικομμουνιστικό; Πάντως φαίνεται ότι αν λείπει το αντικομουνιστικό δεν μπορεί να υπάρξει ακροδεξιά. Ενώ από την απάντησή σου καταλαβαίνω ότι συμμερίζεσαι την άποψη της Παπαρήγα. Εγώ από την άλλη καθόλου.

  26. Και τώρα το είδα καλύτερα: όχι δεν είναι αντικομμουνιστής ο Πάγκαλος. Δεν άκουσα πουθενά να κάνει λόγο για να περιπέσει στην παρανομία το ΚΚΕ. Κριτική κάνει έστω και επηρμένη ή, ορισμένες φορές, χυδαία.

  27. «Η πλάγια κάθετος που έβαλες σημαίνει ότι μπορούν να συνυπάρχουν και τα τρία ή τα δύο πρώτα διαμορφώνουν δίπολα με το αντικομμουνιστικό; Πάντως φαίνεται ότι αν λείπει το αντικομουνιστικό δεν μπορεί να υπάρξει ακροδεξιά.»

    ὁ ἀντικομμουνισμὸς δὲν συνεπάγεται ἀκροδεξιὰ ἀλλὰ ἡ ἀκροδεξιὰ εἶναι ἀντικομμουνιστική.

    «δεν είναι αντικομμουνιστής ο Πάγκαλος. Δεν άκουσα πουθενά να κάνει λόγο για να περιπέσει στην παρανομία το ΚΚΕ»

    περιορίζεις τὸν ἀντικομμουνισμὸ στὴν ἀπαίτηση γιὰ ἀπαγόρευση τῆς λειτουργίας του. δὲν ἰσχύει αὐτό.

  28. Ο «αντικομμουνισμός» ως όρος αν δεν εκφράζει την πρόθεση να τεθεί το κομμουνιστικό κόμμα (ή κόμματα) στην παρανομία τότε δεν μπορεί να είναι η αξίωση να επιβληθεί ως κεντρική διαιρετική τομή στην δημόσια σφαίρα. Που και πάλι θα πρέπει να συνοδεύεται από μία θέση και όχι μόνον την άρνηση του κομμουνισμού, για να δομηθεί ένα δίπολο κεντρικό μέσα από το οποίο θα θεωρηθούν τα υπόλοιπα ζητήματα.

    Η ακροδεξιά μπορεί κάλλιστα να είναι αντιφιλελεύθερη και ακόμη και αντικαπιταλιστική, απλώς ή κυρίως. Στον μεσοπόλεμο συνυφάνθηκε με τον αντικομμουνισμό ή ακόμη, και μέχρι το 1989. Όταν χρησιμοποιείται στις μέρες μας δεν είναι παρά ένας τρόπος συσπείρωσης ορισμένων ελάχιστων μειοψηφιών.

    Ο Πάγκαλος φυσικά, κι ακόμη περισσότερο ο Μαραντζίδης (!), δεν υπάγονται σε καμία από τις παραπάνω περιπτώσεις.

    Στην ρητορική περί «αντικομμουνισμού», τουλάχιστον στην Ελλάδα, υποκρύπτεται η αξίωση ή η αυταρέσκεια του ΚΚΕ (ή και ευρύτερα των κομμουνιστώ), ότι δήθεν αποτελούν φόβητρο για την κατεστημένη τάξη. Αφήνω εδώ βέβαια το γεγονός ότι είναι ένας εύκολος τρόπος να συσπειρώνεις τους δικούς σου και να αποφεύγεις την κριτική των άλλων. Δίκαιη ή άδικη η κριτική, αδιάφορο.

  29. Παρἐθεσα το κείμενο κυρίως για το συμπέρασμά του:
    <>

    Νομίζω απαντά (Λεωνίδα) τουλάχιστον στη β παράγραφό σου παραπάνω (την α δεν την κατάλαβα – αν θες επαναδιατύπωσε)

    Η κριτική σου στη χρηση του «αντικομμουνισμού» από το κκε είναι μονομερής. Οχι αναγκαστικά λανθασμένη αλλά μονομερής. Λησμονεί ότι το κκε αποτελεί όντως φόβητρο -κυρίως σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής αλλά και «ταξικής»:

    1. αφενός διότι επιμένει σοσιαλδημοκρατικά σε εποχή που και αυτό θεωρείται αμάρτημα
    2. αφετερου διοτι – έστω κι αν είναι μονο συμβολικό ή ρητορικό -φέρει την ιστορική μνήμη της αντίστασης

    Κύριος στόχος του αντικομμουνισμού και τότε και τώρα δεν ήταν οι κομμουνιστές αλλά το αντιστασιακό πνεύμα.

  30. το απόσπασμα από το παραπανω λινκ:

    στην προσπάθειά της να υπογραμμίσει την ανεπάρκεια των κοινών τόπων της Αριστεράς αποκαλύπτει, άθελά της μάλλον, την ανεπάρκεια των κοινών τόπων των αντιπάλων της. Αν η πραγμάτευση του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος από τη σκοπιά μιας «ιστορικής εγκληματολογίας» εμφανίζεται με καθυστέρηση είκοσι χρόνων σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, τούτο μάλλον οφείλεται και στη «διαφορά φάσης» που κληροδότησαν στην ελληνική συζήτηση οι δυόμισι δεκαετίες του μετεμφυλιακού καθεστώτος. Κάπου εκεί θα πρέπει ίσως να αναζητηθούν και οι λόγοι για τους οποίους το ΚΚΕ επαναξιολογεί εσχάτως το σταλινικό παρελθόν και ο Μαραντζίδης επιλέγει να σκιαμαχήσει μαζί του.

  31. Herr K.,

    Να διασαφήσω την πρώτη παράγραφο:
    Έδωσα δύο διαστάσεις σύμφωνα με τις οποίες ο όρος αντικομμουνισμός, στα δικά μου μάτια έχει νόημα να χρησιμοποιείται:
    — την πρόθεση να τεθεί το κομμουνιστικό κόμμα (ή κόμματα) στην παρανομία
    — την προσπάθεια να επιβληθεί ως κεντρική διαιρετική τομή στην δημόσια σφαίρα
    Και μάλλον θα πρέπει να θεωρηθεί το πρώτο ως απόληξη της σύγκρουσης που προκύπτει από το δεύτερο. Δηλαδή μόνον όπου η σύγκρουση φθάσει σε ακραία όρια μπορεί να αναμένεται η αξίωση να τεθεί εκτός νόμου το Κομμουνιστικό Κόμμα.

    Σύμφωνα με τα παραπάνω, νομίζω ότι δεν μπορεί να αναχθεί σε μείζονα διαιρετική τομή (ο αντικομμουνισμός) ούτε καν σε ελάσσονα – στις υφιστάμενες πάντα συνθήκες. Και τούτο διαφαίνεται από την ρητορική των πολιτικών παρατάξεων. Δεν υπάρχει παράταξη, μεγάλη εννοώ, μετά το 1974 μέχρι και τις μέρες μας που να θεώρησε το ΚΚΕ, ή την Αριστερά ευρύτερα, ως τον μείζονα αντίπαλό του. Το αντίθετο. Η βασική διαιρετική τομή της μεταπολίτευσης ήταν ανάμεσα σε «λαό» και «δεξιά». Ο λόγος που εγκαθιδρύθηκε ήταν ένας σαφώς αντιδεξιός λόγος. Όχι από τα Αριστερά. Το αντίθετο της «Δεξιάς» δεν ήταν η «Αριστερά» αλλά ο «Λαός». Προσπάθειες να εγκαθιδρυθούν νέες, μετά την παρακμή του παραπάνω σχήματος υπήρξαν, αλλά δεν ευοδώθηκαν, με την έννοια ότι δεν είχαν ανάλογη έκταση κι ένταση (εκσυγχρονισμός-παράδοση, πρόοδος-συντήρηση κ.λ.π.).

    Λές ότι το ΚΚΕ συνιστά φόβητρο. Ίσως με την έννοια της «εξαίρεσης» η οποία λαμβάνεται υπόψη από τον κανόνα και ο οποίος διαμορφώνεται υπό τον φόβο της (εδώ ανακαλώ τον επίλογο του Κονδύλη στον Schmitt. Ελπίζω να μην κάνω λάθος. Δεν μπορώ να το ανοίξω νυχτιάτικα). Αλλά και πάλι δεν μπορούμε να μιλάμε για αντικομμουνισμό σε έκταση τουλάχιστον αξιόλογη. Και σίγουρα όχι σε παραδείγματα σαν του Πάγκαλου ή του Μαραντζίδη. Ο μεν πρώτος αναφέρει σποραδικά το ΚΚΕ και σίγουρα δεν εμπνέεται ο θεμελιώδης λόγος του από την αντιπαλότητα προς το κομμουνιστικό κόμμα. Δεν μπορεί η οποιαδήποτε κριτική να εκλαμβάνεται ως «αντί-ο,τιδήποτε». Με αυτήν την έννοια ο Πάγκαλος έχει αφιερώσει πολύ περισσότερο χρόνο για να ασκήσει κριτική στη Ν.Δ.. Τούτο δεν τον κάνει καν αντιδεξιό. Η αντιδεξιά ρητορεία είχε συγκεκριμένη χρονική περίοδο που ήταν πολιτικά προσοδοφόρα τα χαρακτηριστικά της οποίας ήταν διακριτά από την σημερινή.

    Πάντως αποδίδεις στο ΚΚΕ δύο ιδιότητες – «επιμένει σοσιαλδημοκρατικά», «φέρει την ιστορική μνήμη της αντίστασης» – που τα συνδέεις με δύο πεδία, όπου και εκδηλώνονται, την «ταξική πολιτική» και την «εξωτερική πολιτική».
    Η μεν σοσιαλδημοκρατική στάση είναι μία ιδιότητα που εσύ την αποδίδεις στο ΚΚΕ. Το ίδιο, αν δεν κάνω λάθος, δεν την αποδέχεται. Αλλά κι αν θέλεις να παραμερίσεις την αυτοκατανόηση του ΚΚΕ προβάλλοντας εσύ μιαν έννοια η οποία συλλαμβάνει την θεωρία και την πιθανή κυβερνητική πρακτική του πληρέστερα, από πού συνάγεις τον όρο σοσιαλδημοκρατία για το ΚΚΕ; Έπειτα, το γεγονός ότι δεν κυριαρχεί σοσιαλδημοκρατικό πνεύμα στη συγκυρία δεν σημαίνει ότι δεν κυριαρχούσε τη δεκαετία του 1990, και μετά, ούτε φυσικά έπαθε τίποτα η καθεστηκυία τάξη, ούτε θα πάθει αν επικρατήσει η σοσιαλδημοκρατία. Εξαρτάται από τις συνθήκες. Άλλωστε, ο ένας από τους δύο πόλους εναλλαγής στην εξουσία είναι οι σοσιαλδημοκρατικός, πανευρωπαϊκά.

    Ως προς τα εθνικά ζητήματα θεωρώ ότι ο λόγος του κομμουνιστικού κόμματος έχει πολύ περιορισμένη ισχύ και μάλιστα στον χώρο των ψηφοφόρων του. Ακόμη περισσότερο τα εθνικά θέματα δεν γεννούν διαιρετικές τομές με πολιτικές συνέπειες. Θα έλεγα μάλιστα ότι η εκλογή Σαμαρά στη Ν.Δ. μπορεί να γέννησε μία ανησυχία στο κατεστημένο κι αυτή περιορισμένη. Αφ’ ενός γιατί, όπως ήδη σημείωσα, τα εθνικά ζητήματα δεν έχουν γεννήσει διαιρετικές τομές που θα καθοδηγούσαν την ψήφο των πολιτών κι αφ’ ετέρου διότι και ο Σαμαράς δεν σημαίνει ότι θα θέσει όντως ζητήματα σε ενδεχόμενες εξελίξεις και ότι δεν χρησιμοποιεί απλώς μια ρητορεία ανάλογα με τη συγκυρία.

    Τέλος μεταφράζεις το αντιστασιακό εν γένει πνεύμα με τον αντικομμουνισμό. Πρώτον, δεν είναι αναγκαίο από ιστορική αλλά και λογική άποψη. Μπορεί να αντισταθεί κανείς με σημείο αναφοράς το 1821 ή τον Γαλλικό Μάη. Και μην ξεχνάς ότι υπάρχει πολύς, παρά πολύς, κόσμος που δεν θεωρεί τον κομμουνισμό κάν αντιστασιακό. Ακόμη και σε μεγάλες μερίδες νεολαίας που δεν είναι δεξιές ή πολιτικοποιημένες το ΚΚΕ παρέπεμπε και παραπέμπει στην υποταγή, στην «γραμμή» κ.λ.π.

    Καταληκτικά, ο Μαραντζίδης αδικείται από τον Κουσουρή όταν λέγει ότι ερευνά τον Δ.Σ.Ε. μέσα από μία «ιστορική εγκληματολογία». Καλύτερα: παρερμηνεύεται πλήρως. Τώρα αν η ιστορική έρευνα του Μαραντζίδη υπονομεύει την αντίληψη για την λεγόμενη «ηθική υπεροχή» του ΚΚΕ αυτό δεν τον κάνει αντικομμουνιστή. Αλλά αυτή συζήτηση πρέπει να είναι συγκεκριμένη και για τούτο θα είναι χρονοβόρα.

  32. «Ο “αντικομμουνισμός” ως όρος αν δεν εκφράζει την πρόθεση να τεθεί το κομμουνιστικό κόμμα (ή κόμματα) στην παρανομία τότε δεν μπορεί να είναι η αξίωση να επιβληθεί ως κεντρική διαιρετική τομή στην δημόσια σφαίρα. Που και πάλι θα πρέπει να συνοδεύεται από μία θέση και όχι μόνον την άρνηση του κομμουνισμού, για να δομηθεί ένα δίπολο κεντρικό μέσα από το οποίο θα θεωρηθούν τα υπόλοιπα ζητήματα»

    αὐτὸς ὁ ὁρισμὸς δὲν συμβαδίζει μὲ τὴν πραγματικότητα τοῦ ἀντικομμουνισμοῦ. ἀκόμη καὶ στὶς ηπα δὲν ἀπαγορεύτηκε τὸ κομμουνιστικὸ κόμμα τῶν ηπα, ἐνῶ στὴν ἰταλία παρὰ τὸν ἀντικομμουνισμὸ τῶν χριστιανοδημοκρατῶν καὶ τοῦ ἐπίσημου καθολικισμοῦ δὲν τέθηκε στὰ σοβαρὰ ζήτημα ἀπαγόρευσης τοῦ κκι.

    «Η ακροδεξιά μπορεί κάλλιστα να είναι αντιφιλελεύθερη και ακόμη και αντικαπιταλιστική, απλώς ή κυρίως. Στον μεσοπόλεμο συνυφάνθηκε με τον αντικομμουνισμό ή ακόμη, και μέχρι το 1989. Όταν χρησιμοποιείται στις μέρες μας δεν είναι παρά ένας τρόπος συσπείρωσης ορισμένων ελάχιστων μειοψηφιών»

    τὸ πρῶτο ἰσχύει. ἀσφαλῶς ἡ ἀκροδεξιὰ μπορεῖ νὰ χρησιμοποιεῖται ὡς τρόπος συσπείρωσης ἀλλὰ εἶναι λάθος νὰ θεωρεῖται ὅτι μόνο γι’ αὐτὸ τὸ λόγο γίνεται ἀναφορὰ σ’ αὐτήν. ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὁ ἀντικομμουνισμὸς δὲν ὑφίσταται μόνο μὲ τὴ χυδαία μορφὴ τύπου πάγκαλου ἀλλά, καὶ μετὰ τὸ 1989, καὶ μὲ τὴν ἔννοια ποὺ τοῦ δίνεις ἀποκλειστικά, τὴν ἀπαίτηση ἀπαγόρευσης τῶν κομμουνιστικῶν κομμάτων. ἂν θυμᾶμαι καλά, τουλάχιστον δύο ἀρθρογράφοι, ἕνας ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι ὁ χρ. γιανναρᾶς, ἔχουν ζητήσει πρόσφατα ἔμμεσα ἢ ἄμεσα τὴν ἀπαγόρευση τῶν ἀριστερῶν κομμάτων.

    «ο Πάγκαλος έχει αφιερώσει πολύ περισσότερο χρόνο για να ασκήσει κριτική στη Ν.Δ.. Τούτο δεν τον κάνει καν αντιδεξιό. Η αντιδεξιά ρητορεία είχε συγκεκριμένη χρονική περίοδο που ήταν πολιτικά προσοδοφόρα τα χαρακτηριστικά της οποίας ήταν διακριτά από την σημερινή»

    ἡ ἀντιδεξιὰ ρητορεία ὑφίσταται καὶ σήμερα, περιορισμένη ἀλλὰ ὑπαρκτή. ἂς μὴ συγχέουμε τὴν αὐτοκατανόηση ὡς μὴ δεξιῶν τοῦ πασοκ μὲ τὴν πραγματικότητα τὴς ὁμοιότητας σὲ βασικὲς πολιτικὲς ἐπιλογές. καὶ δὲν εἶναι ἀδύνατο κάποιος νὰ εἶναι καὶ ἀντιδεξιὸς καὶ ἀντικομμουνιστής.

  33. Στο πρώτο απόσπασμα μου που χρησιμοποίησες, αλλά και στο σχόλιό μου προς τον Herr K, σημειώνω ότι ο αντικομμουνισμός δεν είναι μόνο η αξίωση για απαγόρευση του Κ.Κ. αλλά και η ανύψωση της αντιπαλότητας προς το ΚΚ σε κεντρική διαιρετική τομή.

    Τούτο το τελευταίο συνέβη στην περίπτωση των ΗΠΑ αφ’ ης στιγμής έγινε απτός η Σοβιετική Ένωση ήταν ο έτερος πόλος του παγκόσμιου διπολικού συστήματος, ενώ στην Ιταλία δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς αφού το ΚΚΙ διάθετε μεγάλη δύναμη και με μια Σοβιετική Ένωση ισχυρή συνάμα.

    Ακόμη, δεν είπα ότι δεν υπάρχουν φωνές δεν αξιώνουν ή που μπορούν να αξιώσουν να τεθεί το ΚΚΕ εκτός νόμου. Είπα ότι δεν αποτελεί κεντρική διαιρετική τομή στον πολιτικό μας βίο μετά το 1974. Παρεμπιπτόντως ο Γιανναράς ζήτησε να τεθεί εκτός νόμου η Αριστερά σε μία συγκυρία και επί τη βάσει του αντικοινοβουλευτικού σκεπτικού της ότι «οι νόμοι καταργούνται στους δρόμους» κ.λ.π. κ.λ.π. Ο ίδιος δεν αρθρώνει τη σκέψη του επί τη βάσει της αντιπαλότητάς του προς το ΚΚΕ αλλά προς τη Δύση ή πολιτικά προς το ΠαΣοΚ και ό,τι ο ίδιος έχει αποκαλέσει «εκπασοκισμό» της ελλαδικής κοινωνίας.

    Για τον Πάγκαλο είπα ότι δεν είναι αντικομμουνιστής. Σποραδικές επι μέρους εκρήξεις και η κριτική του προς το ΚΚΕ δεν στοιχειοθετούν αντικομμουνισμό σύμφωνα με τα κριτήρια που έθεσα. Αν η οποιαδήποτε κριτική προς το ΚΚΕ εκλαμβάνεται ως αντικομμουνισμός, τότε ως όρος δεν θα επεσήμανε μία ιδιαίτερη κατάσταση αλλά μία διαχυμένη σε όλο το πολιτικό σώμα στάση. Για τον ίδιο λόγο, εν είδει παραδείγματος, δεν τον θεώρησα και αντιδεξιό. Τώρα αν υπάρχουν θιασώτες της αντιδεξιάς ρητορείας, οι οποίοι συνάμα μπορούν να είναι και αντικομμουνιστές, έτερον εκάτερον.

  34. Λεωνίδα,
    ἡ ἔνστασή μου εἶναι ὅτι ὁ ἀντικομμουνισμὸς τῆς ἀπαγόρευσης καὶ ὁ ἀντικομμουνισμὸς ὡς κεντρικὴ πολιτικὴ ἀντιπαλότητα καθόλου δὲν συσχετίζονται ἀπαραίτητα. καὶ ἀνέφερα δυὸ παραδείγματα χωρῶν στὶς ὁποῖες αὐτὸ συνέβη.
    εἶναι, συνεπῶς, δυνατὸ νὰ ὑφίσταται ἀντικομμουνισμὸς (ἀκόμη καὶ ὡς κεντρικὴ πολιτικὴ ἀντιπαλότητα ἢ ὅπως λες «κεντρική διαιρετική τομή στην δημόσια σφαίρα») δίχως ἀπαγόρευση τοῦ κ.κ.

    τὸ ὅτι εἶναι λίγοι ὅσοι ζητοῦν μεταδικτατορικὰ τὴν ἀπαγόρευση τοῦ κκε δὲν σημαίνει τίποτε. τὸ οὐσιῶδες εἶναι ὅτι γιὰ πρώτη φορὰ ἀπὸ τὸ 1974 τὴ ζητοῦν δημόσια μὴ ἀκροδεξιοὶ (συντηρητικοὶ καὶ σοσιαλνεοφιλελεύθεροι τῶν μμε), πράγμα ποὺ δείχνει τὴν ἐγκυρότητα τῆς ἄποψης γιὰ μιὰ ἀριστερὰ-φόβητρο καὶ τῆς ἀντίδρασης σ’ αὐτήν.
    παρεμπιπτόντως ὁ γιανναρᾶς δὲν ἐνοχλήθηκε ποτὲ ἀπὸ τὶς ἀκροδεξιὲς προτροπὲς γιὰ κρεμἀλες τῶν προδοτῶν, ἴσως ἐπειδὴ ἔχει ἐπιλεκτικὴ μνήμη ὅσον ἀφορᾶ στὸ ποιὸς ἀπειλεῖ τὸ πολίτευμα. τὸ ὅτι εἶναι ἀντιπασοκ καὶ ἀντιδυτικὸς δὲν τεκμηριώνει ὁπωσδήποτε τὴν ἄποψη ὅτι δὲν εἶναι ἀντικομμουνιστής.

    ὅταν καταλήγουμε νὰ θεωροῦμε κριτικὴ τὶς ὕβρεις ἢ τὰ σοφιστικὰ ἐρωτήματα «δηλαδὴ θέλετε νὰ γίνουμε σοβιετικὴ ἕνωση;», τότε ναί, ἡ κριτικὴ αὐτὴ εἶναι ἀντικομμουνιστική. αὐτὸ δὲ σημαίνει ὅτι ὁποιαδήποτε κριτικὴ στὸν μὰρξ ἢ στὸ κκε ἢ στὴν ἀριστερὰ εἶναι ἀντικομμουνιστική.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s