Δεκ.2008 – μέρος ΙΙ: φιλελεύθεροι / συντηρητικοί

Η εξέγερση και η αντιμετώπισή της

Το Δεκέμβριο του 2008, αστυνομικός σκοτώνει μαθητή στο κέντρο των Αθηνών. Ο φόνος αυτός ήταν το τελευταίο κρούσμα αστυνομικής βίας, η οποία τα προηγούμενα χρόνια είχε ενταθεί κυρίως κατά μεταναστών (φόνοι και ξυλοδαρμοί). Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ηλικία του θύματος, την πρόσφατη αποκάλυψη οικονομικών σκανδάλων που ενέπλεκαν θεσμούς του ελληνικού κράτους – κόμματα εξουσίας και Εκκλησία – τις απαρχές οικονομικής κρίσης αλλά και το κλίμα φοιτητικών κινητοποιήσεων το οποίο είχε διαμορφωθεί τους προηγούμενους μήνες, πυροδότησε εκτεταμένα επεισόδια στα περισσότερα αστικά κέντρα. Η εξέγερση έγινε ευρέως γνωστή και εκτός Ελλάδας με εκδηλώσεις συμπαράστασης ανά τον κόσμο. Στόχοι στις διάφορες ελληνικές πόλεις ήταν αστυνομικά τμήματα, τράπεζες και πολυεθνικές εταιρείες ενώ στην πρωτεύουσα ασκήθηκε τυφλή βία (εμπρησμοί, λεηλασίες καταστημάτων). Το σκηνικό συμπλήρωσαν καταλήψεις εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, δημοσίων κτιρίων και ΜΜΕ καθώς και ειρηνικά «χάπενινγκ». Η συμμετοχή μαθητών και φοιτητών ήταν μεγάλη.

Η κυβέρνηση αντιμετώπισε την κρίση κυρίως με επιδέξια επικοινωνιακή τακτική με τη βοήθεια των μέσων μαζικής επιρροής (το κεντρικό σύνθημα ήταν: πατερναλισμός), δευτερευόντως μέσω προβοκατόρων και, σε περιορισμένο βαθμό, με προσφυγή στη βία μέσω παρακρατικών, φασιστικών ομάδων. Η αστυνομία έλαβε οδηγίες αυτοσυγκράτησης και πράγματι η αστυνομική βία ήταν υπαρκτή μεν υποτονική δε συγκριτικά με την έκταση των επεισοδίων χωρίς να υπάρξουν περαιτέρω νεκροί. Σημαντική επιτυχία της κυβέρνησης είναι ότι το μίσος των περισσοτέρων πολιτών διοχετεύτηκε κατά της αστυνομίας, του εκτελεστικού δηλαδή οργάνου της εξουσίας.

Η εξέγερση υποστηρίχτηκε από την ακροαριστερά και τους αναρχικούς (οργανωμένη δύναμη πίσω από τα επεισόδια ήταν αναρχικές οργανώσεις) και σημαντική μερίδα του φιλελεύθερου τύπου. Από δημοσκοπήσεις των ημερών εκείνων προκύπτει ότι το ήμισυ του πληθυσμού συμφωνούσε με την εξέγερση, το δε ένα έκτο ενέκρινε τις πράξεις βίας των εξεγερθέντων κατά θεσμικών στόχων. Τα κόμματα της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης βοήθησαν γενικά την κυβέρνηση στο έργο της, ασκώντας παράλληλα (η ακροδεξιά και το ΠΑΣΟΚ) κριτική για την περιορισμένη χρήση κρατικής καταστολής.

Εξαίρεση αποτέλεσε ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος κατηγορήθηκε από τα υπόλοιπα κοινοβουλευτικά κόμματα ότι κάλυπτε και υποκινούσε τους εξεγερθέντες. Η κατηγορία ήταν εν μέρει βάσιμη: Ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ κράτησε μια αμφιλεγόμενη στάση, με άλλα μέρη του να υποστηρίζουν την εξέγερση και άλλα να προσπαθούν να παίξουν «θεσμικό» ρόλο κατευνασμού ανάλογο με αυτόν των υπολοίπων κομμάτων. Ο ισχυρισμός ότι ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ ενήργησε ψηφοθηρικά προφανώς αληθεύει, αλλά δεν μάς μαθαίνει κάτι νέο για τη συμπεριφορά των πολιτικών κομμάτων, πόσο μάλλον όταν διατυπώνεται από άλλα κόμματα. Ο ρόλος που θα κληθεί να αναλάβει προσεχώς θα είναι πιθανότατα να ενσωματώσει και να αποδυναμώσει την αντι-συστημική αντίσταση, ώστε να «εξιλεωθεί» για την πρότερη στάση του.

Η εξέγερση έσβησε μετά από μερικές εβδομάδες. Το ξεφούσκωμά της συνοδεύτηκε από άνθιση πολιτιστικών δραστηριοτήτων και περιορισμένης εμβέλειας τρομοκρατικές επιθέσεις.

Τα μοντέλα ανάλυσης των θεατών της εξέγερσης: συντηρητικό και φιλελεύθερο

Το φιλελεύθερο μοντέλο δεν είναι εξ ορισμού εχθρικό στη χρήση βίας. Η χρήση βίας όμως γίνεται ανεκτή μόνο στο μέτρο που είναι απαραίτητο ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι του φιλελευθερισμού. Με άλλα λόγια: μια εξέγερση μπορεί να ξεκινήσει αλλά πρέπει να σταματήσει στο κατάλληλο σημείο. Η θέση αυτή έχει ιστορικά ερείσματα, είναι σαφές όμως ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, έτσι και ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός της βίας, αυτή καταλήγει να είναι ανεξέλεγκτη.

Το φιλελεύθερο μοντέλο σκέψης εκφράστηκε από τη φιλελεύθερη αριστερά, τη φιλελεύθερη δεξιά και μέρος της πατριωτικής αριστεράς. Η άκρα αριστερά μάλλον πρέπει να συμπεριληφθεί στο ίδιο μοντέλο παρά τους (θεωρητικά) διαφορετικούς στόχους της.

Εμφαση δόθηκε στη μάχη κατά του αυταρχισμού και της διαφθοράς. Ωστόσο δεν διατυπώθηκε κάποια στρατηγική πέραν της πίστης στον αυθορμητισμό της μάζας. Οι φιλελεύθεροι διαχώρισαν σαφώς (όχι πάντα) τη χρήση τυφλής βίας από τη διατύπωση έλλογων αιτημάτων.

Το συντηρητικό μοντέλο σκέψης απεύχεται τις εξεγέρσεις και τις επαναστάσεις, διότι θεωρεί ότι κάθε βίαιη δράση οδηγεί σε βίαιη αντίδραση και σύντομα η κατάσταση επανέρχεται στο σημείο εκκίνησης. Η χρήση βίας θεωρείται λιγότερο σκανδαλώδης μόνον εφόσον επιδιώκεται όχι η αλλαγή αλλά η επάνοδος σε μία ιδανική κατάσταση*. Το συντηρητικό μοντέλο έχει το προνόμιο της συνειδητοποίησης των ιστορικών μηχανισμών και, στη συγκεκριμένη περίπτωση, προέβλεψε σωστά την εξέλιξη της ελληνικής εξέγερσης.

Από το συντηρητικό μοντέλο ανάλυσης των γεγονότων του Δεκέμβρη εμπνεύστηκαν οι παραδοσιακοί συντηρητικοί και το μεγαλύτερο μέρος της πατριωτικής αριστεράς . Η αυταρχική σκέψη μάλλον έχει συνάφεια με το μοντέλο αυτό, εφόσον όμως δεν πρόκειται συνήθως για ανάλυση αλλά για καλλιέργεια φοβικών συνδρόμων δεν έχει κάποια ερμηνευτική αξία. Δύο μοτίβα συντηρητικής σκέψης αναπτύχθηκαν:

– Η εξέγερση ήταν προϊόν ατομικής παραβατικότητας.
Η θέση αυτή αποσυνδέει την παραβατική συμπεριφορά από τα κοινωνικά αίτια που την προκαλούν. Εξάλλου ο ορισμός που δίνει στην παραβατική συμπεριφορά είναι ενίοτε τόσο ευρύς που αποτελεί ο ίδιος αντικείμενο ψυχολογικής ερμηνείας παρά πλαίσιο ανάλυσης. Πιο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια παραλλαγή του μοτίβου αυτού, η θεωρία του μηδενισμού, η οποία χοντρικά μπορεί να συνοψιστεί ως εξής: η αποδόμηση της ταυτότητας του μεταμοντέρνου ανθρώπου (δηλαδή του δυτικού ανθρώπου το αργότερο από τα μέσα του 20ου αιώνα) και η αποκοπή του από τις μέχρι τότε συλλογικότητες και αξίες, οδηγεί σε αγελοποίηση και μηδενισμό, είτε παθητικό (καταναλωτική νιρβάνα) είτε ακτιβιστικό (νόημα έχει μόνο η ατομική πράξη και το παρόν). Επ’αυτού θα επανέλθουμε.

– Η εξέγερση υποκινήθηκε.
Μια παραλλαγή των θεωριών υποκίνησης είναι γεωπολιτική: Η εξέγερση υποκινήθηκε από τις ΗΠΑ με σκοπό να τιμωρηθεί η ελληνική κυβέρνηση η οποία δεν ευθυγραμμιζόταν πλήρως με τα αμερικανικά συμφέροντα. Ο ισχυρισμός αυτός, εάν ευσταθεί, μόνο επικουρικά μπορεί να εξηγήσει τις διαστάσεις που έλαβαν τα γεγονότα και πάντως δεν φωτίζει τη γενεσιουργό τους αιτία.
Μια άλλη παραλλαγή είναι η υποκίνηση από τα ΜΜΕ. Οντως, μερίδα των ΜΜΕ, η οποία ήταν ιδεολογικά αντίθετη στην εξέγερση, φαίνεται να την υποδαύλισε. Δύο ερμηνείες υπάρχουν για το φαινόμενο αυτό: αυτή η υποδαύλιση ήταν είτε μέρος μιας στρατηγικής τροπής της εξέγερσης προς μη αντι-συστημική κατεύθυνση, είτε απλώς η έκφραση ανταγωνισμού μεταξύ της τέταρτης εξουσίας και των υπολοίπων.
Τρίτη παραλλαγή είναι αυτή της υποκίνησης από συγκεκριμένους πολιτικούς χώρους η οποία ισχύει με την έννοια όμως της υποστήριξης και όχι της υποκίνησης (για τον αναρχικό χώρο ο ισχυρισμός αυτός ισχύει πλήρως).
Τέταρτη παραλλαγή είναι η υποκίνηση από προβοκάτορες. Χρήση προβοκατόρων προφανώς υπήρξε, δεν μπορούμε όμως να γνωρίζουμε το μερίδιο βίας που μπορεί να αποδοθεί σε αυτούς. Ενδεχομένως συνέβαλαν στην ένταση (και όχι στη δημιουργία) της εξέγερσης ώστε να ενεργοποιηθούν τα συντηρητικά αντανακλαστικά της κοινωνίας.

* Βλ. πχ. τη θέση του αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου: «το σύνολο σχεδόν της νέας γενιάς δεν είναι εναντίον των αρχών, των αξιών και των ιδανικών που ενέπνευσαν και εξέθρεψαν το γένος μας, αλλά εναντίον όλων ημών που τους τα διδάσκουμε και συγχρόνως τα προδίδουμε ανερυθρίαστα και ασύστολα. Τα παιδιά μας δεν αμφισβητούν την αλήθεια αλλά την προδοσία της.»

(στο τρίτο και τελευταίο μέρος: «προοπτικές»)

Advertisements

20 thoughts on “Δεκ.2008 – μέρος ΙΙ: φιλελεύθεροι / συντηρητικοί

  1. Συμφωνούμε απόλυτα στο μοντέλο ανάλυσης. Στην πρώτη παράγραφο θα ενίσχυα το στοιχείο της νεανικής καταπίεσης (γενιά χωρίς δικαιώματα).

  2. Μάνο, χαίρομαι. Δεν καλύπτεσαι από το «απαρχές οικονομικής κρίσης»;

    Κροτ, εύλογη παρατήρηση. Το εντάσσω στην κατηγορία «πατριωτική αριστερά» (συντηρητικό μοντέλο)

  3. Και ο Μάνος να καλύπτεται, μένουμε εμείς ακάλυπτοι.
    Υπάρχει νομίζουμε μια πλευρά ή οποία δεν εμφανίζεται στην ανάλυση: ο τρόπος με τον οποίο — ειδικά το μετεμφυλιοπολεμικό– ελληνικό κράτος στέκεται απέναντι 1) στη συσσώρευση κοινωνικών εντάσεων και 2) στις εκρήξεις αυτών των συσσωρεύσεων. Εν ολίγοις μοιάζει να κυριαρχεί (ακόμα) μια λογική του τύπου «ή εσείς ή εμείς», που μοιάζει να αγνοεί εντελώς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης με σχετικά ανοιχτή έκβαση και επομένως με πραγματικά μεγάλη ισχύ ενσωμάτωσης.
    Το γεγονός ότι στο πρώτο σας κομμάτι δεν γίνεται αναφορά στην τομή του εμφυλίου σχετίζεται ίσως με αυτό που εμείς διαπιστώνουμε ως έλλειψη εδώ.
    Αυτά προς το παρόν, μελετάμε περισσότερο και (πιθανότατα) επανερχόμαστε.

  4. Πολύ ενδιαφέρον στοιχείο. Πώς όμως ακριβώς το εννοείς, Μαυροχάλι; Γιατί, αν αγνοούνται εντελώς οι μηχανισμοί διαπραγμάτευσης, αυτό λογικά δυσχεραίνει την ενσωμάτωση.

  5. Χερκάπα

    Είναι αλήθεια ότι ο Δεκέμβρης δημιούργησε μια εσωτερική πίεση που με έναν τρόπο αποκάλυψε πράγματα που λίγο πολύ ήταν γνωστά και σε πολλές περιπτώσεις ανομολόγητα.
    Αυτό που ονομάζεις «φιλελεύθερο μοντέλο» ήταν κάτι που διέσχισε ΚΑΙ οριζόντια το τοπίο.
    Το ίδιο συνέβη και με το «συντηρητικό μοντέλο» όπως λες.
    Τον Δεκέμβρη εμφανίστηκε μπροστά μας μια κατάσταση πρωτόγνωρη που ακόμα και άνθρωποι που μιλούσαν τα τελευταία χρόνια για αυτήν ,όταν είδαν να παίρνει σάρκα και οστά , σάστισαν.
    Έβλεπες να συμπλέουν απόψεις φανατικών εχθρών του παρελθόντος από τον Καρατζαφέρη μέχρι και το Μ.Λ ΚΚΕ και να εξεγείρονται άνθρωποι που τους ψήφιζαν.
    Στις μικρότερες πόλεις αυτό ήταν ορατό δια γυμνού οφθαλμού.
    Δεν μπαίνω στην διαδικασία να μιλήσω για τον «μεταμοντέρνο άνθρωπο» όσο αυτός ετεροκαθορίζεται. Αλλά είναι πλέον φανερό ότι πλέουμε σε έναν «πρωταρχικό χυλό» που όταν αρχίζει να «σφίγγει» θα έχει έρθει η ώρα (στα αλήθεια) για νέου τύπου πολιτικές συγκροτήσεις.

    Η εξέγερση ήταν συνειδητή και αυθόρμητη μαζί (όπως συμβαίνει πάντοτε).
    Ουδέποτε στην ιστορία της ταξικής πάλης και των επαναστάσεων, υπήρξε μόνον αυθόρμητη η μόνον συνειδητή διάσταση.
    Εκείνοι που θεωρούν την μια καταραμένη(η έστω ανεκτή) και την άλλη ευλογημένη Είναι οι ίδιοι που προσπαθούν να διαχωρίσουν την λογική από την παρόρμηση.
    Το καινοφανές είναι ότι ενώ στο (πρόσφατο) παρελθόν του εργατικού κινήματος , το «σκέτο συνειδητό» ήταν ταυτισμένο με το κόμμα και τις επιδιώξεις του και το «σκέτο αυθόρμητο» ήταν χαρακτηριστικό γνώρισμα των «πολιτικά ανώριμων μαζών» , τον Δεκέμβρη εμφανίζεται μια κατάσταση που οι «μάζες» εμφανίζονται στο προσκήνιο χωρίς τους «νταβατζήδες» τους.
    Αυτό ήταν αρκούντως ενοχλητικό. Έτσι ξανάνοιξε η κουβέντα (από τους νταβατζήδες ) για την ανάρμοστη συμπεριφορά της οργισμένης, ανώριμης και αυθόρμητης πουτάνας.
    Την κατηγόρησαν ότι δεν είχε λίστα αιτημάτων, τακτική και στρατηγική, συνολική αντίληψη και πρόγραμμα διεξόδου.
    Και έτσι ήταν, αλλά αυτό αφορά την ίδια .
    Αυτοί τι ζόρι τραβάνε?

    Σχετικά με την κατηγορία της «υποκίνησης έξωθεν» .
    Λες «αν ευσταθή».
    Η μόνη περίπτωση να ευσταθή είναι να πλήρωσε η CIA τον αστυνομικό για να πυροβολήσει. Γιατί αμέσως μετά τον πυροβολισμό (σε λίγες ώρες) ξεκίνησαν τα επεισόδια και δεν ήταν οι γνωστοί αναρχικοί (πίστεψε με).
    Λίγο αργότερα μπήκαν στο χορό συντεταγμένα τόσο αναρχικοί όσο και ορισμένες δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς .
    Έχουμε δεκάδες περιπτώσεις πόλεων που οι αναρχικές ομάδες η είναι πολύ μικρές η ανύπαρκτες και το μέγεθος του Δεκέμβρη (εκτός των άλλων) ορίζεται από την πανελλαδική του διάσταση .
    Εάν είχε περιοριστεί στο κέντρο της Αθήνας πιθανόν δεν θα μιλούσε κανείς για αυτόν σήμερα .

    Τα ΜΜΕ έπαιξαν για δύο λόγους .
    Πρώτον γιατί είναι ικανοί να σου πουλήσουν και το σχοινί για να τους κρεμάσεις και δεύτερον διότι κατά μια πάγια τακτική τους «μπαίνουμε στο παιχνίδι για να έχουμε το δικαίωμα να κηρύξουμε και την λήξη του».

    Το επίσημο κράτος δεν έπαιξε πατερναλιστικά , Υπήρξε βέβαια στα λόγια και στα δελτία ειδήσεων μια προσπάθεια να φαίνεται η «κατανόησης στα παιδιά μας» η «διαφύλαξη της συνοχής της κοινωνίας μας» κλπ.
    Αυτό όμως που ήταν κρίσιμο ήταν ότι άφησε χώρο για να υπάρξει δυνατότητα εκτόνωσης.
    Δεν είναι κάτι καινούργιο.
    Πρόκειται για την εφαρμογή ενός πάγιου κανόνα.

    Παρόλα αυτά , μια συνολική ιστορική προσέγγιση του Δεκέμβρη , δεν είναι συνετό να γίνει τώρα για δύο λόγους .
    Πρώτον γιατί είμαστε πολύ κοντά και η ορατότητα μας είναι περιορισμένη και δεύτερον γιατί (σε αντίθεση με ότι ελπίζουν η πιστεύουν πολλοί) , το ρήγμα μόλις άνοιξε.
    Αυτό δεν το λέω επειδή είμαι «εξ΄επαγγέλματος» αισιόδοξος. Αλλά γιατί νομίζω ότι είμαι ένας καλά ενημερωμένος απαισιόδοξος.

  6. Τροβατόρε συμφωνούμε – ίσως πλήρως – στην ανάλυση, παρά το ότι νομίζεις το αντίθετο – παραδείγματα: για τον πατερναλισμό λες «στα λόγια», εγώ το λέω «στην επικοινωνιακή πρακτική· για ΗΠΑ λες «Η μόνη περίπτωση να ευσταθή είναι να πλήρωσε η CIA τον αστυνομικό» εγώ λέω «δεν φωτίζει τη γενεσιουργό αιτία»· για τα ΜΜΕ παρομοίως (εσύ το διατυπώνεις πολύ πιο ωραία) κτλ κτλ.
    Από την άλλη, το «δια ταύτα» το συζητάμε προσεχώς. (Δεν νομίζω ότι η ορατότητά μας είναι τόσο περιορισμένη)

  7. Δεν πιστεύω ότι διαφωνούμε αλλά και δεν το θεωρώ κακό να συμβεί σε κάποια άλλη περίπτωση.
    Το αντίθετο συμβαίνει.
    Νομίζω ότι η τοποθέτηση σου είναι οξυδερκής.
    Μίλησα όχι «για να βάλω τα πραγματα στη θέση τους» αλλά γιατί κάπως έτσι αντιλαμβάνωμαι εγω την υπόθεση του Δεκέμβρη.

  8. Α, οκ. Αρα συμφωνούμε σε όλα τότε και μπορούμε να κάνουμε σέχτα. Χρειάζεται κι ένας τρίτος βέβαια διότι (μελλοντική) διάσπαση με δύο μόνο δεν έχει πλάκα. Ες αύριον.

  9. Βάλε τον Μάνο στη σέχτα.
    Αναλαμβάνεις Επίτιμος αφισσοκολητής
    Και τοποθετήσου στο Post μου να δούμε «τί καπνό φουμάρεις» και σε τέτοια θέματα.

  10. Η επανέναρξη επεισοδίων βίας και διαδηλώσεων λόγω νέας διαφορετικής αφορμής θα αναιρούσε το συντηρητικό μοντέλο; Ποιο από τα δύο μοντέλα υποστηρίζει καλύτερα μία λανθάνουσα περίοδο;

    Καλησπέρα.

  11. Manos, γεια.
    Επεισόδια μεμονωμένα δεν θα συνιστούσαν εξέγερση, οπότε τα μοντέλα αυτά (που είναι μόνο για εξεγέρσεις/επαναστάσεις) δεν θα είχαν εφαρμογή.
    Επανάληψη εξέγερσης στο μέλλον θα υπέκειτο στα ίδια μοντέλα ερμηνείας.
    Τώρα για τη λανθάνουσα περίοδο, όπως λες, νομίζω όλοι το ίδιο ερώτημα θέτουμε! (ετοιμάζω σχετικό ποστάκι).

    Γενικά νομίζω ότι πρέπει να ξεκινά κανείς από έναν συντηρητικό τρόπο σκέψης ή τουλάχιστον να μπολιάζει τη σκέψη του και τη δράση του με αυτόν. Συντηρητικός βέβαια δεν σημαίνει αυταρχικός ή φοβισμένος, για να εξηγούμεθα.

  12. Μάνο, σε μια λανθάνουσα περίοδο η τράπουλα ανακατεύεται ξανά. Το χέρι που κόβει είναι όμως αυτό που επικράτησε στο τέλος της ανάφλεξης. Οι κρυμμένοι άσσοι είναι οι αγωνίες των νικημένων. Ό,τι τους σπρώχνει να γίνουν πιο συνολικοί, πιο ώριμοι και ανώτερα προετοιμασμένοι για την επόμενη καμπή.

  13. έχει προχωρήσει η κουβέντα, βέβαια, αλλά ίσως δεν είναι άχρηστο να επανέλθουμε στην ερώτησή σας, Herr K. Το κρίσιμο εν προκειμένω είναι πώς αντιλαμβανόμαστε την ενσωμάτωση. Έχουμε την εντύπωση ότι τα μοντέλα ενσωμάτωσης που χρησιμοποιεί το αστικό κράτος στην Ελλάδα στηρίζονται περισσότερο στην υποταγή των προς ενσωμάτωση και την καταστολή τους, παρά στην ανάθεση ενεργών ρόλων και υπευθυνοτήτων που θα τους δεσμεύουν. Πρόκειται για μοντέλα που σε πολλές περιπτώσεις, αν όχι στην πλειοψηφία, επιτυγχάνουν τελικά μια επιφανεική μόνο ενσωμάτωση, ή, τουλάχιστον, αφήνουν πολύ χώρο στα «επαναστατικά discours» για την παντελή κυριαρχία των οποίων ολοφυρόταν τον Δεκέμβρη ο Καλύβας.

  14. Μαυροχάλι
    Σωστά, σχετικά με την ενσωμάτωση.
    Απο ότι φαίνεται δεν είναι οτι δεν μπορούν η δεν έχουν την γνώση.
    Το πρόβλημα είναι ότι δεν έχουν σε τί να μας ενσωματώσουν.

  15. Μάνο, ξέρεις τι μπίζνες μπορούν να γίνουν με αγωνίες των νικημένων; Ας είναι καλά η Αγορά.
    Μαυροχάλι, νομίζω το κύριο μοντέλο ενσωμάτωσης που ακολουθεί το ελληνικό κράτος με συνέπεια εδώ και κοντά δύο αιώνες είναι η πρόσληψη στο δημόσιο. Αν έχεις, πέραν τούτου καμιά παραπομπή που δείχνει τη διαφορά ενσωμάτωσης μεταξύ Ελλάδας και Δύσης πχ θα μάς ενδιέφερε αρκετά.
    Οντως, Τροβατόρε, σε λίγο δεν θα έχουν πλέον ούτε θέσεις στο Δημόσιο (οπότε η κομματοκρατία, τουλάχιστον, θα καταρρεύεσει από μόνη της, άρα γιατί κουραζόμαστε;)

  16. Δέν μιλάω μόνο για το δημόσιο και την πολιτική ενσωμάτωση δια μέσω αυτού.
    Η ενσωμάτωση γινόταν πάντοτε σε σχέση με την δυνατότητα εξασφάλισης των περιθωρίων στο όνειρο του κάθε εργαζόμενου.
    Η δυνατότητα του να εξασφαλίζει ένα σύστημα κοινωνικών παροχών και μια σχετικά εξασφαλισμένη σιγουριά.
    Σήμερα δεν μπορούν και φαίνεται ότι δεν θα μπορούν με σχετικά μονιμο τρόπο στο μέλλον.

  17. Ναι, νεοφιλελευθερισμός κατά κεϋνσιανισμού με άλλα λόγια.
    Το αν θα μπορούν στο μέλλον εξαρτάται από την αντίσταση που θα προβληθεί – κι ο κεϋνσιανισμός μία παραχώρηση εξάλλου ήταν: αντίβαρο στον μπαμπούλα του υπαρκτού σοσιαλισμού

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s