Πολιτικά


[…] κα πντα ποιεν ξ ν τι μλιστα γντες λλλοις σονται πντες ( γρ γνσις πστιν ποιε μλλον πρς λλλους)


[…] κα τ τος πιδημοντας αε φανερος εναι […] κα διατρβειν περ θρας (οτω γρ ν κιστα λανθνοιεν τ πρττουσι, κα φρονεν ν θζοιντο μικρν αε δουλεοντες)


[…] κα τ μ λανθνειν πειρσθαι σα τυγχνει τις λγων πρττων τν ρχομνων, λλ’ εναι κατασκπους[…] (παρρησιζοντα τε γρ ττον, φοβομενοι τος τοιοτους)

Πρέπει να κάνουν το παν ώστε οι πολίτες να μην γνωρίζει ο ένας τον άλλον (διότι η γνώση του άλλου οδηγεί σε αμοιβαία εμπιστοσύνη)


Πρέπει να γνωρίζουν τις παραμικρές κινήσεις των πολιτών (έτσι θα ξέρουν πάντα τι κάνουν οι πολίτες και θα τους εθίζουν στη δουλικότητα).


Πρέπει επίσης να μην τους ξεφεύγει τίποτα απ’ όσα  λένε ή κάνουν οι πολίτες – και να χρησιμοποιούν χαφιέδες (όταν ο άλλος φοβάται μην τον ακούσει κανένας χαφιές μιλάει λιγότερο ελεύθερα).


Στοχζεται γρ τυραννς τριν,


νς μν το μικρ φρονεν τος ρχομνους (οθεν γρ ν μικρψυχος πιβουλεσειεν),


δευτρου δ το διαπιστεν λλλοις (ο καταλεται γρ πρτερον τυραννς πρν πιστεσωσ τινες αυτος· δι κα τος πιεικσι πολεμοσιν ς βλαβερος πρς τν ρχν ο μνον δι τ μ ξιον ρχεσθαι δεσποτικς, λλ κα δι τ πιστος κα αυτος κα τος λλοις εναι κα μ καταγορεειν μτε αυτν μτε τν λλων)·


τρτον δ’ δυναμα τν πραγμτων (οθες γρ πιχειρε τος δυντοις, στε οδ τυραννδα καταλειν μ δυνμεως παρχοσης).

Τρία πράγματα επιδιώκει ένα τυραννικό πολίτευμα:


Πρώτον, την αποθάρρυνση των υπηκόων (οι δουλικοί άνθρωποι δεν επαναστατούν)


Δεύτερον, τη δυσπιστία μεταξύ των πολιτών (το καθεστώς δεν ανατρέπεται από ανθρώπους χωρίς αυτοπεποίθηση· γι’ αυτό και οι δίκαιοι θεωρούνται επικίνδυνοι για την εξουσία – όχι μόνο επειδή δεν ανέχονται την αυθαιρεσία αλλά και επειδή έχουν αυτοπεποίθηση και εμπιστεύονται τους άλλους και δεν προδίδουν ούτε τον εαυτό τους ούτε τους άλλους).


Τρίτον, την αποδυνάμωση τους (κανείς δεν επιχειρεί κάτι αδύνατο, οι αδύναμοι λοιπόν πολίτες δεν μπορούν να ανατρέψουν ένα τυραννικό πολίτευμα).

(Αριστοτέλης, Πολιτικά. Βιβλίο V)

Advertisements

16 thoughts on “Πολιτικά

  1. Κοιτάξτε τώρα να δείτε, Χερρ Κάππα.

    Ετοιμαζόμουν να σχολιάσω πως Αριστοτέλη μετέφραζα όταν έδινα πανελληνιες, και τέλοσπάντων φτάνει πια με τα hausaufgabe!

    Αλλά το συγκεκριμένο απόσπασμα είναι από κείνα που με έκαναν να εκτιμήσω τον Αριστοτέλη.
    Και με αποστομώσατε!

    (Η WP σαμποτάρει το πολιτονικό!)

  2. Είναι τόσο τρομακτικά επίκαιρα όλα αυτά, που σκέφτομαι πως έχετε δίκιο, να γιατί ΔΕΝ διδάσκεται Αριστοτέλης στα σχολεία… Με τα χέρια μας θα βγάλουμε τα ματάκια μας, δηλαδή?…

  3. Δεν είναι να εμπιστεύεσαι τους κουλτουριάρηδες, σ. Μάνο. Λες και δεν ξέρουμε τι ρόλο έπαιξε ο Αριστοτέλης

  4. χαιρετω

    @ τον συνεπή λαϊκό αγώνα,

    που δεν χάνει τον ορίζοντα.

    Οντως επίκαιρα και ωραία αυτα που εγραψε ο Αριστοτέλης, αλλά παρα ταυτα δεν κατάφερε να είναι ένας συνεπής δημοκράτης. Δεν ήταν υπέρ της Δημοκρατίας, ούτε αυτός, ούτε ο Σωκράτης, ο οποίος παρα τα όσα λένε τα βιβλία του σχολείου, υποχρεωθηκε να πάρει το κώνιο όχι γιατι διέφθειρε τους νέους, αλλά γιατι ηταν στην ομάδα της Πνίκας που κατέλυσαν για ένα διαστημα την Δημοκρατία στην αρχαία Αθήνα.

    Και όμως, οι εχθροί της τοτε δημοκρατίας ήταν 200 φορές πιο δημοκράτες απο τους σημερινούς, επειδη βέβαια η τότε Δημοκρατία ήταν ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ και όχι σαν τις σημερινές αηδίες και ξεράσματα που έλεγε και η μάνα μου.

  5. Herr K., συγγνώμη που θα γίνουμε σχολαστικοί, αλλά έχει μια κάποια ουσία ό,τι ακολουθεί και επεξηγεί αυτό το τρίτο «τρίτον δ’ ἀδυναμία τῶν πραγμάτων», το οποίο (δεν ξέρουμε γιατί) το πετσοκόψατε.

    Κατά τα άλλα κορυφαία επιλογή. Ευχαριστούμε.

    @ange-ta: ο κακομοίρης ο Σωκράτης φαίνεται πως δεν ήταν σε καμία ομάδα, πόσο μάλλον της Πνύκας (μάλλον εννοείτε της «αντί-Πνύκας»)· τουλαχιστόν όχι με τον τρόπο που καταλαβαίνουμε το «είμαι σε μια ομάδα».
    Όσο για τον Φιλόσοφο των Φιλοσόφων … δεν νομίζουμε ότι ήξερε καν τι θα σήμαινε να είσαι «συνεπής» δημοκράτης (τι σημαίνει άραγε;) — και σίγουρα δεν τον απασχολούσε. Γιατί σε εκείνες τις μακρινές εποχές, όταν άναβε και κόρωνε η πολιτειακή συζήτηση, η δημοκρατιά δεν είχε εκ των προτέρων καλύτερα χαρτιά από ό,τι άλλα πολιτεύματα. Πρέπει να είχε γούστο κάτι τέτοιο.

  6. Ανεξαρτήτως της ιδεολογικής θέσης του συγγραφέα, την οποία μόνο επισφαλώς μπορούμε να ορίσουμε με βάση σημερινά κριτήρια, το σημαντικότερο είναι προφανώς αυτό που γράφει.

    Οπως λέει και ο κύριος Τάκης:
    «Συνιστώ ένθερμα στους νεώτερους, που ενδιαφέρονται να συστηματοποιήσουν στα σοβαρά τα πνευματικά τους ενδιαφέροντα, να το κάμουν με αφετηρία τους αρχαίους και νεώτερους κλασσικούς, επιστρέφοντας αδιάκοπα σ’ αυτούς. Έτσι και χρόνο θα εξοικονομήσουν, μπαίνοντας απ’ ευθείας στην καρδιά των προβλημάτων, και θα αποφύγουν τον πνευματικό εκείνο εξευτελισμό που υφίσταται όποιος, αγνοώντας ευρύτερες συνάφειες και μακρές προϊστορίες, ατενίζει χάσκοντας τον εκάστοτε διερχόμενο διάττοντα αστέρα.»

    Μαυροχάλι, ευχαριστώ που γίνεσαι σχολαστικό. Η συμπλήρωση έγινε. [Η «αδυναμία» ενδέχεται (;) να αναφέρεται σε έλλειψη δύναμης, φτώχεια… , μεταφράζω λοιπόν με το ουδέτερο «αποδυνάμωση»]

  7. Η ουδέτερη απόδοση είναι άμεμπτη. Μας αρέσει πολύ ο «αντι-ηρωικός», ρεαλιστικός λόγος του Αριστοτέλη, πόσο μάλλον που συνομιλεί με μία πολιτική παράδοση εντός της οποίας η αντίθεση στην τυραννίδα με αυτοθυσία θεωρούνταν ο απόλυτος ηρωισμός (βλ. την ιδιοποίηση από την πλευρά της δημοκρατίας των μορφών των αριστοκρατών Αρμοδίου και Αριστογείτονος).

  8. Μαυροχάλι, δεν αφήνεις τις φιλολογικές παρατηρήσεις να γράψεις κανα ποστ; Ακόμα και ο Στέλιος επανεμφανίστηκε και σας μαλώνει. (Και χάρες κάνουμε και κριτική. Με δικαίωμα μιας μικρής καθυστέρησης)

  9. πραγματικά επίκαιρος ο Αριστοτέλης (αν και θα προτιμήσουμε: διαχρονικός – ούτως ώστε να συμμορφωθούμε με τα λεγόμενα του κ.Τάκη) – αυτό συμβαίνει πραγματικά στην σύγχρονη (ανώνυμη) εταιρική μορφή οργάνωσης που ακόμη αποκαλούμε, για κάποιον παράδοξο λόγο, κράτος ή κοινοβουλευτική δημοκρατία… το προβληματικό μάλλον σημείο στην αριστοτελική πολιτική σκέψη παραμένει η έννοια της δικαιοσύνης – για τούτο και ο Αριστοτέλης είναι φιλόσοφος… αυτή η έννοια περί δικαιοσύνης μάς επαναφέρει στο σωκρατικό αίτημα της ηθικής και αποκαθιστά την κλασική έννοια περί αγαθού (πράγματα αδιανόητα στην σύχρονη συγκρότηση και της πολιτικής και της νομικής που κανονίζει τα περι ηθικής)… το απόσπασμα που παραθέτετε είναι διαφωτιστικό για αυτό που λέω: εννοώ τα περί δικαίου ανθρώπου: ο δίκαιος άνθρωπος δεν είναι πολιτικό ζώο – αν και η πράξη του είναι πολιτική (όπως και κάθε άλλη πράξη φυσικά)…

    φυσικά δεν μάς δώσατε κύριε Κ την χαρά να παρακολουθήσουμε και τις αιτίες που σύμφωνα με τον Αριστοτέλη επιφέρουν στάση (τρέχουσα έννοια: επανάσταση)… κι εδώ είναι χρήσιμο να θυμηθούμε ότι στις αρχές του 5ου βιβλίου στα Πολιτικά ο Αριστοτέλης αναγνωρίζει την ελάχιστη σχέση κάθε πολιτείας με την Δικαιοσύνη: στη βάση της δικαιοσύνης είναι η έννοια της κατά αναλογίαν ισότητας και εδώ ακριβώς εκτίθεται το βασικό αίτιο κάθε στάσεως ή τροπής: η ισότητα και η ανισότητα… ή η δίκαιη μοιρασιά – αλλά εδώ εγκαταλείπουμε το αριστοτελικό παράδειγμα και κάθε ασφάλεια που μάς προσφέρει μία περιγραφική γλώσσα… παρόλα αυτά οφείλουμε να αναγνωρίσουμε τον αυτο-εκπληρούμενο προφητικό λόγο του Αριστοτέλη: στη δημοκρατία η στάση είναι σπάνια (και όσο εξακολουθούμε και αποκαλούμε την σύγχρονη πρακτική ‘δημοκρατική’ θα παραμείνει σπάνια ή στην καλύτερη των περιπτώσεων, μπάχαλο)…

    την καλημέρα μου

  10. Καλημέρα Αουφχέμπερ. Ειχα σκοπό να βάλω κι αυτό που αναφέρεις (αιτίες επαναστάσεων): είναι εκτυφλωτικά διαυγή όσο και απλά. Ελπίζω να το κάνω σύντομα και να επανέλθεις επ αυτού. (Από το σχόλιο σου αυτό βγαίνουν 5 ποστ – όσα και οι σειρές των δυνάμει εύγλωττων αποσιωπητικών σου).

  11. @ μαύρο χάλι

    Ναί, σωστά του Κολωνού και όχι Πνύκας! Στην Πνύκα συνεδρίαζε η εκκλησία του Δημου, σε κανονικές συνθηκες και όχι σε συνωμοσίες.

    Για τα υπόλοιπα που λες, ότι δηλαδή ο φιλόσοσφος των φιλοσόφων ΔΕΝ ήξερε τι είναι συνεπής δημοκράτης…….
    Αμφιβάλω, ήξερε και δεν προτιμούσε!

  12. Βρε ange-ta, αυτά είναι περσινά (2400 ετών) ξινά σταφύλια! Ασε που είναι επικίνδυνο / δύσκολο να μεταφέρεις όρους όπως «δημοκράτης» σε ένα τόσο μακρινό παρελθόν. Σημασία έχει αν έχει να μάς πει κάτι σήμερα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s