Συνέντευξη Βανεγκέμ

 

SITU5

Ο βέλγος Ραούλ Βανεγκέμ, 75 ετών σήμερα, μέλος της Καταστασιακής Διεθνούς μέχρι το 1970, δεν δίνει συχνά συνεντεύξεις. Εκανε μία εξαίρεση για το γαλλικό περιοδικό La Décroissance*, αποσπάσματα της οποίας μεταφράζω παρακάτω

 

Πιστεύετε ότι υπάρχει μια οπισθοχώρηση σε σχέση με το ριζοσπαστισμό του Μάη του ’68, όσον αφορά την κριτική στην καταναλωτική κοινωνία; Οτι χάσαμε δηλαδή 40 χρόνια;

Μέσα σε σαράντα χρόνια η απομόνωση του ανθρώπου, το άγχος, η παραίτηση κι η δυσκολία επιβίωσης δεν σταμάτησαν να εντείνονται. Ο κόσμος όμως συνειδητοποιεί ολοένα και λιγότερο την κατάσταση αυτή. Εχει διαδοθεί η ψευδαίσθηση ότι αν έχεις στην κατοχή σου πολλά αγαθά, μπορείς να παρακάμψεις το γεγονός ότι ουσιαστικά δε ζεις. 

Αργά ή γρήγορα όμως θα αρχίσουμε πάλι να καταλαβαίνουμε τι γίνεται. Ο κίνδυνος που διατρέχουμε σήμερα είναι όλη αυτή η συναισθηματική στέρηση να καταλήξει σε τυφλή βία αντί να δημιουργήσει προϋποθέσεις πραγματικής αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων. Ηρθε η ώρα να ανακαλύψουμε τις αυτοδιαχειριζόμενες κοινωνίες, όπως στην Κομμούνα του Παρισιού ή στα εργατικά και αγροτικά συμβούλια του ’17 στη Ρωσία πριν αυτά διαλυθούν από το Λένιν και τον Τρότσκι.

Μια που είστε ειδικός στη μεσαιωνική ιστορία, να τολμήσουμε την ερώτηση: Μήπως η ιδέα της απο-ανάπτυξης είναι απλώς μια σύγχρονη αίρεση;

Δεν υπάρχει αίρεση χωρίς ορθοδοξία. Το δόγμα δίνει νόημα στις αιρέσεις και τις ορίζει σε σχέση με τον εαυτό του. Ο κίνδυνος που ενυπάρχει στην ιδέα της απο-ανάπτυξης είναι να τονιστεί η οικονομική της διάσταση. Ομως, η εγκαθίδρυση μιας πραγματικά ανθρώπινης κοινωνίας σημαίνει το τέλος της οικονομίας ως κυρίαρχης μορφής οργάνωσης, το τέλος με άλλα λόγια μιας οικονομίας που βασίζεται στην εκμετάλλευση του ανθρώπου και της φύσης.

Ο κομμουνισμός κατά τον Λένιν ήταν «σοβιέτ συν εξηλεκτρισμός». Βλέποντας τα καταστρεπτικά αποτελέσματα στα οποία οδήγησε αυτή η αντίληψη, ξέρουμε, τουλάχιστον, πόσο απατηλές είναι παρόμοιες ιδέες. Εχουμε την ευκαιρία να αποφύγουμε τα ίδια λάθη. Ο δρόμος μας; Αλληλεγγύη, αυτοδιαχείριση και έλεγχος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Γι’αυτό εξάλλου υποστηρίζω, μαζί με τον Ελληνα διάδοχο του Αντρέ Μπρετόν, τους αγώνες που ακούω ότι κάνει ο Ελληνας υποψήφιος ευρωβουλευτής Τρεμόπουλος…

 

* Τεύχος Ιουνίου 2009.  «Décroissance» αποδίδεται ελληνικά ως «απο-ανάπτυξη». Ενα σύντομο, καλογραμμένο άρθρο για το τι είναι απο-ανάπτυξη, εδώ. Η τελευταία φράση που αποδίδω στον Βανεγκέμ είναι αποκύημα της δημιουργικής φαντασίας μου. Φωτογραφίες από εδώ

Advertisements

46 thoughts on “Συνέντευξη Βανεγκέμ

  1. Δεν μας τάλεγες αυτά κύριε χερκάπα μου!
    Το κείμενο καλό αλλά στο διαταύτα τρεμόπουλος. Μας τα χαλάτε!
    Δηλαδή αν έπαιρνε ποσοστό ο κάτμαν, θα αποτελούσε (με τους αγώνες του) την συνέχεια της παρισινής κομμούνας.
    Άντε να μην αρχίσω να ομιλώ περί Τρεμόπουλου!

  2. Το βλέπω το διάβημα των Ανταρτών να έρχεται σύντομα λόγω επαναθεώρησης των προτιμήσεων σας μόλις 48 ώρες μετά τις κάλπες ;)

    Είστε να κάνουμε το Μάη του ’10; Τί λέτε; Βάζω τα καυσόξυλα.

  3. Γεια σου βρε Θεώρημα!

    Λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις:
    Καλά, με δουλεύετε; Τόσους μήνες κοντά μου και δεν μάθατε ακόμα τι σημαίνει ψιλό γαζί;

  4. Βρίσκεις κάτι αρνητικό στην αλληλεγγύη ή στις ανανεώσιμες πηγές ή το θεωρείς αρνητικό που εστιάζει σ αυτά, δεν κατάλαβα! (Για την αυτοδιαχείριση δεν έχω κάτι να πω)

  5. Εγώ κάνω πλάκα!
    Η αλληλεγγύη και η αυτοδιαχείρηση μου αρέσει! Και το σχόλιον Βανεγκέμ γενικά καλό φαίνεται.
    Αλλά αν καταλήγει στον Τρεμόπουλο τότε θα του ξαναρίξω μια ματιά.

    Δύσκολοι καιροί για διανοούμενους άνω των εβδομήντα!

  6. Κρότκαγια
    Ξέρω πολλά, γλυκειά μου, αλλά δεν διακινδυνεύω μια πλήρη ανάλυση εν θερμώ.
    Μήν με κολάζεις.
    Κάνε λίγη υπομονή.
    Θα την βάλω (την ανάλυση)στον Τροβατόρε προσεχώς.

  7. Κροτ:
    Αρχισε να analyse it και θα σε ακολουθήσει ο Τροβατόρε!

    Τροβατόρε:
    Φτου, κι ετοιμαζόμουνα για διαδικτυακό καυγά. (Αλλαξα λίγο το τέλος για να σε προβοκάρω περισσότερο)

  8. Μάνο, τώρα είδα το σχόλιό σου:
    «Όχι, πολύ ζεν το βρίσκω για μίγμα ενός χαλαρού σύγχρονου κομμουνισμού…» Τα περισσότερα από αυτά που λέει ο Β. τα βρίσκω αυτονόητα. Τώρα αν πρόκειται για κομμουνισμό ή όχι δεν με ενδιαφέρει ποσώς, όπως θα έχεις καταλάβει. Το σημαντικότερο: νομίζεις ότι είναι απλό και ανώδυνο να πραγματοποιηθούν;

  9. Τόσο καιρό κάνετε παρέα με τον Κυριο Κάπα ρε παιδιά κι ακόμα να καταλάβετε πότε προβοκάρει, πότε κάνει (υψηλό, ομολογουμένως) χιούμορ, πότε απορεί και πότε σοβαρολογεί?
    Μόνο ο manos μού φαίνεται παίρνει μπρος με τη μία… :-)

  10. Μούχει τελειώσει το κρασί της Κυρίας Νίκης.

    Δεν είμαι μεθυσμένος. Ξέρω πολύ καλά τι συμβαίνει.

    Αντί να βλέπεις ότι δημιουργήται μια κοινωνική πόλωση χωρίς πολιτική εκφραση. Ασχολήσε με μένα.

    Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι αντί να βλέπεις την κατάντια της Αριστεράς του συστήματος, που άγεται και φέρεται. Βλέπεις αλαζονία σε εμάς.

    Αυτή τη στιγμή η τηλεόραση (όλα τα κανάλια) παίζουν με τις εντυπώσεις.
    Καλύπτουν(«ευγενώς») την κατάντια της αριστεράς και κυρίως του ΚΚΕ και ζητούν αλλαγές στον σύριζα.

    Εμείς δώσαμε μιά μάχη χωρίς καβάντζα καμιά Ούτε απο τον παππού μας πήραμε κληρονομιά ούτε απο το κράτος επιδότηση.
    Μέχρι και την διακηρυξή μας σε φωτοτυπίες την βγάζαμε.
    Μέχρι και την τελευταία αφίσσα την πληρώσαμε απο την τσέπη μας.

    Πήραμε 22.000 ψήφους με ένα σχήμα που το έχουμε φτιάξει με τα χέρια μας και απέναντί σε μιά Αριστερά (εντός και εκτός κοινοβουλίου) που τρώει ακόμα απο τα έτοιμα των παπούδων τους.

    Σκέψου! Μπορείς να το κάνεις και εσύ αυτό;
    Γιατί εγώ όταν το ξεκίνησα, ήμουν σχεδόν μόνος μου, και «θνησιγενες σχήμα» με ανέβαζαν «θνησιγενές σχήμα» με κατέβαζαν.

    Και αλήθεια! Σε μένα διέκρινες αλαζονεία. Πουθενά αλλού;

  11. Τροβατόρε, μην είσαι τόσο ευέξαπτος. Μη χάνεις το χιούμορ σου.
    Δεν προσάπτω αλλαζονεία, έλλειψη επαφής με την πραγματικότητα προσάπτω, και αυτή όχι σε σένα προσωπικά, αλλά στο σύνολο της αριστεράς.

  12. Τα πράγματα είναι απλά. Προφανώς, ο Βανεγκέμ «πήρε γραμμή» τι συμβαίνει στην Ελλάδα από τον Νάνο Βαλαωρίτη, πριν αυτός βεβαίως συγκρουστεί με τον Τρεμόπουλο. Εξ’ ου και ο ευαγγελιστής της «πράσινης ανάπτυξης» εμφανίζεται στην Λα Ντεκροϊσάνς ως απόστολος της «αποανάπτυξης»…

    Ουδέν παράδοξον! Εξάλλου, έχουμε συνηθίσει εδώ στην Ελλάδα, π.χ. τους «μπραζιλέρους» ψιλικατζήδες που το παίζουν στην εσπερία περισπούδαστοι επιχειρηματίες… Το ελληνικόν δαιμόνιον γαρ…

  13. Μέσα είσαι Σκαντζόχοιρε. Εσείς τι κάνετε; Λέτε ότι περιμένετε τη δημιουργία κοινωνικού κινήματος πρώτα. Ορθόν μεν, αλλά και λίγος βολονταρισμός δεν βλάπτει. Μήπως το «αργότερα» αποδειχτεί «πολύ αργά»;

  14. Κρότ
    Είναι εύκολο να προσάπτεις ελλειψη επαφής με την πραγματικότητα «στο σύνολο της αριστεράς» γιατί έτσι με μιά λέξη και χωρίς έξοδα τοποθετείς το εαυτό σου σε μια εξόχως πλεονεκτική θέση.

    Ξεχνάς όμως ότι για αυτήν την πραγματικότητα έχουμε πεί και κάνει πολλά.

    Ξεχνάς ότι επι χρόνια τωρα η επίσημη αριστερά άγεται και φέρεται απο την επίσημη πολιτική του συστήματος και αμοίβεται για αυτό.
    Για την άνοδο του νεοφασισμού και της ξενοφοβίας φταίει το κκε και ο σύριζα πού όταν είναι να πάνε με το μέρος των κολασμένων χαιδεύουν τα αυτιά των βολεμένων μικροαστών.
    Οι κολασμένοι (κατα ένα μέρος) ψήφισαν ¨ΛΑΟΣ και Χρυσή Αυγή ενώ το ΚΚΕ έχασε 150000 ψήφους και ο Σύριζα 23000.
    Οι κολασμένοι ήταν και τον Δεκέμβρη στο δρόμο και θα ξαναβγούν.
    Και ακριβώς επειδή θα ξαναβγούν , οι κρατούντες αντιμετωπίζουν τα επίσημα κόμματα της αριστεράς με «ευγένεια και κατανόηση» πράγμα που ανταποδίδει και αυτή.
    Ποιό συγκεκριμένα.
    Αμμέσως μετά την ανακοίνωση των εκλογικών αποτελεσμάτων- οι πάντες εν χορώ- ΜΜΕ (όλα) ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΛΑΟΣ-Λαζόπουλος-υπουργοί και σχολιαστές έβλεπαν μεγάλη πτώση του σύριζα (που πρέπει να αλλάξει πολιτική και να σοβαρευτεί)και καλούν μονίμως Παπαδημούλη να μιλήσει. Την στίγμή που ο σύριζα έχασε (μόνον) 23000 ψήφους.

    Αντιθέτως στο κκε (που το χρειάζονται για άλλους λόγους και με την παρούσα ηγεσία) λένε ότι κράτησε τις δυνάμεις του!
    Όλοι με μιά φωνή!
    Λές και δεν έχασε 150000 ψήφους 1 βουλευτή και 2 μονάδες.

    Αντιστοίχως η αριστερά δεν λέει κουβέντα για την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να ενσωματώσει και μουρμουράνε για κάποιον ανύπαρκτο αντικομμουνισμό που φταιει για τα χάλια τους.

    Μιλήσαμε για τον ολοκληρωτικό καπιταλισμό όταν έπρεπε. Συμμετείχαμε σε όλες τις μικρές και μεγάλες εξεγέρσεις στην πρώτη γραμμή. Θα συνεχίσουμε.

    Δεν ρωτάς και τον φάρο του σοσιαλισμού τι προτίθεται να κάνει;

  15. Ορθόν… Λίγος Βολονταρισμός… Άντε πες το όμως αυτό σε βολονταριστές που έχουν καεί από τον χυλό… και φυσούν τώρα και το γιαούρτι…

    Στα σοβαρά τώρα, ένα ιδεολογικό ρεύμα, προκειμένου να εκφραστεί πολιτικά πρέπει να συναντήσει κάπου, κάποτε κι ένα κοινωνικό υποκείμενο που να του αντιστοιχεί… Ειδάλλως…κλαφ’ τα… Σαν τους «ντεκροϊσανιστές» (Parti pour La Décroissance –νομίζω πως συμμετέχουν και οι του περιοδικού εκεί) στη Γαλλία, που κατέβηκαν μεν στις Ευρωεκλογές, αλλά όσο κι αν έψαξα δεν βρήκα πόσο «μηδέν κόμμα κάτι» πήραν. Τους έφαγε κι αυτούς η γαλλική εκδοχή του ΣΥΡΙΖΑ, η συμμαχία του μυστακιοφόρου Μποβέ με τον «Κίτρινο Ντάνυ».

    Αργότερα;;; Αργά;;; Δεν ξέρω. Το μόνο που ξέρω είναι ότι ο τυφλοπόντικας σκάβει σε υπόγεια διαδρομή…

  16. Ας το κάνουμε θέμα σε προσεχές ποστ λοιπόν.

    Κοίταξα αυτό που λες για το κόμμα στη Γαλλία
    ( http://www.partipourladecroissance.net/?page_id=42 )
    Λέει ότι τις αφίσες τις έφταναν οι φίλοι του κόμματος, τα δε φηφοδέλτιά τους δεν υπήρχαν στα εκλογικά τμήματα, έπρεπε να τα κατεβάσεις μόνος σου από το ιντερνέτ. Υπ αυτές τις συνθήκες πήραν κάποιες ελάχιστες χιλιάδες ψήφων (ήτοι κάτω από 0,1%)

  17. Βεβαίως Γνωμοδότη, είμαστε πάλι πρωτοπορία άθελά μας. Οπως λέει και το σχετικό ρητό: «Οταν εσείς τρώγατε βαλανίδια, εμείς είχαμε ήδη χοληστερίνη» !

    Πάντως σε πρόσφατο άρθρο στου προπρολαλήσαντα
    εδώ

    τονίζεται ότι η απο-ανάπτυξη έχει νόημα στην Ελλάδα, αν βέβαια δεν θεωρηθεί δυτική μόδα που πρέπει να «εισαχθεί» άκριτα

  18. Εμένα με ψάρωσες με την τελευταια φράση.

    Η ιδέα της απο-ανάπτυξης πρέπει να είναι βασικό κομμάτι της όποιας εναλλακτικής στη σημερινή βαρβαρότητα. Πρέπει να ασχοληθεί πολύ σοβαρά στην Ελλάδα η αριστερά για το πως θα ενσωματωθεί δημιουργικά αυτή η λογική στο περιεχόμενό της. Τυχαίνει και με απασχολεί το θέμα τώρα τελευταία.
    Συνεισφέρω και γω δυο άρθρα του S.Latouche που είναι κατατοπιστικά και με βοήθησαν να αποκτήσω μια πρώτη επαφή με τις ιδέες της αποανάπτυξης:
    http://www.hartford-hwp.com/archives/27/081.html
    http://mondediplo.com/2004/11/14latouche

    ΥΓ: Πολύ ενδιαφέρουσα η προσέγγιση των «ιθαγενών» που παραθέτεις

  19. Γεια, Φώτη,

    περί ψαρώματος: η τεχνική είναι να ταρακουνάς πού και πού τον αναγνώστη για να μην αποκοιμηθεί ;)

    Μέχρι να τα ενσωματώσει η αριστερά, ας τα ενσωματώσει ο καθένας μας στην προσωπική του ζωή αν γουστάρει. Μπορεί να ακούγεται ηθικό κήρυγμα, αλλά δεν το εννοώ έτσι. Απλώς έχω δει ότι μερικά πράματα που τα θεωρούμε ως πεμπτουσία της ευτυχίας, του κύρους κτλ τελικά σού κανουν τη ζωή πιο δυσάρεστη.

    Ευχαριστούμε για τα άρθρα!

  20. Παράθεμα: της Ανάπτυξης « Herr K.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s