Λίγος φιλανδικός συμβολισμός δεν έβλαψε ποτέ κανέναν. Αρχή του προηγούμενου αιώνα:
Συγκρατημένη (ή παραιτημένη) γκρίνια από τον Μ. Ενκελ (Magnus Enckell):
έργα του Σίμπεργκ (Hugo Simberg) στον καθεδρικό της φιλανδικής πόλης Τάμπερε:
και ο “Πληγωμένος άγγελος” του ιδίου. Περίεργο να τον βλέπεις σ’εκκλησία, έτσι δεν είναι;
Η ελληνική αριστερά διαψεύδει τις φήμες για την κατάσταση της υγείας της και μέσω των εκπροσώπων της δηλώνει ότι είναι σε περίφημη κατάσταση. Κορίτσια και αγόρια, καλό καλοκαίρι !
Οταν το ελλαδικό καθεστώς πριν από χρόνια ξεκίνησε την αθρόα εισαγωγή μεταναστών (με τη μέθοδο της λαθρομετανάστευσης) είχε ασφαλώς υπόψη του τα οικονομικό και πολιτικό όφελος, την εξασφάλιση δηλαδή φτηνού και πειθηνιου (λογω επισφαλούς θέσης των μεταναστών) εργατικού δυναμικού. Στόχος ήταν να είναι η θέση τους όσο γίνεται πιο επισφαλής. Σε αυτό βοήθησαν τα ΜΜΕ και η Αστυνομία. Τα μεν μέσα μαζικής επιρροής, εκφράζοντας τόσο την άρχουσα τάξη όσο και το πλήθος των Ελλήνων μικροεργοδοτών που είχαν κάθε συμφέρον να κατηγορούν όσους εκμεταλλέυονταν (όποιος θέλει να ξεφορτωθεί το σκύλο του, λέει ότι είναι λυσσασμένος), καλλιέργησαν επιτήδεια τη σύγχυση μεταξύ - υπαρκτής - εισαγόμενης εγκληματικότητας και αλλοδαπών εργαζομένων, η δε Αστυνομία ανέλαβε το έργο της τρομοκράτησης δικαίων και αδίκων – με ιδιαίτερη προτίμηση πρός τους δίκαιους – φτάνοντας ενίοτε στο φόνο.
Τι έκανε η Αριστερά* για όλα αυτά; Κατήγγειλε - πολύ σωστά - τους συνεργούς (ΜΜΕ, Αστυνομία), όχι όμως τους ηθικούς αυτουργούς. Σιώπησε αμήχανα μπροστά στο φαινόμενο της εγκληματικότητας, λες και η προστασία της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας είναι ένα αντιδραστικό, μικροαστικό αίτημα. Εχασε έτσι την ευκαιρία να διαστείλει μετανάστες και παραβατικότητα. [ Η εισαγόμενη εγκληματικότητα ασφαλώς και είναι, εν μέρει τουλάχιστον, παρεπόμενο της ανεξέλεγκτης μετανάστευσης, αλλά βέβαια την ευθύνη για την εισαγωγή της δεν την έχουν οι μετανάστες αλλά η ελληνική πολιτική ηγεσία που προτίμησε την ανεξέλεγκτη από την ελεγχόμενη μετανάστευση. ]
Επέρριψε ευθύνες στον (έμφυτο μήπως;) ρατσισμό των Ελλήνων. Ο οποίος όντως υπάρχει. Απ’ όσο ξέραμε, όμως, η Αριστερά, τουλάχιστον η μαρξιστικών καταβολών, αναζητά τα αίτια των κοινωνικών φαινομένων και όχι μεταφυσικές εξηγήσεις. [Εσχάτως δε, η λύση που προτείνει στο ζήτημα της λαθρομετανάστευσης είναι να μην χρησιμοποιείται ο απαξιωτικός όρος "λαθρομετανάστης"...]
Πιο σοβαρό ακόμη: η καταγγελία του ρατσισμού έγινε στο όνομα της αρχής της πολυπολιτισμικότητας και όχι βάσει των υπαρκτών ζητημάτων που θέτει η μαζική μετανάστευση σε μία κοινωνία. Κι ας είναι γνωστό από την εποχή του Αριστοτέλη ότι όταν η εθνική σύνθεση μιας πόλης αλλάζει απότομα, το γεγονός αυτό καθ’ αυτό αρκεί για να πυροδοτήσει ταραχές (”Στασιωτικον και το μη ομοφυλον, εως αν συμπνευση” Πολιτικά, 1303). Και Αριστοτέλη να μην έχεις διαβάσει, το καταλαβαίνεις, αρκεί να διαθέτεις κοινό νου, κάτι που στην Αριστερά παιδιόθεν σπανίζει.
Η ελληνική αριστερά λοιπόν δεν έκανε τίποτα άλλο παρά να ακολουθήσει το ευρωπαϊκό μοντέλο της κεντροαριστεράς, “η οποία, την προηγούμενη εποχή της οικονομικής ανόδου, αναδείχθηκε στην κατ’ εξοχήν παράταξη της παγκοσμιοποίησης και των δογμάτων της – ελεύθερες αγορές, αέναη διεύρυνση της Ένωσης, υπέρβαση των κάθε είδους συνόρων. Το αποτέλεσμα είναι να εμφανίζεται σήμερα ως ο τυπικός εκπρόσωπος εκείνου ακριβώς του μοντέλου που καταρρέει, ενώ η Κεντροδεξιά καταφέρνει να κρατάει μια επαφή με τα λαϊκά στρώματα, ποντάροντας στα προσφιλή της θέματα της ασφάλειας, της δημόσιας τάξης και της πατρίδας.” **
Ποιος είναι λοιπόν σήμερα υπεύθυνος, στα μάτια της ελληνικής κοινής γώμης για την κατάσταση αυτή; Οσοι την επεδίωξαν, δηλαδή οι ελληνικές οικονομικές ελίτ; Μα τι σχέση να έχουν αυτοί; Μήπως όσοι υλοποίησαν την πολιτική που οδήγησε ως εδώ, δηλαδή οι κυβερνώντες της Ελληνικής Δημοκρατίας; Μα τι να σού κάνουν κι αυτοί οι κακόμοιροι / ανίκανοι (διαγράψτε τη λέξη που δεν σάς ταιριάζει); Ε, τότε ποιός φταίει; Μα φυσικά η Αριστερά των πολυπολιτισμικών ιδεολογημάτων, η οποία αποτελεί τα ξερά που μαζί της καίγονται και τα χλωρά του όποιου πολιτικού φιλελευθερισμού εκπροσωπεί.
Μήπως μίλησε κανείς για αυταρχισμό; Αν είναι να τον αναλύουν όσοι είναι συνεργοί στην άνοδό του, ευχαριστώ δεν θα πάρω.
* Βασικά ο Σύριζα, ο οποίος γενικά φταίει, είτε όταν έχει λάθος πολιτική (το συνηθέστερο) είτε όχι … - ** Πηγή του παραθέματος: εδώ . Επιπλέον: ενδιαφέρουσες συζητήσεις: Ε-κυνική, εδώ και Μανιτάρι, εδώ.
“… πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι όπως όλα τα σύγχρονα πολιτεύματα έτσι και το ελληνικό δεν είναι δημοκρατικό. Είναι αστείος ο ισχυρισμός ότι ένα πολιτικό σύστημα που συγχέεται εξολοκλήρου με το κράτος είναι δημοκρατικό. Αυτά λέγονται για να συγκαλυφθεί το γεγονός ότι ούτε δημοκρατικό ούτε αντιπροσωπευτικό είναι το σύγχρονο σύστημα. Δημοκρατικό είναι ένα σύστημα όταν το κατέχει ο λαός, συγκροτημένος σε δήμο, όταν αυτοκυβερνιέται. Θα ήταν έστω αντιπροσωπευτικό το σημερινό πολιτικό σύστημα εάν ο λαός κατείχε την ιδιότητα του εντολέα. Τότε ο λαός θα καθόριζε την ακολουθητέα πολιτική και ο πολιτικός απλώς θα την εφάρμοζε. Αυτό όμως δεν συμβαίνει πουθενά. Αν διαβάσει κανείς το Σύνταγμά μας θα διαπιστώσει ότι ο πολιτικός δεν αντιπροσωπεύει το λαό αλλά το έθνος. Που όμως ο πολιτικός αυτο-ορίζεται αρμόδιος να προσδιορίσει το συμφέρον του. Σήμερα ο πολιτικός κατέχει και την ιδιότητα του εντολέα και του εντολοδόχου.
[...]
Η «κοινωνία πολιτών» όπως την ορίζουν οι σύγχρονοί μας στοχαστές δεν είναι η κοινωνία των πολιτών αλλά οι ομάδες συμφερόντων που παρεμβαίνουν στην πολιτική σκηνή. Οι περισσότερες από αυτές είτε εκφράζουν συμφέροντα που αντιστρατεύονται την κοινωνία (π.χ. οι βιομήχανοι έναντι της κοινωνίας της εργασίας) είτε είναι κρατικοδίαιτες, διαπλέκονται με τους φορείς του κράτους. Η κοινωνία βρίσκεται σε πολιτική ομηρία, στην οποία την έχουν καθυποτάξει οι διαπλεκόμενοι πολιτικοί, οι τηλεκράτορες και οι θεράποντές τους.”
Κ. ΖΟΥΡΑΡΙΣ: […] ήμουν τότε ακόμη Δικηγόρος ασκούμενος.
ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ: Δικηγόρος;
Κ. ΖΟΥΡΑΡΙΣ: Ναι, εξ ου και λατρεύω, είμαι ο μόνος Έλλην ίσως που αγαπάει τόσο πολύ πραγματικά την χούντα διότι με διέγραψε από τα αρχεία του Δικηγορικού Συλλόγου και με έσωσε η χούντα πραγματικά εμένα.
[…] Σ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ: Κύριε Πρόεδρε θα κάνω κάτι, το οποίο κατά την ταπεινή μου άποψη έπρεπε να κάνετε εσείς, όταν ο κ. Ζουράρις έκανε μια αναφορά για το δικηγορικό σώμα. Και θα πω ότι δεν ξέρω, εάν πρέπει να είναι ο ίδιος ευγνώμων προς την χούντα που τον διέγραψε από τον Δικηγορικό Σύλλογο, ή το δικηγορικό σώμα ευγνώμων προς την χούντα που δεν έχει τον κ. Ζουράρι στις τάξεις του.
Κ. ΖΟΥΡΑΡΙΣ: Το συναμφότερον κ. συνήγορε απόλυτο δίκιο έχετε. Απηλλάγητε και εσείς και εγώ.
[…] Δ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ: Μιλήσατε ότι σώθηκε και ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών σώθηκαν και οι δικηγόροι όταν σας διέγραψαν ως ασκούμενο αν κατάλαβα καλά. Θα σας υπενθυμίσω όμως αν υπάρχει κάποια τάξη, κάποιο στρώμα του ελληνικού λαού που αντιστάθηκε κατά πλειοψηφία κατά της χούντας ήταν οι δικηγόροι, για να μην πω και μόνον. Και να μην ξεχνάτε ότι στα Στρατοδικεία οι δικηγόροι έδωσαν το ενεργό και μεγάλο παρών, είτε ως δικηγόροι συνήγοροι.
[…] ΠΡΟΕΔΡΟΣ: […] Ερωτήσεις έχετε να κάνετε; Ο μάρτυρας ήρθε εδώ για να τον ρωτάμε , όχι για να του κάνουμε μάθημα. Αυτές είναι οι απόψεις του.
Κ. ΖΟΥΡΑΡΙΣ: Κύριε συνήγορε την επικροτώ την άποψή σας, παρακαλώ. Την παρατήρηση την τελευταία του κ. συνηγόρου την αποδίδω απλώς στα ετοιμόρροπα ελληνικά του.
Πηγή: http://www.eksegersi.gr/katatheseis2/katatheseis11/zouraris.htm
Μπορείς να είσαι, ως χαρακτήρας, παράδειγμα προς αποφυγήν και σε συγκεκριμένες περιπτώσεις να έχεις δίκιο; Είναι αυτονόητο ότι μπορείς: το ένα είναι άσχετο από το άλλο.
Στο μαγαζί απέναντι όλο τσακώνονται. Θα μου πεις λογικό δεν είναι; Η αγορά δεν κινείται πια. Ναι, αλλά εκεί κινείται ακόμα λιγότερο. Και να σου πω κάτι, με το συμπάθειο; Δίκιο έχουν οι πελάτες που αραιώνουν. Δεν μπορείς να πουλάς εικονίτσες αγίων και τσόντες μαζί. Η εικονίτσες θα πουλάς ή τσόντες. Γιατί αυτοί που ζητάνε εικονίτσες δεν θα θέλουν να μπουν σε μαγαζί που πουλά τσόντες και τούμπαλιν. Δεν είναι πρέπον ούτε για τους μεν ούτε για τους δε, πώς να το κάνουμε.
Πες αυτό πάει στα κομμάτια. Αμ το άλλο; Δύο συνεταίροι που ο καθένας αλλού κοιτάει. Τι δύο, δηλαδή, σαρανταδύο πες καλύτερα, αλλά δύο είναι οι βασικοί ας πούμε. Ο ένας λοιπόν θέλει να συνεργαστεί με μεγάλη αλυσίδα εμπορικών καταστημάτων ο άλλος θέλει πρώτα να επεκταθεί το μαγαζί και μετά βλέπουμε. Δύσκολα γίνεται χωριό έτσι, δε συμφωνείς; Να μην πούμε για τις πωλήτριες. Τσαχπίνα ή μία, κωλοπετσωμένη η άλλη, δεν ξέρει ποια να σε πρωτοεξυπηρετήσει – ούτε κι εσύ ξέρεις σε ποια θα ζητήσεις τι όμως, είναι λίγο μπερδεμένα τα πράγματα δεν ξέρεις ποια είναι η δουλεια της μιας και ποια της αλληνής.
Το πιο καλό δε στό ‘πα: το μαγαζί είναι γνωστό στην πιάτσα με δύο ονόματα! Αμέτι μοχαμέτι τό χουνε βάλει να ζαλίσουνε τον κόσμο. Θα μού πεις δεν είναι δικό σου το μαγαζί, τι ανακατεύεσαι; Σωστό κι αυτό. Ετσι μωρέ, κουβέντα να γίνεται. (Και μεις, εδώ που τα λέμε, μύγες βαράμε, τι νομίζεις).
Επιτήδειοι έχουν αρχίσει να εφαρμόζουν τη λεγόμενη μέθοδο της απασχόλησης για να κλέβουν ψήφους από χρήστες των εκλογικών τμημάτων, προειδοποιεί η Ένωση Τραπεζών Ελλάδος
Οι δράστες κινούνται σε ομάδες τουλάχιστον δύο ατόμων, εξηγεί η σχετική ανακοίνωση.
Ένα άτομο
προσεγγίζει πελάτες που χρησιμοποιούν το εκλογικό τμήμα και αρχικά καταγράφει τις οργισμένες αντιδράσεις τους. Στη συνέχεια τους αποσπά την προσοχή κλωτσώντας τους και ρίχνοντας κάτω ένα πράσινο χαρτονόμισμα.
Ένας δεύτερος δράστης
πείθει τότε τον πελάτη να απομακρυνθεί για λίγο προκειμένου να πάρει το χαρτονόμισμα που δήθεν του έπεσε, ενώ την ίδια στιγμή ένας συνεργός του με την πρόφαση ότι τιμωρεί αυτόν που έριξε την κλωτσιά αφαιρεί ταχυδακτυλουργικά την ψήφο από το εκλογικό κέντρο.
Όταν ο πελάτης απομακρύνεται ανύποπτος, οι δράστες πραγματοποιούν επιτόπου κι άλλες αναλήψεις ψήφων.
Η Ένωση Τραπεζών Ελλάδος συνιστά στους κατόχους εκλογικού δικαιώματος να ψηφίζουν κατευθείαν ΠΑΣΟΚ και ΝΔ και να μην το πολυβασανίζουν και επισημαίνουν: “να δούμε τι άλλο θα βρούμε για να σάς απασχολούμε.” (Πρωτότυπο: εδώ)
Ο βέλγος Ραούλ Βανεγκέμ, 75 ετών σήμερα, μέλος της Καταστασιακής Διεθνούς μέχρι το 1970, δεν δίνει συχνά συνεντεύξεις. Εκανε μία εξαίρεση για το γαλλικό περιοδικό La Décroissance*, αποσπάσματα της οποίας μεταφράζω παρακάτω
Πιστεύετε ότι υπάρχει μια οπισθοχώρηση σε σχέση με το ριζοσπαστισμό του Μάη του ‘68, όσον αφορά την κριτική στην καταναλωτική κοινωνία; Οτι χάσαμε δηλαδή 40 χρόνια;
Μέσα σε σαράντα χρόνια η απομόνωση του ανθρώπου, το άγχος, η παραίτηση κι η δυσκολία επιβίωσης δεν σταμάτησαν να εντείνονται. Ο κόσμος όμως συνειδητοποιεί ολοένα και λιγότερο την κατάσταση αυτή. Εχει διαδοθεί η ψευδαίσθηση ότι αν έχεις στην κατοχή σου πολλά αγαθά, μπορείς να παρακάμψεις το γεγονός ότι ουσιαστικά δε ζεις.
Αργά ή γρήγορα όμως θα αρχίσουμε πάλι να καταλαβαίνουμε τι γίνεται. Ο κίνδυνος που διατρέχουμε σήμερα είναι όλη αυτή η συναισθηματική στέρηση να καταλήξει σε τυφλή βία αντί να δημιουργήσει προϋποθέσεις πραγματικής αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων. Ηρθε η ώρα να ανακαλύψουμε τις αυτοδιαχειριζόμενες κοινωνίες, όπως στην Κομμούνα του Παρισιού ή στα εργατικά και αγροτικά συμβούλια του ‘17 στη Ρωσία πριν αυτά διαλυθούν από το Λένιν και τον Τρότσκι.
Μια που είστε ειδικός στη μεσαιωνική ιστορία, να τολμήσουμε την ερώτηση: Μήπως η ιδέα της απο-ανάπτυξης είναι απλώς μια σύγχρονη αίρεση;
Δεν υπάρχει αίρεση χωρίς ορθοδοξία. Το δόγμα δίνει νόημα στις αιρέσεις και τις ορίζει σε σχέση με τον εαυτό του. Ο κίνδυνος που ενυπάρχει στην ιδέα της απο-ανάπτυξης είναι να τονιστεί η οικονομική της διάσταση. Ομως, η εγκαθίδρυση μιας πραγματικά ανθρώπινης κοινωνίας σημαίνει το τέλος της οικονομίας ως κυρίαρχης μορφής οργάνωσης, το τέλος με άλλα λόγια μιας οικονομίας που βασίζεται στην εκμετάλλευση του ανθρώπου και της φύσης.
Ο κομμουνισμός κατά τον Λένιν ήταν “σοβιέτ συν εξηλεκτρισμός”. Βλέποντας τα καταστρεπτικά αποτελέσματα στα οποία οδήγησε αυτή η αντίληψη, ξέρουμε, τουλάχιστον, πόσο απατηλές είναι παρόμοιες ιδέες. Εχουμε την ευκαιρία να αποφύγουμε τα ίδια λάθη. Ο δρόμος μας; Αλληλεγγύη, αυτοδιαχείριση και έλεγχος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Γι’αυτό εξάλλου υποστηρίζω, μαζί με τον Ελληνα διάδοχο του Αντρέ Μπρετόν, τους αγώνες που ακούω ότι κάνει ο Ελληνας υποψήφιος ευρωβουλευτής Τρεμόπουλος…
* Τεύχος Ιουνίου 2009. “Décroissance” αποδίδεται ελληνικά ως “απο-ανάπτυξη”. Ενα σύντομο, καλογραμμένο άρθρο για το τι είναι απο-ανάπτυξη, εδώ. Η τελευταία φράση που αποδίδω στον Βανεγκέμ είναι αποκύημα της δημιουργικής φαντασίας μου. Φωτογραφίες από εδώ
… ερχονται από την Ολλανδία, όπου οι ευρωεκλογές έγιναν χτες: σοβαρή μείωση ποσοστών για τα δύο μεγαλύτερα κόμματα εξουσίας (χριστιανοδημοκρατικό και σοσιαλιστικό) τα οποία συγκυβερνούν με βάση της αρχές του νεοφιλελευθερισμού, μεγάλη άνοδος της ακροδεξιάς αλλά και φιλελευθέρων (!) και μικρή άνοδος αριστεράς η οποία αθροιστικά φτάνει το 16%.
Οταν λύσουμε το θέμα που προέκυψε με το Νάνο Βαλαωρίτη, αν δηλαδή ψηφίζει Σύριζα ή Πράσινους,
καιρός να ακούσουμε τι λέει επ’αυτού και ο προπάππους του, ο Αριστοτέλης:
“Τί Ρήγας, τί Ρηγόπουλα! εἶν᾿ ὁ καινούριος κύρης,
ποὺ πλάκωσε μὲ ξένο βιὸ νὰ γένῃ νοικοκύρης.
Παληόφραγκοι, ποὺ πέφτουνε σὰν ὄρνια στὰ ψοφίμια,
ἐκεῖνοι πάντα κυνηγοὶ καὶ πάντα ἐμεῖς ἀγρίμια.” *
Μάλλον για ΚΚΕ (άντε, Ανταρσύα) ή Ζουραρικό τον κόβω. Εχουμε καμιά πρόσφατη δήλωσή του;
* Απόσπασμα από το “Φωτεινό” του Α. Βαλαωρίτη
Σε μεγάλη επιχείρηση η οποία περνούσε φάση συνδικαλιστικού αναβρασμού άρχισαν σχεδόν ταυτόχρονα να εμφανίζονται ερωτηματολόγια: οι εργαζόμενοι καλούνταν δημοκρατικότατα από τη διεύθυνση να επιλέξουν τι προτιμούν στα γραφεία τους: μοκέτα ή πλαστικά πλακάκια. Φυσικά είτε το ένα ψήφιζες είτε το άλλο είτε απείχες, ο στόχος της διεύθυνσης είχε επιτευχθεί: να ξεχαστούν για λίγο τα προβλήματα που αντιμετώπιζε.
Με τις εκλογές δεν είναι το ίδιο πράγμα ακριβώς. Ασφαλώς νομιμοποιούν ένα καθεστώς, ασφαλώς το αποτέλεσμά τους είναι λίγο πολύ προδιαγεγραμμένο επειδή τα μέσα μαζικής επιρροής είναι και ισχυρά και ελεγχόμενα, ασφαλώς σημαντικό μερίδιο ψήφων εξαγοράζεται λόγω του πελατειακού συστήματος. Τυχόν κατάργησή ή απαξίωσή τους όμως δεν θα έκανε το καθεστώς δημοκρατικότερο – το αντίθετο. Ασε που συχνά οι διαφορές πολιτικής είναι υπαρκτές.
Για να μην το πολυβασανίζω, μια που τα σχετικά με την εκλογική διαδικασία έχουν χιλιοειπωθεί: δεν έχω τίποτα κατά της αποχής, είναι αρκετά αξιοπρεπής στάση – πόσο μάλλον ενώπιον της φαιδρότητας του προεκλογικού θεάματος – απλώς εγώ θα πάω να ψηφίσω.
Το υλικό είναι από τον Πόντο και Αριστερά. Για την ακριβή πηγή, κλικ στις φωτογραφίες
Εμπρησμός σήμερα στα κεντρικό προεκλογικό περίπτερο του Ανταρσύα! Την ευθύνη ανέλαβε με τηλεφώνημα στους Οικολόγους Πράσινους (trade mark registered), η Επαναστατική Οργάνωση “Κυριάκος Μητσοτάκης”. Το απόγευμα αντιπροσωπεία του Ανταρσύα θα διαμαρτυρηθεί εντόνως σε αυτούς που άναψαν τη φωτιά.
Στη φωτογραφία το περίπτερο ΜΕΤΑ τον εμπρησμό.
Μέχρι πριν είκοσι χρόνια τα καθεστώτα της Ανατολικής Ευρώπη ήταν ουσιαστικά μονοκομματικά αλλά με μια βιτρίνα πολυκομματισμού: στις εκλογές συμμετείχαν διάφορα μικρά κόμματα πέραν του κομμουνιστικού, τόσο όμως τα μικρά αυτά κόμματα, όσο και η ίδια η εκλογική διαδικασία, ήταν ελεγχόμενη από το καθεστώς ώστε να αποφευχθούν εκπλήξεις.
Τα μικρά κόμματα του μονοκομματισμού, ήταν πάντα δημιούργημα του καθεστώτος με σκοπό να διοχετευθεί σε αυτά μέρος της λαϊκής αγανάκτησης. Συνήθως δε έβριθαν πρακτόρων.
Αν βάλουμε στη θέση των ανατολικών καθεστώτων την Ελληνική Δημοκρατία και στη θέση του μονοκομματισμού το δικομματισμό θα δούμε ότι οι διαφορές όσον αφορά το πολιτικό καθεστώς δεν είναι τεράστιες. Η σημαντικότερη διαφορά είναι ότι η πλύση εγκεφάλου σήμερα είναι εντονότερη και η καταστολή ηπιότερη (μέχρι πότε όμως;) – υπενθυμίζουμε ότι πετυχημένη πλύση εγκεφάλου είναι αυτή που το θύμα δεν εκλαμβάνει ως προσπάθεια επηρεασμού.
Υπάρχει κι άλλη μία διαφορά: καθόλη την ιστορία του ανατολικοευρωπαϊκού μονοκομματισμού σε πολλά κράτη το τύποις μονολιθικό κομμουνιστικό κόμμα στέγαζε ουσιαστικά δύο φράξιες με πραγματικά διαφορετικό προσανατολισμό η καθεμία σε θέματα εσωτερικής πολιτικής. Αντίθετα στο σημερινό δικομματισμό οι διαφορές μεταξύ των δύο κομμάτων είναι ανύπαρκτες στον τομέα της εσωτερικής πολιτικής και ελάχιστες στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής (με τους σοσιαλιστές πιο φιλοαμερικανούς). Στη φωτογραφία: τι αντικρύζεις όταν ανοίξεις μια τρύπα σε τείχος – από όποια πλευρά κι αν κοιτάξεις.
Πρωι πρωι στις Βρυξέλλες φτάνω place de la concorde. Εξω από το Neon ναύτες και φαντάροι. Το λεωφορείο για Skaramagas γεμάτο. Αργησα πάλι – θα κάνω ότι δεν τρέχει τίποτα. Θα τη βγάλω σφουγγαρίζοντας όλο το Διοικητήριο και την ώρα που σφουγγαρίζουμε θα μιλάμε για διδακτορικά στη γλωσσολογία. Στον ελεύθερο χρόνο μου θα ανέβω στην ταράτσα και θα βρίζω δυνατά μόνος μου… Το απόγευμα όμως είναι δικό μου. Φεύγω σφαίρα για Liontaria και μετά Avgo. Λίγο αργότερα μπάνιο στο Kontogyalo (μπορείς ακόμα να κάνεις γυμνός μπάνιο). Ατενίζω τη Δύση που είναι μακριά. Τόσο μακριά που δεν φαίνεται καν… Εχει ανοίξει και το Thrumbi στο Palio Limani – ότι πρέπει για νωρίς το βράδυ. Μόνο να μην δω άλλους ναύτες για θα με ρίξει. Για αργότερα έχει Rondo και Paul κι όταν αρχίσει να χαράζει μάς περιμένει η καντίνα με τα σάντουιτς. Βέβαια πρέπει να σκεφτώ σοβαρά το μέλλον μου. Θα αρχίσω να σκέφτομαι από αύριο.
“Η Β. Κορέα στέλνει ένα μύνημα κυρίως στη νέα αμερικανική κυβέρνηση: μη μάς πιέζετε - υπάρχουμε και είμαστε επικίνδυνοι”, σύμφωνα με έναν ειδικό σε θέματα Κορέας. Αποσπάσματα από συνέντευξή του παρακάτω:
- Η πυρηνική δοκιμή της Β. Κορέας είναι καθαρά πολιτικός ελιγμός;
-Υπάρχει και ένας τεχνικός λόγος. Η πρώτη δοκιμή του 2006 δεν ήταν απόλυτα επιτυχής.
- Πώς αντιδρά ο κόσμος στη Ν. Κορέα; Φοβάται;
- Μπα, τα πυρηνικά της Β.Κορέας ενδιαφέρουν τους Νοτιοκορεάτες πολύ λιγότερο απ’ ότι φαντάζεται ο υπόλοιπος κόσμος. Ξέρουν ότι πρόκειται για πολιτικό παιχνίδι.
- Τι θέλει ο Κιμ (Πρόεδρος της Β.Κορεάς) τελικά;
- Λεφτά. Και την ησυχία του. Ξέρει πολύ καλά τι κάνει. Σύντομα οι Βορειοκορεάτες θα επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για ένα διψήφιο ποσό εκατομμυρίων δολλαρίων – σε πετρέλαιο, ανθρωπιστική βοήθεια ή μετρητά. Θα υπάρξουν μερικοί γύροι διαπραγματεύσεων και μετά η Β.Κορέα θα αποχωρήσει.
- Η Β. Κορέα όμως έχει συμφωνήσει επανειλημμένα να διακόψει το πυρηνικό της πρόγραμμα.
- Πρόκειται για κινήσεις τακτικής. Η αποπυρηνικοποίηση είναι ενάντια στα συμεφέροντά της. Ποτέ δεν πρόκειται να το κάνει.
- Δεν υπάρχει κάποια πιο έξυπνη στρατηγική;
- Δύσκολα. Μπορούν βέβαια οι ΗΠΑ να αγνοήσουν τον Κιμ. Ούτως ή άλλως οι δυνατότητές του είναι περιορισμένες: δεν μπορεί να κάνει κάθε τόσο πυρηνικές δοκιμές για να τραβήξει την προσοχή. Για κάθε δοκιμή δαπανά έξι κιλά πλουτώνιο και η Β. Κορέα έχει περίπου 50 κιλά. Βέβαια ο Κιμ έχει κι άλλον άσσο στο μανίκι: μπορεί να δώσει τα πυρηνικά του σε κάποια αντιαμερικανική χώρα στη Μ.Ανατολή.
[από συνέντευξη του Ρώσου ιστορικού Α. Λάνκοφ στη γερμανική εφημερίδα Frankfurter Rundschau (25.5.09), μτφ herrk]
… το ιστολόγιο Γκράνμα που όσο πάει γίνεται πιο συλλογικό και πιο ενδιαφέρον: πρωτογενή ρεπορτάζ, σοβαρότητα, έλλειψη διανοητικής μαλθακότητας. Με την ιδεολογική του γραμμή συμφωνώ μόνο εν μέρει - χοντρικά κινείται στις παρυφές του ΚΚΕ – είναι όμως σαφής χωρίς να είναι δογματική. Οσοι κινούνται σε άλλους χώρους και δεν το διαβάζουν, δεν θα χάσουν αν ρίξουν μια προσεκτική ματιά – ο επαγγελματισμός δεν έχει κομματική πατρίδα.
“Καλό … κακό … έθνη … θρησκείες”. Πρόκειται για φράση από διαφήμιση του ΠΑΣΟΚ ενόψει των ευρωπαϊκών εκλογών στο Εκσυγχρονιστάν. Το νόημα που θέλει να περάσει είναι ότι οι πολιτικοί του αντίπαλοι μιλάνε γι ‘αυτά τα βαρύγδουπα θέματα αντί να ασχοληθούν, όπως το ΠΑΣΟΚ, με την καθημερινότητα του πολίτη. Ασφαλώς, όπως σε κάθε προπαγάνδα, σε κάθε συνειδητή παραπληροφόρηση υπάρχει κι εδώ μια μεγάλη δόση αλήθειας: τέτοια θέματα χρησιμοποιούνται συχνά και μεγαλόστομα για να καλύψουν την απουσία πολιτικής. Ποιος δεν ξέρει ότι, ιδίως από τον Εμφύλιο έως την τελευταία δικτατορία, ο ρητορικός εθνικισμός και ο “ελληνοχριστιανισμός” π.χ. χρησιμοποιήθηκε αφενός για να στιγματιστούν οι πολιτικοί αντίπαλοι αφετέρου ως φύλλο συκής για μια πολιτική διαχείριση εναντίον ακριβώς των ελληνικών συμφερόντων και της ελληνικής κουλτούρας;
Σήμερα βέβαια τα πράγματα έχουν αλλάξει. Είναι γνωστό ότι δεν υπάρχει ούτε “καλό” ούτε “κακό”. Η μάλλον υπάρχει “κακό”: ο δογματισμός και η έλλειψη πλουραλισμού. Οι “καλοί” είναι και λίγο ύποπτοι, έτσι δεν είναι; Ετσι το ΠΑΣΟΚ δεν χρειάζεται πλέον να επικαλείται ηθικές αξίες για να κερδίσει τις εκλογές – όπως έκανε στην πρώτη, φασίζουσα, περίοδό του – ώστε στη συνέχεια να εφαρμόσει μία αντιλαϊκή πολιτική μοιράζοντας την πίτα της εξουσίας στα στελέχη του και στους πελάτες του. Μπορεί να το πράξει χωρίς να επικαλείται ηθικές αξίες.
(Δεν το πολυπαίρνει εξάλλου να αναφέρεται σε αξίες)
- Ολα τα δεδομένα που συγκεντρώνει το κράτος χρησιμοποιούνται εναντίον αυτών που θέλουν να βλάψουν την κοινωνία. Σε δημοκρατία δε ζούμε;
- Ας δεχτούμε ότι σήμερα ζούμε σε δημοκρατία, όπως λες. Πού το ξέρεις αν ισχύει και αύριο αυτό;
Κατάταξη κρατών με την εντονότερη ηλεκτρονική αστυνόμευση για το 2008
1. Κίνα
2. Β.Κορέα
3. Λευκορωσία
4. Ρωσία
5. Αγγλία
6. ΗΠΑ
7. Σιγκαπούρη
8. Ισραήλ
9. Γαλλία
10. Γερμανία
…
17. Βέλγιο
…
28. Ελλάδα
…
Η σχετική έκθεση στα αγγλικά [Την βρήκα εδώ] Σημειωτέον ότι την έκθεση επεξεργάστηκε ιδιωτική εταιρεία. Δεν γνωρίζω για την αξιοπιστία της. Η μεθοδολογία της πάντως είναι ενδιαφέρουσα και αποκαλυπτική.
ΥΓ: Σύμπτωση: την ώρα που έγραφα τα παραπάνω έλαβα το ακόλουθο σπαμ:
“Διπλασιάστε τώρα τις πωλήσεις σας [πού με βρήκανε;]- Χρησιμοποιήστε την Αθόρυβη δύναμη ΤΟ DIRECT MAIL. Προμηθευτείτε τώρα διευθύνσεις – τηλέφωνα [πού τις βρήκανε;] καθώς και τις αντίστοιχες ετικέτες ή CD του πελατολογίου (target group) στο οποίο θέλετε να απευθυνθείτε…”
Σε δημοσκοπήσεις για τις ευρωεκλογές 2009, ο ΛΑΟΣ και οι Πράσινοι είναι αρκετά κοντά και οι δεύτεροι “απειλούν” το πρώτο. Το μύνημα είναι ότι ψήφος στους Πράσινους μπορεί να στερήσει το ΛΑΟΣ από δεύτερη έδρα ή εν πάση περιπτώσει θα είναι προτιμότερο να το ξεπεράσει.
Ακόμη κι αν είναι έτσι, ακόμη και αν δίσταζα ανάμεσα στα δύο (!) δεν μου φαίνεται αυτονόητο ότι μία εξτρεμιστική εισαγόμενη νεοφιλέλευθερη φράξια που πουλάει αντιπατριωτισμό είναι μικρότερο κακό από μία αυταρχική νεοφιλελεύθερη φράξια που πουλάει πατριωτισμό. Αν ήμουν βέβαια στον κλαδο της “πράσινης μπίζνας” τα πράγματα θα άλλαζαν. Ιδεολογία πάνω απ’όλα!
Στους τακτικούς ιστο-συνομιλητές μου (με τους οποίους ανταλλάσσουμε συχνά πειράγματα για το ΚΚΕ) απευθύνω αυτό το ποστ – ίσως να ενδιαφέρει και άλλους. Παραθέτω αποσπάσματα τριών άρθρων. Είναι από τα πλέον εύστοχα που έχουν γραφτεί για το σημερινό ΚΚΕ.
Στο άρθρο του στην Αυγή (2007) ο Μ.Μπαρτσίδης αντιπαραθέτει το “κλειστό” ΚΚΕ με την “ανοιχτή” αριστερά και άθελά του πλέκει το εγκώμιο του πρώτου:
“Το ΚΚΕ λειτουργεί ως κόμμα – καταφύγιο της ιστορικής μνήμης (της αντίστασης) και ως μηχανισμός – καταφύγιο μέσα στο κράτος.
Όσον αφορά το πρώτο, η εξήγηση βρίσκεται στο γεγονός της μετατροπής της αντίστασης σε υπεράσπιση μιας ταυτότητας. Η μετατροπή στηρίζεται στην άρνηση- αποποίηση του πολιτισμού του εχθρού και επιτυγχάνεται με την καταφυγή στη βαθύτερη “ψυχή” του έθνους. […]
Όσον αφορά το δεύτερο: σε περίοδο αποδυνάμωσης του κράτους και ανασφάλειας, το ΚΚΕ προορίζεται να υπάρχει ως δύναμη-αντίβαρο. […]
Ένα τέτοιο κόμμα δεν μπορεί να είναι ποτέ πλήρως κλειστό στις ανταλλαγές εν γένει, και αυτό το γνωρίζει το ΚΚΕ καλώντας προεκλογικά να το υπερψηφίσουν χωρίς απαραίτητα να συμφωνούν μαζί του.
Είναι εντούτοις κλειστό σε σχέση με την απειρία των πρακτικών (της πάλης των τάξεων) που υπερβαίνουν το αναγνωρισμένο πολιτικο-θεσμικό όριο.”
Ο Θ.Ντρίνιας στο Αρδην (2008) κοιτάζει, όπως οφείλουμε όλοι να πράττουμε, πίσω από τις ιδεολογικές διακηρύξεις και ερμηνεύει την πρόσφατη ιδεολογική (σταλινική) στροφή:
” ‘Σταλινικός φονταμενταλισμός’ θα μπορούσε να χαρακτηριστεί αυτή η διατεταγμένη επιστροφή σε ένα εξιδανικευμένο και ηρωικό σταλινικό παρελθόν, αν θέλαμε να απευθύνουμε πολιτικές κατηγόριες. Τόμοι ολόκληροι κριτικής θα μπορούσαν να εξαπολυθούν προς θεωρητική ανασκευή αυτής της επιλογής. Τίποτε από τα δύο δεν έχουν νόημα, όμως. Η συζήτηση για τις ρίζες, τη φύση και τις επιπτώσεις της σταλινικής περιόδου έχει πραγματοποιηθεί και με το παραπάνω, ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ‘40 (από το τροτσκιστικό ρεύμα ακόμη παλιότερα), σε περιόδους που αυτές οι αντιπαραθέσεις ήταν κρίσιμες για την ίδια την ιστορική πορεία και εξέλιξη ολόκληρων κινημάτων, ακόμα και λαών. Το να μπαίνεις, σήμερα, με όλες τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί από το ‘89 και μετά, σε μια τέτοια διαδικασία, είναι σαν να παραβιάζεις ανοιχτές θύρες. Η «αντίθεση» έχει πιθανώς το ίδιο άρωμα φονταμενταλισμού με τη «θέση» του ΚΚΕ, και παρατηρώντας ποιοι την εκπροσωπούν, σίγουρα μπόλικο άρωμα πολιτικού καιροσκοπισμού (βλ. ΣΥΡΙΖΑ, εξωκοινοβουλευτική αριστερά)!
Τα πράγματα ίσως είναι λίγο πιο πεζά. Η κομματική γραφειοκρατία του ΚΚΕ βρέθηκε μπροστά σε ένα σοβαρό δίλημμα. Είτε θα ανοιγόταν στις νέες πραγματικότητες που δημιουργούνται, ώστε να εκμεταλλευτεί τις θετικές εκλογικές επιδόσεις του κόμματος και να μπλοκάρει την αυξημένη επιρροή του ΣΥΡΙΖΑ σε ένα φόντο καταρρέοντος δικομματισμού, με όλες τις ευκαιρίες που ανοίγει μια τέτοια επιλογή, αλλά και τις απειλές από την αναγκαστική εισβολή ξένων σωμάτων και αντιλήψεων σε ένα προστατευμένο, δύσκαμπτο και αρτηριοσκληρωτικό οργανωτικό σχήμα. Είτε θα κλεινόταν ακόμη περισσότερο, ώστε να οχυρωθεί απέναντι στο ευμετάβλητο πολιτικό περιβάλλον, επιδιώκοντας μάλλον την απρόσκοπτη «διευρυμένη αναπαραγωγή» της, παρά τη διεύρυνση της πολιτικής επιρροής του κόμματος, η οποία θα μπορούσε να περιμένει για καταλληλότερες συνθήκες στο μέλλον.
Απ’ ό,τι φαίνεται, επιλέχθηκε το δεύτερο. “
Τέλος, στο ιστολόγιο του Εξαποδώ (2009), ο αναγνώστης μπορεί να παρακολουθήσει μια σπάνια ουσιαστική συζήτηση. Το σχετικό άρθρο τελειώνει ως εξής:
“Να πω τη μαύρη μου αλήθεια καμιά φορά μπαίνω στον πειρασμό να πείσω τον εαυτό μου ότι δεν με πειράζει η σταλινική στροφή του ΚΚΕ. Εδώ που έχει καταντήσει η ελληνική αριστερά, τουλάχιστον ένα κομμάτι της νεολαίας θα απομακρυνθεί έστω και στρεβλά από τον κυρίαρχο μηδενισμό και θα «διαπαιδαγωγηθεί» γύρω από αξίες (οργανωμένη πάλη, θυσία για τον αγώνα, αγάπη για το λαό) ή ένδοξες ιστορικές στιγμές (‘40-‘44, ‘46-‘49, αντιφασιστική πάλη). Και ίσως να είναι εν τέλει καλύτερο από το να διαπαιδαγωγηθεί με το «σπάσε-κάψε-κλέψε» και μετά …Αγγλία για μεταπτυχιακό.
Από την άλλη, όμως, τι γίνεται αν «διαπαιδαγωγηθεί» και με το παπικό “αλάθητο” της κομματικής ηγεσίας, με τον χαφιεδισμό ως «σοσιαλιστικό καθήκον», την υστερία για τους «σαμποτέρ» ή την αναγκαιότητα των «στρατοπέδων αναμόρφωσης» (sic); Ίσως αυτές οι απάνθρωπες εκδηλώσεις του “σταλινισμού” να χάνουν την ισχύ τους εκτός του ιστορικού τους πλαισίου, εβδομήντα χρόνια μετά, και να αδυνατούν να αναπαραχθούν. Ίσως, όμως και όχι. Δεν ξέρω…”
Εύλογα και αληθοφανή τα παραπάνω. Να προσθέσω την απουσία κριτικής ή έστω προβληματισμού εκ μέρους του ΚΚΕ για την κοινωνία του θεάματος και τους σύγχρονους μηχανισμούς προπαγάνδας.
Η Ισπανία προτίθεται να καταργήσει τις διαφημίσεις από την κρατική τηλεόραση. Ανάλογο μέτρο εφαρμόζεται στη Γαλλία από το Γενάρη, μόνο όμως για τις ώρες υψηλής τηλεθέασης. Η ισπανική κυβέρνηση σκέπτεται να επιβάλλει φόρο 3% στα κέρδη των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών (υπέρ της κρατικής τηλεόρασης) ώστε να αντισταθμίσει τα διαφυγόντα κέρδη από τις διαφημίσεις.
Τα κίνητρα του μέτρου δεν είναι διαφανή: στη Γαλλία η κυβέρνηση κατηγορήθηκε ότι στοχεύει στην αποδυνάμωση της δημόσιας τηλεόρασης, ενώ στην Ισπανία συνδικάτα εργαζομένων εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην κατάργηση των διαφημίσεων. Εκ πρώτης όψεως πάντως το μέτρο είναι πλήγμα κατά της διαφημιστικής βίας.
Ανακοίνωση απολύσεων, διαδηλώσεις, δακρυγόνα: Η χθεσινή διαδήλωση στο κέντρο του Λουξεμβούργου, απ’όπου και οι φωτογραφίες, δεν έχει κάποια ιδιαιτερότητα. Μάλλον ως αξιοπερίεργο την αναφέρω, σε μία χώρα όπου σπανίζουν οι αναταραχές.
[Παρ' όλ' αυτά το Λούξο, όπως το αποκαλούν όσοι Ελληνες έχουν ζήσει εκεί, είναι ήδη από το 1948 κατάλληλα προετοιμασμένο για τα "δύσκολα": βλ. εδώ ].
Για περισσότερες φωτογραφίες και βίντεο (ευχαριστώ τη Μαρία για την είδηση και το υλικό). Κι ένα άρθρο στα αγγλικά για το θέμα.
Λαμβάνω θέση στο βελούδινο καναπέ, απλώνω τις μπουτάρες και τα καφτάνια μου, χτενίζω το μουστάκι και ξεκινάω τις χάντρες του κομπολογιού μου. Μέχρι να το φέρω έναν γύρο να έχεις σκεφτεί τις ερωτήσεις, Κυρ Κάπα.
Δεν θα ξημερωθούμε εδώ μέσα, έχουμε και μια Σώου Μπίζνα να φροντίξουμε. (Γαβριήληηηη, τον προβολέα στο καλό μου το προφίλ!!! Ρίτα, τσάκω ένα κόκκινο κραγιόν, τέτοιες χειλάρες θέλουν το κατιτίς τους!)
Θέκλα, σ’ευχαριστώ για την προθυμία σου να συνεντευξιαστείς. Πολλοί αναγνώστες ρωτούν: “Μα ποια είναι αυτή η Θέκλα;” Πρώτη ερώτηση λοιπόν: Είσαι περσόνα του διαδικτύου ή άνθρωπος με σάρκα και οστά;
Παρακαλώ, κυρ Κάπα, και χαίρετε. Συμπαθώ το κοινό σου γιατί πάντα είναι ετοιμοπόλεμο και με πλούσια φαντασία.
Συνεντευξιάζομαι στο μαγαζί σου γιατί, όπως προανέφερα, άπαξ του μηνός βγαίνω σε κάποιο έντυπο ευρείας κυκλοφορίας, και σκέφτηκα τώρα να αρχίσω να διαδικτυώνομαι κιόλας.
Στην ερώτησις απαντώ με ένα στίχο του λατρεμένου μου Διονύση: “…είμαι αυτό που είμαι και που τραγουδώ για σε!…”.
Ελπίζω να καλύπτεται το κοινό σου.
Στις παρεμβάσεις σου συχνά εκφράζεσαι θετικά έως πολύ θετικά για τον Α. Τσίπρα. Πρόκειται για μια πολιτική τοποθέτηση επειδή σε εμπνέει το καινούργιο που έχει κομίσει ο Συνασπισμός στην πολιτική ζωή ή είναι απλώς μια προτίμηση προσωπική;
Ο Αλέξης είναι πολύ ικανό (και νταβρατωμένο) αγόρι. Αγκρρρρρρ!…
Είναι ο πρόστυχος ο άντρας, ο άντρας ο σωστός που λέει και το Τσαλίκι.
Με εμπνέει το καινούριο που έχει κομίσει ο ίδιος στο Συνασπισμό, θα έλεγα. Κι ας είναι το δαχτυλάκι που πίσω του κρύβεται ο Αλέκος, δεν πειράζει. Θα τον ψηφίσω!
Επίσης, όλες μου οι τοποθετήσεις είναι πολιτικές, κυρ Κάπα, απλώς προτιμώ να εκφράζομαι με άλλους όρους από το σωρό. Η Θέκλα έχει το προσωπικό, αμίμητο στυλ της, κι όποιος έχει αντίρρηση ας βγει όξω να μου το πει.
Θέκλα, έχω καταλάβει ότι είσαι μια παραδοσιακή γυναίκα. Κάνω λάθος;
Είμαι μια γυναίκα με μουστάκι, κι αυτό τα λέει όλα.
Καλοπερνάω και στα σαλόνια και στα αλώνια, και στο τσίρκο ξέρω να βάζω τάξη άμα χρειαστεί.
Ας μην επεκταθώ στην τρομακτική μου σεξουαλικότητα, γιατί θα δακρύσει το παρεάκι σου και δεν αντέχω τα δράματα.
Αν όλα αυτά για σένα ζωγραφίζουν μια παραδοσιακή γυναίκα, τότε να σου στείλω τον ασώματο, να σου εξηγήσει καταλεπτώς.
Μια που ανέφερες το τσίρκο, θέλω να σε ρωτήσω αν τα γεγονότα του Δεκέμβρη είχαν επιπτώσεις στην επιχειρηματική σου δραστηριότητα.
Είμαι μια δραστήρια και έμπειρη μπίζνεσγούμαν, κυρ Κάπα εγώ. Παρόλο που το Δεκέμβρη που κάηκε ο τόπος, ο θίασος συνέχισε κανονικά τις παραστάσεις του στην πρωτεύουσα.
Η μόνη αλλαγή ήταν ένα καινούριο νούμερο που ανεβάσαμε, δικής μου εμπνεύσεως φυσικά, με τον τίτλο “Μετά τις βιτρίνες, σπάστε και τα ρεκόρ” και το αφιέρωσα στα παιδιά των λουλουδιών. Ξέρετε ποιανών λουλουδιών, φαντάζομαι. Τα περισσότερα ήταν σφηνωμένα σε κάποια κάννη.
Ποια από τις παραστάσεις σου θεωρείς πιο επιτυχημένη;
Πιστεύω πως η πιο επιτυχημένη πρόσφατη παράσταση ήταν αυτή που δώσαμε ανήμερα της παραπομπής του Αριστοτέλη Παυλίδη. Εγώ έπαιζα τη Λερναία Ύδρα. Ο ρόλος μου πήγαινε κουτί όχι μόνο χάρη στο εκρηκτικό ταλέντο και στην παθιασμένη απόδοσή μου, μα και χάρη στην επιβλητική παρουσία μου επί σκηνής. Ήμουν ταυτοχρόνως η διαφθορά, το ρουσφέτι, η σοβαροφανής γελοιότητα της παραπομπής ως πρακτικής, καταλαβαίνετε. Ένα ρόλο μου κόβανε, δύο τρισχειρότεροι φύτρωναν στη θέση του, κ.ο.κ. Έλαμψα, έλαμψα!
Σκηνικά και κοστούμια είχε κάνει ο αγαπημένος μου Σάκης Γαβραλάς, η μουσική επένδυση ήταν τα τρία τελευταία εθνικά μας άσματα από την Γιουροβίζιον σε ριπλέι και οι κομπάρσοι μου φορούσαν μάσκες που θύμιζαν γνωστές προσωπικότητες του βουλευτικού και υπουργικού βίου.
Χάσατε που δεν ήρθατε, χάσατε…
Μπερδεύτηκα λίγο, Θέκλα. Πρέπει πάντως να ήταν επιτυχημένη παράσταση. Μερικοί κακόβουλοι βέβαια ισχυρίζονται ότι δεν σε τρέφει μόνον η αγάπη του κοινού αλλά και κάποια κρατικά κονδύλια. Τι απαντάς σε αυτές τις συκοφαντίες;
Αχ, τι μου θύμισες… Ως γνωστόν, με τη μακαρίτισσα τη Μελίνα ήμασταν αδελφικές φίλες. Ξέρεις τι τρομερές στιγμές είχαμε ζήσει; Κορυφαίες! Εκτοτε διατηρώ τα προνόμια που άλλοτε αναγνωρίζονταν σε καλλιτέχνες του μεγέθους μου – μην κοιτάς σήμερα που οι αξίες χάνονται – και χρησιμοποιώ τις ελάχιστες ποιοτικές μου διασυνδέσεις προς όφελος της τέχνης και του πολιτισμού. Εννοείται πως ουδέποτε τέθηκε θέμα κονδυλίων. Τη στήριξη αυτών των ευγενών πνευμάτων ανέκαθεν την αντιμετώπιζα ως δώρο αναγνώρισης στο εξαιρετικό μου ταλέντο. Οι συκοφάντες να φάνε τα πόδια τους. Δεν με αφορούν.
Ας αφήσουμε το θέαμα όμως κι ας επιστρέψουμε στο μικρόκοσμό μας. Αρχισες να εμφανίζεσαι σε ποστ με θρησκευτικά ζητήματα. Ηταν τυχαίο;
Τίποτα δεν είναι τυχαίο για τη Θεά Θέκλα! Απορώ πώς τολμάς.
Μήπως θα ήθελες να επεκταθείς περισσότερο; Ρωτάω γιατί έχω διακρίνει στα σχόλιά σου λατρεία για την ελληνικότητα και τις παραδόσεις της ορθοδοξίας; Οι πλέον δύσπιστοι θα έλεγαν ότι δεν εκφράζει μια βαθύτερη ανάγκη, απλώς ταιρειάζει με το επαγγελματικό σου προφίλ.
Καταρχάς να προσέξεις την ορθογραφία σου γιατί είμαι σίγουρη πως το μαυροχάλι καραδοκεί.
Κατά δεύτερον, όλα έχουν να κάνουν με το επαγγελματικό μου προφίλ, καθότι τυγχάνω ιδιαιτέρως ευσυνείδητη θιασάρχισσα και γεννημένη καλλιτέχνις.
Κατά τρίτον, τις βαθύτερες ανάγκες μου (μιλάμε για πολύ βαθιές ανάγκες) δεν τις έχεις γνωρίσει ακόμα, αν μου υποσχεθείς όμως πως θα είσαι υπάκουο παιδί, όλο και κάτι μπορεί να σου δείξω -μετά τον Τροβατόρε, φυσικά.
Κατά τέταρτον, η ελληνικότητα και οι παραδόσεις της ορθοδοξίας αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο της παιδείας μου και γούστο και καπέλο μου να τις λατρεύω και να μην κωλώνω να βγω να το φωνάξω, να το πω, πως είμαι αμαρτωλή μα τις αγαπώ!…
Παρόλη την εκτίμησή μου δεν νομίζω ότι μπορώ να σου υποσχεθώ υπακοή, Θέκλα. Μια που αναφέρθηκες όμως σε συχνούς σχολιαστές του μπλογκ, θα ήθελες να μας πεις ποιους άλλους ξεχώρισες;
Χμ! Μου αρέσουν οι ατίθασοι χαρακτήρες, ξυπνάνε μέσα μου το ζώο. Έλα στο καμαρίνι μου κανένα απόγευμα, και βγαίνοντας θα έχεις καταλάβει τι σημαίνει Η ζωή Μετά. Όσο για τους αναγνώστες σου, οι περισσότεροι είναι συμπαθέστατα αγόρια και μου αρέσει να συζητώ μαζί τους. Να, ο Γιάννης, ο Αντώνης (και ο Κακαράς και ο σκέτος), ο Μάνος, ο Τροβατόρες, το Μαύρο χάλι, ο Τρέμπλες είναι πολύ του γούστου μου. Με τις κοπέλες δεν θα ασχοληθώ καν, δεν έχω χρόνο, σόρι.
Ευχαριστώ. Είναι τοις πάσι γνωστό ότι ο χρόνος σου είναι πολύτιμος. Το λόγο θα έχουν σε λίγο όσοι επισκέπτες επιθυμούν να σού θέσουν ερωτήσεις. Υπάρχει κάτι που θα ήθελες να σε είχα ρωτήσει;
Παρακαλώ, και εις άλλα με υγεία. Ελπίζω η φωτογραφία του άρθρου να αναδεικνύει τις πλούσιες χάρες μου -διάλεξε μία από τις τελευταίες μου, αυτές με το διχτυωτό καλσόν και τα καινούρια κόκκινα δαντελέ εσώρουχα. Επίσης, δούλεψε λίγο το μουστάκι στο Φωτοσόπ αν μπορείς γιατί μου βγήκε κάπως ξεθωριασμένο και δεν κάνει ωραία αντίθεση με το υπέροχο πλατινέ μαλλί μου.
Ξέχασες να με ρωτήσεις τι άρωμα φοράω και ποια είναι τα μελλοντικά μου σχέδια, αλλά δεν πειράζει, κάποιος θα βρεθεί να το κάνει και τότε θα προβώ σε τρομερές αποκαλύψεις! Α! Να μην ξεχάσω. Είστε όλοι καλεσμένοι στη θερινή παράσταση που θα δώσει ο θίασος στο γνωστό νησί, με τίτλο “Φάτε πιέτε μωρ’ αδέρφια” Μάνο, σκάρωσέ μου περικαλώ αν μπορείς ένα ποίημα από εκείνα τα ωραία τα ρομαντικά που γράφεις, για την καινούρια παράσταση. Λεπτομέρειες θα σας στείλω με το πουλί του Αρκά.
Γεια σας τώρα, πάω πρόβα. Θα τα ξαναπούμε! Τσάου
Θέκλα, σε ευχαριστώ για αυτήν τη συνέντευξη.
Η γνωστότερη κατηγοριοποίηση των ελληνικών κομμάτων είναι με βάση τον άξονα δεξια-αριστερά, ο οποίος όμως δεν φωτίζει αρκετά μια σύνθετη πραγματικότητα. Αντ’αυτού έχουν προταθεί οι άξονες του πολιτικού φιλελευθερισμού και του οικονομικού φιλελευθερισμού (βλ. εδώ). Βέβαια οι κατηγορίες αυτές εκφράζουν τις προτιμήσεις των ψηφοφόρων και όχι τις επιδιώξεις των ηγεσιών.
Μία διάκριση με βάση τη στρατηγική της ηγεσίας των κομμάτων είναι μεταξύ κομμάτων που επιθυμούν διατήρηση ή απλή βελτίωση της θέσης τους στο πολιτικό σκηνικό και κομμάτων που επιδιώκουν την ανατροπή ή τουλάχιστον την αναδιάταξη του σκηνικού προς όφελος τους. Στην πρώτη κατηγορία μπορούν να ενταχθούν τα δύο κόμματα εξουσίας αλλά και το ΚΚΕ ιδίως μετά την πρόσφατη ιδεολογική στροφή του. Στη δεύτερη κατηγορία ο ΣΥΡΙΖΑ και ο ΛΑΟΣ.
Αντίθετα με ό,τι φαντάζονται οι πλέον “αντι-συστημικοί” οπαδοί τους, ο ΛΑΟΣ επιδιώκει έναν πιο “σταλινικό” νεοφιλευθερισμό, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ έναν νεφιλελευθερισμό “με ανθρώπινο πρόσωπο”. Ο ΛΑΟΣ στα κομματικά του κείμενα είναι μάλιστα πιο ειλικρινής ως προς την οικονομική πολιτική που επιδιώκει (ίσως γιατί το κοινό του αναμένεται να τα διαβάσει λιγότερο). Οι μετεξελίξεις αντίστοιχων κομμάτων στην Ευρώπη είναι ενδεικτικές: με τη συμμετοχή τους στην εξουσία ή όταν η συμμετοχή τους σε αυτήν φαίνεται να επίκειται, τα “αντι-συστημικά” κόμματα μετατρέπονται αυτομάτως σε βασιλικότερα του βασιλέως.
Οσον αφορά τυχόν συμμετοχή τους στη διαμόρφωση εξωτερικής πολιτικής, μάλλον δεν πρέπει να αναμένεται ότι οι πιθανοί εταίροι τους (ΝΔ και ΠΑΣΟΚ αντίστοιχα) θα τους αφήσουν να παίξουν στον τομέα αυτό.
α. ατομικότητα και συλλογικότητα
Οι άνθρωποι αρχίζουν να βγαίνουν από το επίχρυσο κουκούλι τους, να διασταυρώνουν τα βλέμματά τους και να ανακαλύπτουν σ’ αυτά κοινές αγωνίες … Εκείνες τις ημέρες του Αρμαγεδδώνα έβλεπα γύρω μου φιλικά πρόσωπα και ζεστές χειρονομίες που μου είχαν λείψει για πολύ, πολύ καιρό.
Δ. Κούρτοβικ
Τα δύο κυρίαρχα κοινωνικά συστήματα μέχρι τα τέλη του προηγούμενου αιώνα είχαν διαφορετική αντίληψη για τον άνθρωπο: ο καπιταλισμός (πριν την παγίωση του νεοφιλελευθερισμού) θεοποιούσε το άτομο, ο κομμουνισμός τη συλλογικότητα. Σήμερα, υπό καθεστώς μαζικής δημοκρατίας, τέτοιο δίλημμα δεν υφίσταται: βάλλεται τόσο η συλλογικότητα όσο και το άτομο.
Το ότι η συλλογικότητα είναι εχθρός του νεοφιλελευθερισμού είναι μάλλον εμφανές: Αφενός τα κράτη είναι εμπόδιο στην εξάπλωση της παγκόσμιας κυριαρχίας της πλανητικής καπιταλιστικής ηγεσίας· μαζί με τα κράτος εχθρός είναι και ο,τιδήποτε συμβάλλει στη συνοχή του όπως έθνη ή θρησκείες. Αφετέρου η κατάτμηση των κοινωνιών σε άτομα – ως συνέπεια της ατονίας του συλλογικού στοιχείου και άρα των αξιών – είναι η οικονομική βάση του συστήματος: το κενό που αφήνουν οι συλλογικές σχέσεις και αξίες, το καλύπτει ο καταναλωτισμός!
Το ότι όμως η ατομικότητα είναι εξίσου εχθρός είναι λιγότερο εμφανές – ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι τάχα απόγονος του φιλελευθερισμού, ο οποίος εξυμνεί την ελευθερία του ατόμου και την ιδιωτική πρωτοβουλία; Καμία σχέση. Η κατάτμηση της κοινωνίας σε άτομα συνοδεύεται από την αποδόμηση της ταυτότητας του κάθε ατόμου: “Η καλπάζουσα τεχνολογία της επικοινωνίας επιτρέπει στη Βαβέλ των φωνών να πλημμυρίζουν το άτομο. Πρόκειται για πλήθος από αντιφατικές μεταξύ τους ‘γλώσσες του εαυτού’: Για ό,τι ‘ξέρουμε πώς είναι αλήθεια’ για τον εαυτό μας, άλλες φωνές αντιδρούν τώρα μέσα μας με αμφιβολία ή χλευασμό, Η προσωπικότητα έτσι γίνεται ψηφιδωτή – ένας όχλος από αντιφατικά εγώ – μέχρις σημείου να εξαφανίζεται από τη συνείδηση η ιδέα ενός εαυτού με διαχρονικά χαρακτηριστικά”[1]. Όταν αποτελείσαι από πλήθος κομματιών, η διέξοδος είναι να αφήνεις την εκάστοτε επιθυμία σου να πραγματωθεί – να περνάς πάντα καλά. Η πολυδιάσπαση της προσωπικότητας, πέρα από τις ψυχολογικές της επιπτώσεις (που συνοψίζονται σε μία λέξη: χάπια) αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη μαζική κατανάλωση και ταυτοχρόνως δυσχεραίνει τη συλλογικότητα, η οποία βασίζεται στη συνάντηση ενιαίων προσωπικοτήτων: πώς να οικοδομήσω σχέσεις όταν καλά καλά δεν έχω σταθερό εαυτό;
Πρώτη προϋπόθεση λοιπόν για όποια οικοδόμηση συλλογικότητας είναι η επανεύρεση της ατομικότητας! Κάθε υπερωρία μπροστά στην τηλεόραση, κάθε έμμονη συζήτηση για τηλε-ψώνια – ιδίως όταν γίνεται για να γελάσουμε – κάθε κατά συρροή αγορά άχρηστων αντικειμένων, κάθε υπερβολική έκθεση στη διαφημιστική βία[2] μάς απομακρύνει από το στόχο αυτό, ενώ ταυτόχρονα κλέβει τη ζωή μας.
β. υφιστάμενες συλλογικότητες
“Σβήνοντας ένα κομμάτι από το παρελθόν είναι σαν να σβήνεις ένα κομμάτι από το μέλλον”.
Γ. Σεφέρης
“Τίποτα δεν γίνεται από το τίποτα, το σήμερα υπάρχει γιατί έχει προϋπάρξει και ένα χτες και αύριο θα έχουμε κάτι να πούμε γιατί είχαμε κάτι πει και σήμερα και χτες και προχτές”
Α. Κωνσταντινίδης
Μέρος της πολιτικής πρωτοπορίας του ελληνικού Δεκέμβρη φαίνεται να στρέφεται κατά του κράτους εν γένει. Το κράτος όμως δεν είναι μόνον εργαλείο στα χέρια μιας ολιγαρχίας αλλά συγχρόνως και μορφή οργάνωσης της κοινωνίας – σήμερα δε είναι η μόνη οργανωμένη οντότητα που θα μπορούσε να προβάλει κάποια αντίσταση στο νέο-φιλελευθερισμό.
Στρέφεται κατά της θρησκείας, σαν να είμαστε στην εποχή του Διαφωτισμού – όπου η θρησκεία ήταν όντως παντοδύναμη – και σαν να είμαστε στη Δύση – όπου η Εκκλησία είναι υπερ-εθνικός θεσμός, αγνοώντας ότι η ελληνική ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι μόνο θεσμός ιδεολογικής στήριξης της άρχουσας τάξης αλλά συγχρόνως και εν δυνάμει εκφραστής μιας αντι-εξουσιαστικής εμπειρίας: “Οι θρησκείες, από την ίδια τους τη φύση, ακριβώς επειδή ξυπνάνε αυθεντικές εμπειρίες μες στην ψυχή της μάζας … αλλάζουν περιεχόμενο και υποτάσσονται στις διεκδικήσεις της μάζας που ακριβώς θέλουν να υποτάξουν”[3] Εμμένουν στην κριτική της θρησκείας, προφανώς ως οπίου του λαού, αλλά ξεχνούν ότι η θρησκεία (εν γένει) δεν είναι μεταφυσική ανάγκη για φοβισμένους ανθρώπους αλλά, κυρίως, πρακτική κοινωνικοποίησης
Στρέφεται κατά του εθνικισμού και προσπαθεί να αποδείξει τα αναπόδεικτα στο όνομα ενός φιλελεύθερου διεθνισμού, στην πραγματικότητα όμως στο όνομα της Νέας τάξης.[4] Είναι εμφανές ότι κάθε εμμονή στο (εθνικό πχ) παρελθόν είναι ένδειξη ψυχολογικής υπερ-αναπλήρωσης· η προσπάθεια όμως εξάλειψης του παρελθόντος και, μαζί, οποιασδήποτε συνοχής μιας κοινωνίας, τι ψυχολογική ανάγκη εξυπηρετεί (αν υποθέσουμε ότι δεν εξαργυρώνεται);
Δεύτερη προϋπόθεση λοιπόν συλλογικής δράσης είναι η συμφιλίωση με τις υφιστάμενες συλλογικότητες. Ο κίνδυνος εδώ είναι το άλλο άκρο, ο φονταμενταλισμός. Ο φονταμενταλισμός όμως είναι το σπασμωδικό αντίδοτο στη χαμένη ατομικότητα, η επανεύρεση συνεπώς της ταυτότητας (πρώτη προϋπόθεση) μας απομακρύνει από τον κίνδυνο αυτό.
Αν πληρωθούν οι δύο αυτές προϋποθέσεις συλλογικής δράσης, το πολιτικό πρόταγμα δεν θα αργήσει να διαμορφωθεί. Και το πολιτικό πρόταγμα σίγουρα είναι κάτι το διαμετρικά αντίθετο από αυτήν την πρόσφατη ιστο-δημοσίευση: “Το ……. προχωράει στη δημιουργία Ιδρύματος Φίλων. Γίνετε fan στη σελίδα του ……. στο facebook κι ελάτε να κάνουμε το Κίνημα της Ανατροπής! CLICK ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ & BECOME A FAN! “
[1] Θ. Ζιάκας, Ο σύγχρονος μηδενισμός, Αρμός, 2008. Ο Ζιάκας πραγματεύεται εδώ διάφορες θεωρίες για τον μετα-μοντέρνο άνθρωπο. Βάση τους η θεωρία της αλλοτρίωσης – αναφορά στο μαρξισμό ή στους καταστασιακούς απουσιάζει.
[2] http://herrkstories.wordpress.com/2009/04/01/pub/
[3] Κ. Παπαϊωάννου, Μάζα και ιστορία, Εναλλακτικές εκδόσεις, 2003 (1950)
[4] Βλ. άρθρο του P.Anderson περί διεθνισμού: http://herrkstories.wordpress.com/2008/11/25/diethnismo/
Η εξέγερση και η αντιμετώπισή της
Το Δεκέμβριο του 2008, αστυνομικός σκοτώνει μαθητή στο κέντρο των Αθηνών. Ο φόνος αυτός ήταν το τελευταίο κρούσμα αστυνομικής βίας, η οποία τα προηγούμενα χρόνια είχε ενταθεί κυρίως κατά μεταναστών (φόνοι και ξυλοδαρμοί). Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ηλικία του θύματος, την πρόσφατη αποκάλυψη οικονομικών σκανδάλων που ενέπλεκαν θεσμούς του ελληνικού κράτους – κόμματα εξουσίας και Εκκλησία – τις απαρχές οικονομικής κρίσης αλλά και το κλίμα φοιτητικών κινητοποιήσεων το οποίο είχε διαμορφωθεί τους προηγούμενους μήνες, πυροδότησε εκτεταμένα επεισόδια στα περισσότερα αστικά κέντρα. Η εξέγερση έγινε ευρέως γνωστή και εκτός Ελλάδας με εκδηλώσεις συμπαράστασης ανά τον κόσμο. Στόχοι στις διάφορες ελληνικές πόλεις ήταν αστυνομικά τμήματα, τράπεζες και πολυεθνικές εταιρείες ενώ στην πρωτεύουσα ασκήθηκε τυφλή βία (εμπρησμοί, λεηλασίες καταστημάτων). Το σκηνικό συμπλήρωσαν καταλήψεις εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, δημοσίων κτιρίων και ΜΜΕ καθώς και ειρηνικά “χάπενινγκ”. Η συμμετοχή μαθητών και φοιτητών ήταν μεγάλη.
Η κυβέρνηση αντιμετώπισε την κρίση κυρίως με επιδέξια επικοινωνιακή τακτική με τη βοήθεια των μέσων μαζικής επιρροής (το κεντρικό σύνθημα ήταν: πατερναλισμός), δευτερευόντως μέσω προβοκατόρων και, σε περιορισμένο βαθμό, με προσφυγή στη βία μέσω παρακρατικών, φασιστικών ομάδων. Η αστυνομία έλαβε οδηγίες αυτοσυγκράτησης και πράγματι η αστυνομική βία ήταν υπαρκτή μεν υποτονική δε συγκριτικά με την έκταση των επεισοδίων χωρίς να υπάρξουν περαιτέρω νεκροί. Σημαντική επιτυχία της κυβέρνησης είναι ότι το μίσος των περισσοτέρων πολιτών διοχετεύτηκε κατά της αστυνομίας, του εκτελεστικού δηλαδή οργάνου της εξουσίας.
Η εξέγερση υποστηρίχτηκε από την ακροαριστερά και τους αναρχικούς (οργανωμένη δύναμη πίσω από τα επεισόδια ήταν αναρχικές οργανώσεις) και σημαντική μερίδα του φιλελεύθερου τύπου. Από δημοσκοπήσεις των ημερών εκείνων προκύπτει ότι το ήμισυ του πληθυσμού συμφωνούσε με την εξέγερση, το δε ένα έκτο ενέκρινε τις πράξεις βίας των εξεγερθέντων κατά θεσμικών στόχων. Τα κόμματα της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης βοήθησαν γενικά την κυβέρνηση στο έργο της, ασκώντας παράλληλα (η ακροδεξιά και το ΠΑΣΟΚ) κριτική για την περιορισμένη χρήση κρατικής καταστολής.
Εξαίρεση αποτέλεσε ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος κατηγορήθηκε από τα υπόλοιπα κοινοβουλευτικά κόμματα ότι κάλυπτε και υποκινούσε τους εξεγερθέντες. Η κατηγορία ήταν εν μέρει βάσιμη: Ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ κράτησε μια αμφιλεγόμενη στάση, με άλλα μέρη του να υποστηρίζουν την εξέγερση και άλλα να προσπαθούν να παίξουν “θεσμικό” ρόλο κατευνασμού ανάλογο με αυτόν των υπολοίπων κομμάτων. Ο ισχυρισμός ότι ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ ενήργησε ψηφοθηρικά προφανώς αληθεύει, αλλά δεν μάς μαθαίνει κάτι νέο για τη συμπεριφορά των πολιτικών κομμάτων, πόσο μάλλον όταν διατυπώνεται από άλλα κόμματα. Ο ρόλος που θα κληθεί να αναλάβει προσεχώς θα είναι πιθανότατα να ενσωματώσει και να αποδυναμώσει την αντι-συστημική αντίσταση, ώστε να “εξιλεωθεί” για την πρότερη στάση του.
Η εξέγερση έσβησε μετά από μερικές εβδομάδες. Το ξεφούσκωμά της συνοδεύτηκε από άνθιση πολιτιστικών δραστηριοτήτων και περιορισμένης εμβέλειας τρομοκρατικές επιθέσεις.
Τα μοντέλα ανάλυσης των θεατών της εξέγερσης: συντηρητικό και φιλελεύθερο
Το φιλελεύθερο μοντέλο δεν είναι εξ ορισμού εχθρικό στη χρήση βίας. Η χρήση βίας όμως γίνεται ανεκτή μόνο στο μέτρο που είναι απαραίτητο ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι του φιλελευθερισμού. Με άλλα λόγια: μια εξέγερση μπορεί να ξεκινήσει αλλά πρέπει να σταματήσει στο κατάλληλο σημείο. Η θέση αυτή έχει ιστορικά ερείσματα, είναι σαφές όμως ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, έτσι και ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός της βίας, αυτή καταλήγει να είναι ανεξέλεγκτη.
Το φιλελεύθερο μοντέλο σκέψης εκφράστηκε από τη φιλελεύθερη αριστερά, τη φιλελεύθερη δεξιά και μέρος της πατριωτικής αριστεράς. Η άκρα αριστερά μάλλον πρέπει να συμπεριληφθεί στο ίδιο μοντέλο παρά τους (θεωρητικά) διαφορετικούς στόχους της.
Εμφαση δόθηκε στη μάχη κατά του αυταρχισμού και της διαφθοράς. Ωστόσο δεν διατυπώθηκε κάποια στρατηγική πέραν της πίστης στον αυθορμητισμό της μάζας. Οι φιλελεύθεροι διαχώρισαν σαφώς (όχι πάντα) τη χρήση τυφλής βίας από τη διατύπωση έλλογων αιτημάτων.
Το συντηρητικό μοντέλο σκέψης απεύχεται τις εξεγέρσεις και τις επαναστάσεις, διότι θεωρεί ότι κάθε βίαιη δράση οδηγεί σε βίαιη αντίδραση και σύντομα η κατάσταση επανέρχεται στο σημείο εκκίνησης. Η χρήση βίας θεωρείται λιγότερο σκανδαλώδης μόνον εφόσον επιδιώκεται όχι η αλλαγή αλλά η επάνοδος σε μία ιδανική κατάσταση*. Το συντηρητικό μοντέλο έχει το προνόμιο της συνειδητοποίησης των ιστορικών μηχανισμών και, στη συγκεκριμένη περίπτωση, προέβλεψε σωστά την εξέλιξη της ελληνικής εξέγερσης.
Από το συντηρητικό μοντέλο ανάλυσης των γεγονότων του Δεκέμβρη εμπνεύστηκαν οι παραδοσιακοί συντηρητικοί και το μεγαλύτερο μέρος της πατριωτικής αριστεράς . Η αυταρχική σκέψη μάλλον έχει συνάφεια με το μοντέλο αυτό, εφόσον όμως δεν πρόκειται συνήθως για ανάλυση αλλά για καλλιέργεια φοβικών συνδρόμων δεν έχει κάποια ερμηνευτική αξία. Δύο μοτίβα συντηρητικής σκέψης αναπτύχθηκαν:
- Η εξέγερση ήταν προϊόν ατομικής παραβατικότητας.
Η θέση αυτή αποσυνδέει την παραβατική συμπεριφορά από τα κοινωνικά αίτια που την προκαλούν. Εξάλλου ο ορισμός που δίνει στην παραβατική συμπεριφορά είναι ενίοτε τόσο ευρύς που αποτελεί ο ίδιος αντικείμενο ψυχολογικής ερμηνείας παρά πλαίσιο ανάλυσης. Πιο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια παραλλαγή του μοτίβου αυτού, η θεωρία του μηδενισμού, η οποία χοντρικά μπορεί να συνοψιστεί ως εξής: η αποδόμηση της ταυτότητας του μεταμοντέρνου ανθρώπου (δηλαδή του δυτικού ανθρώπου το αργότερο από τα μέσα του 20ου αιώνα) και η αποκοπή του από τις μέχρι τότε συλλογικότητες και αξίες, οδηγεί σε αγελοποίηση και μηδενισμό, είτε παθητικό (καταναλωτική νιρβάνα) είτε ακτιβιστικό (νόημα έχει μόνο η ατομική πράξη και το παρόν). Επ’αυτού θα επανέλθουμε.
- Η εξέγερση υποκινήθηκε.
Μια παραλλαγή των θεωριών υποκίνησης είναι γεωπολιτική: Η εξέγερση υποκινήθηκε από τις ΗΠΑ με σκοπό να τιμωρηθεί η ελληνική κυβέρνηση η οποία δεν ευθυγραμμιζόταν πλήρως με τα αμερικανικά συμφέροντα. Ο ισχυρισμός αυτός, εάν ευσταθεί, μόνο επικουρικά μπορεί να εξηγήσει τις διαστάσεις που έλαβαν τα γεγονότα και πάντως δεν φωτίζει τη γενεσιουργό τους αιτία.
Μια άλλη παραλλαγή είναι η υποκίνηση από τα ΜΜΕ. Οντως, μερίδα των ΜΜΕ, η οποία ήταν ιδεολογικά αντίθετη στην εξέγερση, φαίνεται να την υποδαύλισε. Δύο ερμηνείες υπάρχουν για το φαινόμενο αυτό: αυτή η υποδαύλιση ήταν είτε μέρος μιας στρατηγικής τροπής της εξέγερσης προς μη αντι-συστημική κατεύθυνση, είτε απλώς η έκφραση ανταγωνισμού μεταξύ της τέταρτης εξουσίας και των υπολοίπων.
Τρίτη παραλλαγή είναι αυτή της υποκίνησης από συγκεκριμένους πολιτικούς χώρους η οποία ισχύει με την έννοια όμως της υποστήριξης και όχι της υποκίνησης (για τον αναρχικό χώρο ο ισχυρισμός αυτός ισχύει πλήρως).
Τέταρτη παραλλαγή είναι η υποκίνηση από προβοκάτορες. Χρήση προβοκατόρων προφανώς υπήρξε, δεν μπορούμε όμως να γνωρίζουμε το μερίδιο βίας που μπορεί να αποδοθεί σε αυτούς. Ενδεχομένως συνέβαλαν στην ένταση (και όχι στη δημιουργία) της εξέγερσης ώστε να ενεργοποιηθούν τα συντηρητικά αντανακλαστικά της κοινωνίας.
* Βλ. πχ. τη θέση του αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου: “το σύνολο σχεδόν της νέας γενιάς δεν είναι εναντίον των αρχών, των αξιών και των ιδανικών που ενέπνευσαν και εξέθρεψαν το γένος μας, αλλά εναντίον όλων ημών που τους τα διδάσκουμε και συγχρόνως τα προδίδουμε ανερυθρίαστα και ασύστολα. Τα παιδιά μας δεν αμφισβητούν την αλήθεια αλλά την προδοσία της.”
(στο τρίτο και τελευταίο μέρος: “προοπτικές”)
Το Δεκέμβριο του 2008, το ελλαδικό ημι-προτεκτοράτο γνώρισε μια εξέγερση η οποία, αφού κράτησε μερικές εβδομάδες, ξεφούσκωσε χάρη στην επιδέξια κατευναστική πολιτική της τότε κυβέρνησης και την ενεργό αντίθεση των περισσότερων πολιτικών κομμάτων. Πριν προχωρήσουμε στην ανάλυση των γεγονότων αυτών, ας μάς επιτραπεί να διαφωτίσουμε εν συντομία τον αναγνώστη για τη φύση του μορφώματος γνωστού ως “Ελληνική Δημοκρατία” ή “Ελλάδα”
Πρόκειται για ένα τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας† το οποίο απέσπασαν από αυτήν οι ευρωπαϊκές αποικιοκρατικές δυνάμεις στις αρχές του 19ου αιώνα και στο οποίο, αργότερα, εκχώρησαν ορισμένη αυτονομία στην άσκηση εσωτερικής πολιτικής, ενίοτε δε, ανάλογα με τους διεθνείς συσχετισμούς, και στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής. Στα μέσα του 20ου αιώνα η Ελλάδα περιήλθε στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ. Οι πολιτικές ελίτ ήταν εν γένει φιλοδυτικές, σε αντίθεση με τον πληθυσμό* ο οποίος κατά πλειοψηφία εξέφραζε εθνικιστικά και φιλο-ρωσικά αισθήματα – στη θεωρία, διότι στην πράξη η πλειονότητα ακολουθούσε με ζήλο τα πρότυπα ζωής της Δύσης μη αμφισβητώντας την κυριαρχία της.
Το πολιτικό καθεστώς – φιλελεύθερη καπιταλιστική ολιγαρχία πελατειακού τύπου – στηριζόταν στην εναλλαγή δύο πολυ-συλλεκτικών κομμάτων στην εξουσία, συνήθως μετά από δύο κυβερνητικές θητείες, η δεύτερη εκ των οποίων χαρακτηριζόταν από μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία. Και τα δύο κόμματα (”ΝΔ” και “ΠΑΣΟΚ”) συμφωνούσαν στις βασικές διαχειριστικές επιλογές, με τη ΝΔ (διάδοχο των πολιτικών εκφραστών του κοτζαμπασισμού αλλά και της αστικής** τάξης) αντικειμενικά κατά τι φιλολαϊκότερη και λιγότερο φιλο-αμερικανική από το ΠΑΣΟΚ (διάδοχο των αστικοεκσυγχρονιστικών παρατάξεων και θεμελιωτή του νεο-φιλελευθερισμού στην Ελλάδα). Το πολιτικό σκηνικό το 2008 συμπληρωνόταν από την πατριωτική αριστερά, την ακροδεξιά (η οποία είχε σχετικά μικρή εκλογική απήχηση διότι οι δυνάμει ψηφοφόροι της διαχέονταν σε άλλα κόμματα) και το “ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ”, μια συμμαχία φιλελεύθερων και ακροαριστερών με, βασικά, φιλοδυτικό προσανατολισμό. Σημειώνεται και η παρουσία ολιγάριθμων και με περιορισμένη απήχηση αλλά δραστήριων ομάδων της άκρας αριστεράς και των αναρχικών, μερίδα των οποίων ασπάζονταν νεο-φιλελεύθερα ιδεολογήματα.
(συνεχίζεται)
† http://www.mapsofwar.com/images/EMPIRE17.swf
* Το 2008 ο πληθυσμός ήταν κατά 85% περίπου ελληνικός και ορθόδοξος (με σκληρό πυρήνα ορθοδόξων το 1/4 εξ αυτών). Η δημιουργία νεο-ελληνικής εθνικής συνείδησης τοποθετείται στις αρχές της δεύτερης χιλιετίας.
** Ο όρος “αστική” χρησιμοποιείται καταχρηστικά
Από άρθρο που θα δημοσιευθεί (κάποτε) στην επιθεώρηση Western Turkish Affairs. Για την αντιγραφή: herrk
Κοίτα, το νομοσχέδιο το έκανα και για την κουκούλα, διότι όπως λένε κι οι ψηφοφόροι μας :
“Οχι όπλα, ούτε χημικά και μαλακίες! Ρε, φέρ’ το στρατό! Τι να σου κάνει η αστυνομία; “ *
αλλά βασικά το έκανα επειδή έχω και κάτι υποχρεώσεις :
“παρέχεται η δυνατότητα προσλήψεως, ως διευθυντών των φυλακών, managers ή άλλων στελεχών του δημόσιου τομέα” **
** από το σχέδιο νόμου: “κουκούλωστα και άλλες διατάξεις”
- Αυξήθηκε το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ελλάδας σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωση της Eurostat.
-Και είναι κακό αυτό;
- Κακό απλώς; Είναι “κόλαφος για την κυβέρνηση της ΝΔ” (έκφραση του ημερήσιου τύπου).
- Και τι λύση υπάρχει;
- Μία νέα κυβέρνηση η οποία θα μπορέσει να μειώσει το έλλειμμα.
- Και πώς θα το μειώσει;
- Ε, μην τα λέμε κι όλα.
- Ούτε μου λες γιατί είναι κακό το έλλειμμα, ούτε μού λες πώς θα μειωθεί.
- (χαμηλόφωνα:) Είναι κακό γι’αυτούς που δεν θα υποστούν τις συνέπειες της μείωσής του. (Με δυνατή, θεατρική φωνή:) Πω πω, κόλαφος Θεέ μου. Ρεζίλι πάλι γίναμε. Πω πω!
Οι δηλώσεις για την επέτειο, όπως τις κατέγραψε ο Κ.
“42 χρόνια μετά την Επανάσταση, η Δημοκρατία στην Ελλάδα είναι ισχυρότερη από ποτέ”
[ Υπουργός Δημόσιας Τάξης, Ν. Κακαουνάκης, στην ομιλία του κατά την ημερίδα για τον πολιτικό διάλογο που οργάνωσε το ίδρυμα Πλεύρη.]
“Η Ελλάδα είναι υπέρ μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης στο Θρακικό”
[Υπ. Εξωτερικών, Α. Παπαχελάς, μετά τη συνάντησή του με τον Υπατο Αρμοστή της Θράκης, κ. Αχτισαάρι.]
“Τιμώ και σέβομαι το έργο του κ. Γεωργαλά”
[Ο νέος Υπουργός Παιδείας, κ . Παρασκευαϊδης, για τον προκάτοχό του στο Υπουργείο Παιδείας".]
“Αν ήταν πιο έξυπνη, σήμερα θα μπορούσε να είχε καριέρα στην πολιτική”
[Υπ. Δικαιοσύνης, Α. Μικρούτσικος, σε ερώτηση δημοσιογράφου του Trendy Channel σχετικά με την αποφυλάκιση της κας Δαμανάκη]
“Οι Ελληνες αγρότες μάς είναι ευγνώμονες”
[Υπ. Γεωργίας, κ. Ηλείας Μανωλάδας, στην εκπομπή "Χέρι – Χέρι" του Γ. Καρατζαφέρη.]
“Και σε καλή μεριά!”
[Ο Υπουργός Τύπου, Ν. Μαστοράκης, κατά την απονομή του βραβείου χρησιμότερης τηλεοπτικής εκπομπής στους συντελεστές του "Αδύναμου Κρίκου".]
* * * * *
Το ίδιο άρθρο το βάλαμε και πέρσι τέτοια εποχή. Δεν άλλαξαν πολλά πράγματα εκτός από τον Αχτισαάρι που πήρε το Νόμπελ. Νάμαστε καλά να το βάλουμε και του χρόνου. Επίσης: θα προτιμούσα να είχα γράψει αυτό.
Κοιτάζω συχνά τις μπλε μικρές αγγελίες της “Κ”. Συνήθως πηγαίνω στις αγγελίες για την Υδρα και διαβάζω τις υψηλές τιμές αναφωνόντας κάτι κοινότοπο, πχ “πω πω , άκου πόσο έχουν τα 80 τετραγωνικά στην Υδρα” και τα παρόμοια. Κοιτάζω και όλα τ’ άλλα νησιά και ονειροπολώ μικροαστικά. Μόνο την Πάρο απέφευγα γιατί πάντα με χαλούσε. Αγνοούσα όμως ότι, ειδικά οι αγγελίες για το νησί αυτό, είναι η χαρά του κοινωνιολόγου:
Αφήνοντας λοιπόν τα κλασσικά “κατάλληλο για μεγάλη οικογένεια με προσωπικό” ή “περπατώντας 40 μέτρα, κατεβαίνουμε σε μια prive αμμώδη παραλία” ή τα κωμικά “βίλα κυριολεκτικά μέσα στη θάλασσα” φτάνουμε σιγά σιγά στο ζουμί: “εδώ ο θεός Απόλλωνας διάλεξε να κάνει το ιερό του”, μας πληροφορεί μια αγγελία για μια κυκλαδίτικη βίλα που δεν απευθύνεται μόνο σε δωδεκαθεϊστές, αλλά στον απλό άνθρωπο που όπως όλοι μας έχει την αίσθηση του ιερού (και όχι απαραιτήτως του μέτρου). Πρόκειται ασφαλώς για το κατάλληλο σκηνικό. Εξάλλου η έννοια του σκηνικού εμφανίζεται σε αρκετές αγγελίες : “ιδανικό σκηνικό”, “μπαλκονόπορτες και μικρές παραθύρες δημιουργούν όχι μόνο έναν εξαίρετο φυσικό εξαερισμό, αλλά και μοναδικά κάδρα για την ιδανικότερη θέαση του τοπίου” …
Σε αυτό το σκηνικό τα αντικείμενα υψηλής αισθητικής έχουν και αυτά περίοπτη θέση. Βέβαια μία – και μόνη – αγγελία είναι ειλικρινής: η βίλα που διαφημίζει έχει “ακριβά έπιπλα.” Οχι “καλόγουστα” ή “ιδιαίτερης αισθητικής” ή τουλάχιστον “παραδοσιακά”, αλλά “ακριβά”. Ολοι ξέρουμε ότι, σε τελευταία ανάλυση, αυτό μετράει.
Το καλύτερο, φυσικά, για το τέλος. Μία βίλα φτιαγμένη με υψηλή αισθητική και μεράκι (τι άλλο;) βρίσκεται “σε μικρή γειτονική απόσταση από γνωστό καλλιτέχνη του ελληνικού πενταγράμμου.” Και κατάλληλο σκηνικό αλλά και ατελείωτο θέμα συζήτησης για τις πολύ, μα πολύ πληκτικές βραδιές.
Καθόμουν στην καφετέρια με φίλους μετά από ξενύχτι.
- “Τι κάνει ο κολλητός σου ο Γ., πού χάθηκε;”, ρωτάει μία από την παρέα
- “Ποιος Γ.;”
Το γκαρσόνι που με κάρφωνε εδώ και ώρα, δεν άντεξε:
- “Μαζί με το Γ. δεν ερχόσασταν κάθε μέρα;” με ρωτάει αφήνοντας το φραπέ στο τραπέζι .
- “Με μπερδεύεις με κάποιον άλλον.”
Ο σκύλος ο Βαγγέλης μού ριξε κι αυτός ένα βλέμμα (που συνηθίζουμε να ερμηνεύουμε ως) ερωτηματικό. Δεν πρόλαβα να τον κλωτσήσω, γιατί χτύπησε το κινητό μου.
Βγήκα από την καφετέρια κι έκλαψα (πικρά).
“Τελικά ο δημοκρατικός γερουσιαστής Τεντ Κένεντι, που έχει κι ίδιος τρία πορτογαλικά νερόσκυλα και γνώριζε καλά πόσο υποαλλεργικά είναι, έδωσε στους Ομπάμα τη λύση και τους χάρισε το κουτάβι [...] Τα κορίτσια επέλεξαν το όνομα Μπο, γιατί οι ξαδέρφες τους έχουν μια γάτα με το ίδιο όνομα, και γιατί Μπο αποκαλούν χαϊδευτικά στην οικογένεια και τον παππού τους, τον πατέρα της Μισέλ. Σε πολλές ιστοσελίδες κυκλοφορούν φωτογραφίες του κουταβιού αλλά, όπως διευκρινίζει η Ουάσιγκτον Ποστ, πρόκειται απλώς για άλλα νερόσκυλα, καθώς επισήμως ο Μπο θα παρουσιαστεί την Τρίτη.”
Σεβόμενος την ιδιωτική ζωή του κουταβιού δεν ανεβάζω τη φωτογραφία του.
Σεβόμενος την ιστορία της εφημερίδας που δημοσίευσε το παραπάνω άρθρο, δεν γράφω ποια είναι.
Σεβόμενος επίσης το γεγονός ότι καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή, δεν αναφέρω το όνομα του δημοσιογράφου που το συνέταξε.
Είπαμε, πάνω απ’ όλα σεβασμός.
Ενώ ξέρουμε πάνω κάτω τα βασικά για τον Μπερλουσκόνι, οι λεπτομέρειες είναι πάντα πιο παραστατικές: Το κείμενο περιγράφει πώς δόθηκε το δαχτυλίδι της εξουσίας από τους σοσιαληστές στον Μπερλουσκόνι (γιατί αυτών αποτελεί συνέχεια ο καβαλιέρε και όχι τόσο των χριστιανοδημοκρατών) το 1993, όταν, εν μέσω σκανδάλων, το σύστημα κατέρρεε:
“Ο Κράξι μπαίνει στην αίθουσα σαν κυνηγημένο ζώο: ΄πρέπει να βρούμε ένα όνομα, ένα σύμβολο,΄ λέει στο Μπερλουσκόνι. Θα απευθυνθείς στο κομμάτι του πληθυσμού που είναι αποπροσαντολισμένο αλλά δεν θέλει τους κομμουνιστές και θα σώσουμε ότι μπορούμε΄ Μετά ο Κράξι κάθεται κάτω κι αρχίζει να σχεδιάζει ομόκεντρους κύκλους σ ένα κομμάτι χαρτί: ΄Κοίτα, εδώ είναι μια εκλογική περιφέρεια . Εχει ας πούμε 110.000 κόσμο. Κάπου 80.000 έχουν δικαίωμα ψήφου κι απ’αυτους 60.000 θα πάνε να ψηφίσουνε. Λοιπόν, έχεις τα κανάλια, και τους βομβαρδίζεις κάθε μέρα από την τηλεόραση - 30.000 κόσμο άμα καταφέρεις να ψηφίσουνε τον υποψήφιό σου, έχουμε αντιστρέψει το κλίμα. ΄Οκ, κατάλαβα΄, λέει ο Μπερλουσκόνι.”
Η συνέχεια είναι γνωστή. Σημειωτέον ότι οι αριστερoί πολιτικοί αντέδρασαν υποτονικά ή καθόλου όταν ο Μπερλουσκόνι ψήφιζε νόμους που έδιναν ασυλία σε αυτόν και στις επιχειρήσεις του.
Κι ένα τελευταίο: Με την ανάληψη της πρωθυπουργίας ένα ιταλικό δικαστήριο τον απάλλαξε από την κατηγορία της δωροδοκίας δικαστών. Η αιτιολογία δεν ήταν, όπως θα ανέμενε κάποιος, ανεπαρκείς αποδείξεις της ενοχής του. Απλώς το δικαστήριο έκρινε ότι υπήρχαν ελαφρυντικά: “το δικαστήριο κρίνει ως γεγονός αποφασιστικής σημασίας την εξέχουσα κοινωνική θέση” του κατηγορουμένου. Πώς το έλεγε ο Ηλίας Πετρόπουλος (για άλλες εποχές); “Δικαιοσύνη, δουλάρα της Αστυνομίας”;
[ Τα στοιχεία προέρχονται από το πρόσφατο άρθρο του πάντα γλαφυρού Πέρι Αντερσον: http://www.lrb.co.uk/v31/n04/ande01_.html ]
1. Ο μηχανισμός της διαφημιστικής βίας
Το άρθρο αυτό
είναι μια προσφορά
των γατοτροφών
ΜΙΑ ΜΙΑΜ
Η επιθυμία αγοράς – πώς γεννιέται;
Από μία ανάγκη. Αν αγοράζουμε όμως μόνο ό,τι έχουμε ανάγκη, καταναλώνουμε λίγο. Πώς όμως να έχουμε οικονομική ανάπτυξη αν η κατανάλωση μένει στάσιμη; Τι θα γινόταν αν τα επιτεύγματα της τεχνολογίας δεν έβρισκαν αγοραστές; Γι’ αυτό λοιπόν πρέπει να δημιουργηθούν νέες επιθυμίες, έτσι ώστε να γεννηθούν νέες ανάγκες.
Πώς δημιουργούνται νέες επιθυμίες;
Επιθυμία σημαίνει έλλειψη: Χρειάζομαι ένα προϊόν, δεν είμαι ισορροπημένος αν δεν το έχω. Το αγοράζω για να βρω την ισορροπία μου. Μέχρι νεωτέρας διαταγής. Στόχος της διαφήμισης είναι η δημιουργία στέρησης, η δημιουργία δηλαδή προβλήματος έτσι ώστε να προσφερθεί η λύση: η αγορά ενός προϊόντος.
Πώς δημιουργείται η στέρηση;
Πρώτα απ’ όλα πρέπει να ξυπνήσει στον καταναλωτή μία από τις βαθύτερες επιθυμίες – η ισχύς – και ό,τι συνδέεται με αυτήν: ανωτερότητα, ηδονή, ομορφιά… Στη συνέχεια πρέπει ο καταναλωτής να πιστέψει ότι το προϊόν θα τον οδηγήσει στον παράδεισο. Για να επιτευχθεί αυτό επιστρατεύονται διάφορες τεχνικές χειραγώγησης (βλ. παρακάτω)
Πώς ανανεώνεται η επιθυμία κατανάλωσης;
Για να ικανοποιηθεί εν μέρει η επιθυμία, χρειάζεται το προϊόν να προσφέρει κάποια ανακούφιση. Για να ανανεωθεί όμως η επιθυμία κατανάλωσης, πρέπει ταυτόχρονα να δημιουργείται ένα νέο αίσθημα στέρησης. Κάτι που είναι απλούστατο, διότι ακόμη κι όταν κατέχουμε ένα σύμβολο ισχύος, το μάρκετιγκ θα μας πείσει ότι υπάρχει ένα νέο, πιο αποτελεσματικό προϊόν που θα μας δώσει περισσότερη ισχύ κοκ.
2. Μερικές τεχνικές χειραγώγησης
Για να κοιμίσει το κριτικό πνεύμα μας, η διαφήμιση χρησιμοποιεί διάφορες τεχνικές. Όσο πιο μορφωμένο είναι το κοινό, τόσο περισσότερο η διαφήμιση στοχεύει το ασυνείδητο!
Μίμηση ρεαλισμού
Σοβαρότητα, αντικειμενικότητα, φαινομενικά λογική επιχειρηματολογία. Φωνή εκφωνητή που αποπνέει ηρεμία και αυτοπεποίθηση.
Χειραγώγηση των αισθήσεων
Μουσική, χρώματα, αύξηση της έντασης του ήχου: με άλλα λόγια: υπνωτισμός
Προσεκτική χρήση λέξεων
Μερικές λέξεις εκμαιεύουν υποσυνείδητα τη συναίνεσή μας: ελευθερία, δικαιοσύνη, ευτυχία… Άλλες την αποστροφή μας: πόλεμος, φασισμός… Άλλες μας καθησυχάζουν: επιστήμη, εμπειρία…
Τα λεφτά δεν φέρνουν
την ευτυχία.
Η ευτυχία είναι
στα απλά πράγματα:
ΜΙΑ ΜΙΑΜ
Δημαγωγία
Μια διαφήμιση δεν πρέπει να είναι πολύπλοκη ούτε αντίθετη με τις πεποιθήσεις της πλειοψηφίας.
Δημιουργία ταύτισης
“Είμαι σαν κι εσάς, κάντε λοιπόν ό,τι κάνω κι εγώ: αγοράστε αυτό το προϊόν”. Οι καταναλωτές πρέπει να ταυτίζονται. Βέβαια το στόρυ δεν πρέπει να είναι απόλυτα ρεαλιστικό: πρέπει να καθησυχάζει τον καταναλωτή υπενθυμίζοντάς του μεν διακριτικά ότι ανήκει σε μία ομάδα, αλλά και ταυτόχρονα να του υπόσχεται τρόπους για να ξεπεράσει την ομάδα αυτή και να ανέλθει κοινωνικά.
Επανάληψη
Ετσι ώστε να μάς εντυπωθεί το μήνυμα.
Ενσωμάτωση
Μελωδίες, πίνακες ζωγραφικής, ο Τσε Γκεβάρα: Οι καλλιτεχνικές και πολιτικές αξίες υποβιβάζονται για να αναδειχθεί το προϊόν.
Οσο πιο συντηρητική είναι η διαφήμιση, τόσο πιο επαναστατική ακούγεται.
Χιούμορ
Η διαφήμιση διασκεδάζει για να εκμαιεύσει τη συμπάθειά μας. Το νόημα είναι ότι οι διαφημίσεις προσφέρουν τζάμπα γέλιο. Γιατί να θυμώνει κανείς; Χαλαρώστε και απολαύστε (και μια που είστε σε κέφια, αγοράστε). Ακόμη κι αν γελάει κανείς μόνος του νοητά ανήκει στην ευρύτερη ομάδα όσων διασκεδάζουν. Μόνο οι ξενέρωτοι διαμαρτύρονται, έτσι δεν είναι;
Αυτοκριτική
Η διαφήμιση συχνά αυτοπαρωδείται: είναι τόσο ισχυρή ώστε δεν την ενοχλεί να γελάνε μαζί της!
3. Ερωτισμός
Τα σαφή ερωτικά σύμβολα
Τι νόημα έχουν τα σαφή ερωτικά σύμβολα στη διαφήμιση; Οι υπεύθυνοι σοβαρών πορνογραφικών περιοδικών είναι διαφωτιστικοί: “Στα περιοδικά όπως το Playboy, η ομορφιά και η πολυτέλεια προσφέρονται ταυτοχρόνως απλόχερα και συγκρατημένα. Οι ορμές που γεννούν κατευθύνονται προς τα προϊόντα που διαφημίζονται στο περιοδικό. Το αντικείμενο του πόθου γίνεται πόθος για το αντικείμενο.”
Νέα,
ωραία
και …
ΜΙΑ ΜΙΑΜ!
Τα υποσυνείδητα ερωτικά σύμβολα
Παγωτό που τρώγεται στο κρεβάτι, αυτοκίνητο που το χαϊδεύουν γυναικεία χέρια: Τα προϊόντα προσφέρουν συμβολικά αυτό που θέλουν οι άνθρωποι.
Ο αντίκτυπος στην προσωπική μας ζωή
- Η πανταχού παρουσία διαφημίσεων που απευθύνονται στη λίμπιντο μάς διατηρεί σε μία κατάσταση διαρκούς συναισθηματικής και σεξουαλικής στέρησης, προσδίδοντας στο σεξ χαρακτήρα έμμονης ιδέας.
- Ο σεξουαλικός σύντροφος γίνεται αντικείμενο προς κατανάλωση, όπως και τα προϊόντα των διαφημίσεων.
- Στη συνέχεια επέρχεται η απογοήτευση: ο άλλος αποδεικνύεται ότι δεν είναι το τέλειο προϊόν που νομίζαμε.
- Ευτυχώς όμως, υπάρχουν νέοι ερωτικοί σύντροφοι, όπως υπάρχουν νέα, βελτιωμένα προϊόντα. Πρέπει κανείς να δοκιμάζει, να συγκρίνει και να αλλάζει αν χρειαστεί.
Με τρία πακέτα
ΜΙΑ ΜΙΑΜ
δώρο μια
γλυκούλα γάτα
4. Ψευδαίσθηση ελευθερίας: προϋπόθεση χειραγώγησης
Εξ ορισμού η χειραγώγηση πρέπει να είναι αόρατη. Πρώτο μέλημα λοιπόν είναι να δίδεται η εντύπωση στο συνομιλητή ότι είναι ελεύθερος.
“Γίνε ο εαυτός σου”. Η ρητορική περί ελευθερίας είναι ο βασικός άξονας της διαφήμισης. Συνδέεται με τη νεοφιλελεύθερη σκέψη η οποία θεωρεί ότι η ατομική βούληση διαμορφώνει – αποκλειστικά αυτή – τη μοίρα του ανθρώπου. “Ασκείτε κριτική στη διαφήμιση; Αρα είστε κατά της ελευθερίας. Αφήστε τους ανθρώπους ελεύθερους να επιλέξουν ό,τι θέλουν”. Περίεργη ελευθερία: εκατομμύρια άνθρωποι ανοίγουν την τηλεόραση την ίδια ώρα, φορούν τις ίδιες μάρκες και ονειρεύονται να αγοράσουν τα ίδια αυτοκίνητα. Μάλλον λοιπόν, όπως λέει κι ο Καστοριάδης, δεν μάς καθορίζει αποκλειστικά το περιβάλλον μας, η ιστορία μας και η κατάστασή μας, πάντως μας καθορίζει πολύ περισσότερο από ότι φανταζόμαστε. Όταν θεωρούμε ότι έχουμε την ελευθερία να επιλέξουμε το κανάλι που θέλουμε ή το απορρυπαντικό που προτιμούμε, πράττουμε όπως εκατομμύρια άλλοι άνθρωποι, προγραμματισμένοι να κάνουν τις ίδιες επιλογές. Η ελευθερία δεν είναι κεκτημένο, είναι κάτι που κατακτούμε καθημερινά.
5. Πρώτος στόχος: τα παιδιά
Καταστροφή του κριτικού πνεύματος
Πώς μπορούν τα παιδιά να διακρίνουν την πραγματικότητα από τη φαντασία, τον εμπορικό λόγο από την αλήθεια; Η διαφήμιση εθίζει τα παιδιά στην αντίληψη χωρίς λογικό ειρμό, ο ρυθμός των διαφημιστικών σποτ καταστρέφει την ικανότητα συγκέντρωσης. Από μικρό το παιδί μαθαίνει να συμπεριφέρεται παθητικά.
Παιδικός ναρκισσισμός
Με τις διαφημίσεις το παιδί μαθαίνει ότι είναι παντοδύναμο και ότι έχει τη δυνατότητα να εκπληρώσει όλες τις (καταναλωτικές) επιθυμίες του. Ταυτόχρονα “καταναλώνει” τη γλυκερή εικόνα του μικρού τυράννου που ορίζει η διαφήμιση. Γιατί να εγκαταλείψει το ναρκισσισμό αυτό. Όταν ενηλικιωθεί θα γίνει ένα μεγάλο παιδί που θα καταναλώνει παιχνίδια μεγάλων (αυτοκίνητα, καλλυντικά). Η διαφήμιση εξυμνεί την παιδικότητα και απαξιώνει την ωριμότητα και την ενηλικίωση. Βέβαια υπεύθυνη γι’ αυτό δεν είναι μόνο η διαφήμιση: η υπερκατανάλωση τηλεόρασης, η μόδα και ο,τιδήποτε κολακεύει το μιμητισμό των παιδιών συνδυάζεται αρμονικά με τη φιλοσοφία της διαφήμισης.
6. Πολιτικός αντίκτυπος της διαφήμισης
Παθητικότητα
Η διαφήμιση μας μιλά, μας συμβουλεύει, μας διατάζει. Εμείς όμως δεν μπορούμε να απαντήσουμε. Συνηθίζουμε έτσι να μας υπαγορεύουν συμπεριφορές.
Ενίσχυση της ιεραρχίας
Καθημερινά το μήνυμα που λαμβάνουμε είναι: όσα περισσότερα κατέχεις, τόσο ανεβαίνει κοινωνικά. Με τα προϊόντα αποκτούμε κοινωνική υπεροχή! Φαινομενικά η διαφήμιση λειτουργεί κατά της ιεραρχίας, αφού μας προτρέπει να την υπερπηδήσουμε. Στην πραγματικότητα μας κάνει να την αποδεχόμαστε ευκολότερα: όποιος τρέχει προσπαθώντας να ανέβει, δεν έχει την πολυτέλεια να αμφισβητήσει τους κανόνες του παιχνιδιού.
Οι αριστογάτες
αγοράζουν μόνο
ΜΙΑ ΜΙΑΜ
(κι ας είναι
φτηνό)
Αν υποδαυλίζεις σε κάποιον την επιθυμία να ανέβει κοινωνικά, υποσυνείδητα τον κάνεις να ντρέπεται για την κοινωνική του θέση. Η μόνη διέξοδος που του απομένει είναι να βρει κάποιον υποδεέστερο: Η φιλοδοξία είναι υποσυνείδητα περιφρόνηση του κατώτερου! Ο μηχανισμός αυτός είναι ιδιαίτερα καταστροφικός για τα παιδιά σε φάση διαμόρφωσης την προσωπικότητά τους. Τα παιδιά των κατώτερων τάξεων, βλέποντας με δυσφορία τις διαφημιστικές εικόνες της μικρομεσαίας παιδικής ευτυχίας έχουν μόνο δύο επιλογές: προβατοποίηση ή εγκληματικότητα.
Άλλες μέθοδοι ενίσχυσης της ιεραρχίας:
- όλοι το ίδιο είμαστε: Λαός και Κολωνάκι καταναλώνουν τα ίδια προϊόντα, έτσι δεν είναι;
- κλισέ από το ζωικό βασίλειο: κακοί καρχαρίες, εργατικά μυρμήγκια… Οι κοινωνικές διαφορές είναι δοσμένες από τη φύση: δεν υπάρχουν τάξεις, μόνο ράτσες.
Καλλιέργεια του κυνισμού
Ας πάρουμε μια χαζή διαφήμιση. Τι αντιδράσεις γεννά; Αλλοι θα διασκεδάσουν απλώς, άλλοι θα γελάσουν επειδή τη θεωρούν “καλτ”, άλλοι θα εκφράσουν την περιφρόνησή τους για την ηλιθιότητα της διαφήμισης. Ετσι όλοι είναι ικανοποιημένοι. Κυρίως δε η διαφήμιση! Διότι δεν επιδιώκει να αποδείξει την ισχύ της, αλλά να μείνει στη μνήμη του θεατή. Από τις τρεις παραπάνω αντιδράσεις, περισσότερες ψευδαισθήσεις γεννά η τρίτη, η πιο κυνική: ο κυνικός θεωρεί πιο ηλίθια τη διαφήμιση του τζήν της άλφα μάρκας από αυτή του τζήν της βήτα μάρκας, το σημαντικό όμως έχει επιτευχθεί: ξέρει πλέον ότι πρέπει να φοράει τζήν!
Το επόμενο κεφάλαιο
είναι δύσκολο -
καλύτερα να το αφήσετε
Η πολλή σκέψη τρώει
τον αφέντη. Πού να
μπλέκω τώρα…
Οι φυσιολογικοί άνθρωποι απολαμβάνουν τη ζωή χωρίς να το πολυβασανίζουν.
Όπως κι οι φυσιολογικές γάτες: κάτι ξέρουν που τρώνε ΜΙΑ ΜΙΑΜ !
7. Η δυσκολία αντίστασης
Ο αγώνας κατά της διαφήμισης είναι άνισος. Αφενός το πρώτο μέλημα του ανθρώπου είναι να ζήσει: δεν μπορεί να διατηρεί το κριτικό του πνεύμα 16 ώρες το 24ωρο. Την ώρα που εγώ εκνευρίζομαι με μία παράνομη αφίσσα, ένα διαφημιστικό σποτ πιπιλάει το κεφάλι του γιου με τα καινούργια μοδάτα παπούτσια…. Αφετέρου, η κριτική δεν βγαίνει από το στενό οικογενειακό ή φιλικό κύκλο – κι όταν το κάνει, συνήθως η διαφήμιση επωφελείται: εφόσον όλες οι γνώμες ακούγονται (και οι εναντίον της διαφήμισης) σημαίνει ότι έχουμε δημοκρατία! Αφετέρου χιλιάδες άνθρωποι έχουν τη διαφήμιση ως επάγγελμα με όπλα τους τα πορίσματα της κοινωνιολογίας, της ψυχολογίας…
Μπορεί να γίνει κάτι; Πολλοί έχουν επιλέξει να μη βλέπουν τηλεόραση, ή να καταστρέφουν αφίσες πού έχουν τοποθετηθεί παράνομα. Οι μεμονωμένες πράξεις αυτές έχουν νόημα αν εντάσσονται σε μία γενικότερη στρατηγική. Μέχρι να βρούμε αυτή τη στρατηγική, ο καθένας ας ψάξει μέσα του: τι νόημα έχει να είσαι εναντίον του καταναλωτισμού όταν οι σχέσεις σου με τον κόσμο γύρω σου είναι σα σχέσεις από διαφημιστικό σποτ;
[ Πρωτότυπο: http://www.les-renseignements-genereux.org/brochures/172
Περιληπτική προσαρμογή στα ελληνικά: herrk
Πρωτοδημοσιεύθηκε στο: http://herrkstories.wordpress.com/2009/04/01/pub/ με την ευγενική χορηγία της ΜΙΑ ΜΙΑΜ, μιας εταιρείας με κοινωνική ευαισθησία και σεβασμό στο περιβάλλον.]
[Για ΕΚΤΥΠΩΣΗ σε Word] :
http://herrkstories.files.wordpress.com/2009/04/pub.doc
Γράφτηκε το 2000. Πηγή: http://genesis.ee.auth.gr/dimakis/simeioseis/54/4.html
Σχετικό όσο και σύντομο: http://genesis.ee.auth.gr/dimakis/simeioseis/51/4.html
Φοβερό χιούμορ από την «Επαναστατική Απελευθερωτική Δράση» η οποία όχι μόνο ανέλαβε, με τηλεφώνημα στην Ελευθεροτυπία, την ευθύνη για τον εμπρησμό του γραφείου του Κυριάκου Μητσοτάκη (!), την Τετάρτη, αλλά και τον αιτιολόγησε με αυτά τα λόγια:
«Εγκαινιάσαμε τα νέα μέτρα καταστολής τοποθετώντας εμπρηστικούς μηχανισμούς στα πολιτικά γραφεία του βουλευτή της Ν.Δ. Κυριάκου Μητσοτάκη Τα νέα μέτρα θα έχουν την ίδια τύχη. Τα θεμέλια του καθεστώτος της εκμετάλλευσης και της υποταγής θα τρίζουν και πάλι συθέμελα.”
Ο Κ. Μητσοτάκης έδειξε κι αυτός ότι δεν στερείται χιούμορ και μάλλον θέλει να κλέψει το ψωμί του Πιτσιρίκου. Από τη σατιρική Ελευθεροτυπία:
Στο γεγονός ότι υπερασπίστηκε το δικαίωμα των καταστηματαρχών να ζουν ελεύθερα και να εργάζονται σε περιβάλλον ασφαλείας αποδίδει την έκρηξη του εμπρηστικού μηχανισμού ο βουλευτής της Ν.Δ. “Την προηγούμενη εβδομάδα θύματα ήταν απλοί καταστηματάρχες της Αθήνας, τους οποίους υπερασπίστηκα με σθένος”, δήλωσε και πρόσθεσε: “Δεν είναι ώρα για λόγια αλλά για πράξεις. Οι πολίτες απαιτούν περισσότερα. Απαιτούν ασφάλεια και πάνω απ’ όλα να επιβληθούν ο νόμος και η τάξη. Την επιβολή του νόμου και της τάξης θα συνεχίσω να την υπερασπίζομαι με κάθε κόστος”.
Το κοινό της ΕΑΔ και του ΚΜ τους είναι ευγνώμον.
|
[…] καὶ πάντα ποιεῖν ἐξ ὧν ὅτι μάλιστα ἀγνῶτες ἀλλήλοις ἔσονται πάντες (ἡ γὰρ γνῶσις πίστιν ποιεῖ μᾶλλον πρὸς ἀλλήλους)
[…] καὶ τὸ τοὺς ἐπιδημοῦντας αἰεὶ φανεροὺς εἶναι […] καὶ διατρίβειν περὶ θύρας (οὕτω γὰρ ἂν ἥκιστα λανθάνοιεν τί πράττουσι, καὶ φρονεῖν ἂν ἐθίζοιντο μικρὸν αἰεὶ δουλεύοντες)
[...] καὶ τὸ μὴ λανθάνειν πειρᾶσθαι ὅσα τυγχάνει τις λέγων ἢ πράττων τῶν ἀρχομένων, ἀλλ’ εἶναι κατασκόπους[…] (παρρησιάζονταί τε γὰρ ἧττον, φοβούμενοι τοὺς τοιούτους) |
Πρέπει να κάνουν το παν ώστε οι πολίτες να μην γνωρίζει ο ένας τον άλλον (διότι η γνώση του άλλου οδηγεί σε αμοιβαία εμπιστοσύνη)
Πρέπει να γνωρίζουν τις παραμικρές κινήσεις των πολιτών (έτσι θα ξέρουν πάντα τι κάνουν οι πολίτες και θα τους εθίζουν στη δουλικότητα).
Πρέπει επίσης να μην τους ξεφεύγει τίποτα απ’ όσα λένε ή κάνουν οι πολίτες – και να χρησιμοποιούν χαφιέδες (όταν ο άλλος φοβάται μην τον ακούσει κανένας χαφιές μιλάει λιγότερο ελεύθερα).
|
|
Στοχάζεται γὰρ ἡ τυραννὶς τριῶν,
ἑνὸς μὲν τοῦ μικρὰ φρονεῖν τοὺς ἀρχομένους (οὐθενὶ γὰρ ἂν μικρόψυχος ἐπιβουλεύσειεν),
δευτέρου δὲ τοῦ διαπιστεῖν ἀλλήλοις (οὐ καταλύεται γὰρ πρότερον τυραννὶς πρὶν ἢ πιστεύσωσί τινες ἑαυτοῖς· διὸ καὶ τοῖς ἐπιεικέσι πολεμοῦσιν ὡς βλαβεροῖς πρὸς τὴν ἀρχὴν οὐ μόνον διὰ τὸ μὴ ἀξιοῦν ἄρχεσθαι δεσποτικῶς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ πιστοὺς καὶ ἑαυτοῖς καὶ τοῖς ἄλλοις εἶναι καὶ μὴ καταγορεύειν μήτε ἑαυτῶν μήτε τῶν ἄλλων)·
τρίτον δ’ ἀδυναμία τῶν πραγμάτων (οὐθεὶς γὰρ ἐπιχειρεῖ τοῖς ἀδυνάτοις, ὥστε οὐδὲ τυραννίδα καταλύειν μὴ δυνάμεως ὑπαρχούσης). |
Τρία πράγματα επιδιώκει ένα τυραννικό πολίτευμα:
Πρώτον, την αποθάρρυνση των υπηκόων (οι δουλικοί άνθρωποι δεν επαναστατούν)
Δεύτερον, τη δυσπιστία μεταξύ των πολιτών (το καθεστώς δεν ανατρέπεται από ανθρώπους χωρίς αυτοπεποίθηση· γι’ αυτό και οι δίκαιοι θεωρούνται επικίνδυνοι για την εξουσία – όχι μόνο επειδή δεν ανέχονται την αυθαιρεσία αλλά και επειδή έχουν αυτοπεποίθηση και εμπιστεύονται τους άλλους και δεν προδίδουν ούτε τον εαυτό τους ούτε τους άλλους).
Τρίτον, την αποδυνάμωση τους (κανείς δεν επιχειρεί κάτι αδύνατο, οι αδύναμοι λοιπόν πολίτες δεν μπορούν να ανατρέψουν ένα τυραννικό πολίτευμα). |
(Αριστοτέλης, Πολιτικά. Βιβλίο V)
Μια που το ‘φερε η κουβέντα, εδώ είναι το “μικρο καφέ” της Σαλονίκης (λίαν ευρωπαϊκό)
και εδώ φωτογραφίες από το πραγματικό “μικρό καφέ”:
Είχαν περάσει τα μεσάνυκτα προ πολλού. Ολίγα φώτα εφαίνοντο ακόμη λάμποντα αμυδρώς εις τους φεγγίτας των οικιών , ολόγυρα, σιμά εις την ακρογιαλιάν. Τα όμματά μου καρφωμένα εις εν σημείον, εις μίαν οικίαν, υψηλά, όχι μακράν, επάνω από τους βράχους. Ανοικτά τα παράθυρα, αι ύαλαι κλεισμέναι, φως μέγα έφεγγεν εις τας υάλους. Και έβλεπα εις το φως εκείνον, εν μέσω σκιών κινουμένων, ισχνήν παιδίσκην, λυπημένην εν ιλαρότητι και ρόδων αβροτέρα.
* * *
Επέταξα με ορμήν πυρετού το υποκάμισόν μου και έπεσα εις την θάλασσαν. Ησθάνθην αίφνης γλύκαν, μαγείαν άφατον, εφανταζόμην τον εαυτόν μου ως να ήμην εν με το κύμα, ως να μετείχον της φύσεως αυτού, της υγράς και αλμυράς και δροσώδους.
* * *
Ζαρντόζ ωνομάζετο η παιδίσκη, ζαρντόζ ήτο και η νυξ που την είχα ιδεί. Αραγε θα επανέλθει ως φεύγουσα εικών, ως πόθος όστις αμφιπόταται; Ουδείς δυναται να αποφανθή μετά βεβαιότητος, ουδείς δύναται να προεξοφλήση το μέλλον, διότι η ιστορία ενός εκάστου εξ ημών είναι συνεχής παλινδρόμησις. Η άμμος της, πάντως, ήτο απίστευτη.
[Τον Παπαδιαμάντη εσιγόνταραν: Ν. Γκάτσος, Α. Εμπειρίκος, Λ. Πλάτωνος και Σαπφώ. ]
[Τις λέξεις αντέγραψαν και συνεκόλλησαν τα μάτια του Μάρκου.]
Μια απόφαση δικαστηρίου σε μια πολιτική δίκη δείχνει τον πολιτικό συσχετισμό δυνάμεων. Μιά απόφαση δικαστηρίου σε μια πολιτική δίκη είναι σημαντικότερη και ειλικρινέστερη από δηλώσεις υπουργών εσωτερικών.
Τα γεγονότα εδώ, η έκβαση εδώ.
Για τους φίλους που βαριούνται αυτά τα κουλτουριάρικα έχουμε αυτό:
Δημοσκόπηση
Πιστεύετε ότι ο Ανδρέας Μικρούτσικος και η Δήμητρα Ρουμπέση θα τα ξαναβρούν;
Ναι
‘Οχι
Βιβλιογραφία έργων του Παναγιώτη Κονδύλη στα ελληνικά με παραπομπές σε όσα κείμενα είναι διαθέσιμα ονλάιν.
http://kondylis.wordpress.com/2009/03/09/ellinikibiblio-2/
Για όσους δεν τους ενδιαφέρει ιδιαίτερα ο Π. Κονδύλης, ένα μικρό απόσπασμα εδώ:
“Η δεξιά διανόηση πρακτικώς είναι ανύπαρκτη ή αφερέγγυα. Στις σοβαρότερες εκδοχές της, προσπάθησε και προσπαθεί να αιτιολογήσει την χτυπητή υποτέλειά της, την απροσχημάτιστη υπαλληλοποίησή της στην Δύση, αναμασώντας κυνικά τα πλέον αφελή οικονομίστικα ιδεολογήματα του φιλελευθερισμού ή αντι-ιστορικά ταυτίζοντας τη Δύση με την Ελλάδα (διαγράφοντας έτσι τις προφανείς υλικές και πνευματικές διαφορές). Βεβαίως δεν πείθει πολλούς και γι’ αυτό έχει υποκατασταθεί από τον “ανθρωπιστή- ηθικολόγο αριστερό διανοητή, ο οποίος πρόθυμα προσφέρει τις υπηρεσίες του στον αμερικανισμό. Η συμπεριφορά αυτή, αν δεν είναι αποτέλεσμα αφέλειας, προϋποθέτει χειροπιαστά κοινωνικά οφέλη. … Η «αριστερά», έχοντας μετατραπεί σε ουραγό ή σε σφογγοκωλάριο του αμερικανισμού, δεν αντλεί πλέον από ό,τι ζωντανότερο είχε η μαρξιστική παράδοση, δηλαδή την ανελέητη απομυθοποίηση των φιλελεύθερων ιδεολογημάτων, αλλά τρέφεται από μία κοινωνική θεωρία που εν μέρει αντικατοπτρίζει και εν μέρει συγκαλύπτει εξιδανικευτικά, τις πραγματικές σχέσεις ισχύος μέσα στη δυτική μαζική δημοκρατία.”
Πολλά χρόνια μετά από την τελευταία φορά που βρεθήκανε, ο παιδικός φίλος του Κ. τού τηλεφωνεί για να τον ρωτήσει αν θέλει να γίνει πελάτης του στη μεγάλη εταιρεία που δουλεύει και στην οποία έχει, πλέον, σημαντική θέση.
“Με λίγη τύχη θα ‘μουνα κι εγώ”, σκέφτηκε ο Κ., “εκείνος που τα παίρνει απ΄τις πουτάνες, όποιος παιδάκια κυνηγάει στις αλάνες, όποιος την κόρη του κλειδώνει να μη βγει”
Οι ιστορικές μελέτες μπορούν να έχουν ζωντανό ενδιαφέρον αν γράφονται ως απαντήσεις στα ερωτήματα του παρόντος. Το ερώτημα γιατί ο Μαρξ στη διδακτορική διατριβή του (για τη δημοκρίτεια και επικούρεια φυσική φιλοσοφία) επιλέγει συγκεκριμένο κομμάτι του παρελθόντος δεν είναι απλώς φιλολογικό, ούτε για το συγγραφέα των παρακάτω γραμμών (Π. Κονδύλης 1983), ενδεχομένως ούτε και για μας: Βοηθά να καταλάβουμε τη διανοητική εξέλιξη του Μαρξ και, κυρίως, να συλλάβουμε το μαρξισμό ως μία στιγμή στην πορεία του δυτικού ορθολογισμού.
Βασικό φιλοσοφικό μέλημα των ριζοσπαστών επιγόνων του Χέγκελ ήταν να δείξουν ότι το απόλυτο πνεύμα (η ύψιστη αρχή του εγελιανού συστήματος) δεν ήταν κατά βάθος τίποτα άλλο παρά η αυτοσυνειδησία του ανθρώπου. Η έννοια του ανθρώπου ισοδυναμεί με το σύνολο των ανθρώπινων εκδηλώσεων, άνθρωπος δηλαδή είναι το ενεργό υποκείμενο που δημιουργεί την ιστορία: Θεός και Ιστορία, Άνθρωπος και Ιστορία ταυτίζονται.
Η ερμηνεία όμως αυτή του Χέγκελ είχε το θεωρητικό της αντίτιμο: για να υποστηριχθεί η ταύτιση πνεύματος και αυτοσυνειδησίας, έπρεπε να αποσιωπηθούν άλλες, σημαντικές πλευρές της σκέψης του δασκάλου: Το απόλυτο πνεύμα του Χέγκελ κάλυπτε και την ανθρώπινη και την εξω-ανθρώπινη, δηλαδή τη φυσική, πραγματικότητα, Συμπίεση του πνεύματος στα όρια της αυτοσυνειδησίας σήμαινε χωρισμό ανθρώπινου πνεύματος και άψυχης φύσης.
Οι νεοεγελιανοί απορρίπτουν την εγελιανή θεωρία της συμφιλίωσης με την πραγματικότητα και προβάλλουν το αίτημα της πραγμάτωσης της φιλοσοφίας: φιλοσοφία και πραγματικότητα χωρίζονται και η πρώτη, όντας η τελειότερη, γίνεται το μέτρο με το οποίο κρίνεται η δεύτερη. Από εδώ προκύπτει το πρωτείο της πράξης απέναντι στη θεωρία: Με την πραγμάτωση της φιλοσοφίας επιδιώκεται ουσιαστικά η αποκατάσταση μια γνήσιας και οριστικής πραγματικότητας (ολότητας). Να διευκρινιστεί ότι ως πράξη εννοείται η θεωρητική εργασία που αναπτύσσει η φιλοσοφία όταν εγκαταλείπει την ενατενιστική στάση και υιοθετεί κριτική συμπεριφορά.
Βέβαια, η πίστη στον κοσμοδιορθωτικό ρόλο της φιλοσοφίας πηγάζει από την άγνοια των κοινωνικών και φιλοσοφικών εξαρτήσεων της φιλοσοφικής σκέψης. Η φιλοσοφία, για τον νεαρό ιδεαλιστή Μαρξ, δεν καθορίζεται από τον κόσμο, παρά μπορεί και οφείλει να τον καθορίσει.
Η φιλοσοφία για το Μαρξ ενσαρκώνει το αλτρουϊστικό ήθος που εμπνέεται από το Λόγο, το ήθος του ελεύθερου και αυτόνομου ατόμου, ενώ η θρησκεία ενσαρκώνει το φόβο της τιμωρίας, εμπνέοντας μια μικρόψυχη και ιδιοτελή συμπεριφορά. Αντιπαραθέτει στον ιδιοτελή ατομικισμό τη συλλογική υπόσταση και αξία του ανθρώπινου γένους. Η αυτοσυνειδησία είναι μία υπερήφανη, ατομική κριτική παρουσία που καταπολεμά την υποταγή στους θρησκευτικά καθαγιασμένους θεσμούς, ενώ το ανθρώπινο γένος είναι η ανώτερη αρχή που σβήνει τους ατομικούς φόβους και την ιδιοτέλεια.
Ο νεαρός Μαρξ συμμαχεί με τον υλισμό, παρόλο που δεν ομολογεί – ούτε καν υπαινίσσεται – πίστη στην προτεραιότητα της ύλης απέναντι στη συνείδηση, επειδή ο υλισμός εμφανίζεται ως συνεπής άρνηση των θρησκευτικών μύθων, άρα ως ηθική στάση απαλλαγμένη από το φόβο και την ελπίδα. Ξεκινάει λοιπόν από μια ηθική κι όχι μεταφυσική αποτίμηση του υλισμού, και τον συγκαταλέγει στα ρεύματα που συναπαρτίζουν το διαφωτισμό, ως κίνημα κατά της δεισιδαιμονίας και της πρόληψης.
Αποσπάσματα από το κείμενο του Π. Κονδύλη: Η αφετηρία της διανοητικής εξέλιξης του Karl Marx (1984). Περίληψη του κειμένου εδώ:
Στη Γερμανία έχεις δικαίωμα στο ηλεκτρονικό φακέλλωμα από 16 ετών. Η γερμανική κυβέρνηση θεωρεί ότι το όριο αυτό ηλικίας είναι ξεπερασμένο. Προτείνει να φακελλώνονται από τα 14 ή 12. Για περισσοτερες πληροφορίες και σχόλια στα γερμανικά, κλικ στη εικόνα.
- Κι αν καταργούσαμε την ιδιοκτησία; - Α, το μαλάκα. Μού κλεψε την ιδέα!
Γαλλία, 2002. Ενας νέος με φωτογένεια και ευφράδεια (Ολιβιέ Μπεζανσενό) εκλέγεται αρχηγός του ιστορικού αριστερού γκρουπούσκουλου LCR (τροσκιστές). Στις προεδρικές εκλογές του 2007 συγκεντρώνει πάνω από 4%. Εκτοτε το κόμμα του εξελίσσεται στην πιο δημοφιλή σχηματισμό της Αριστεράς στη Γαλλία (το άλλοτε ισχυρό ΚΚ Γαλλίας οδεύει προς το 0%).
Τις μέρες αυτές το LCR αυτοδιαλύθηκε και επανιδρύθηκε ως ”NPA” (Νέο Αντικαπιταλιστικό Κόμμα). Στόχος του η συσπείρωση του ριζοσπαστικού εκλογικού σώματος. Οι δημοσκοπήσεις μιλούν για ποσοστό γύρω στο 10%.
Το κόμμα του Μπεζανσενό – Τσίπρα θυμίζει σε αρκετά σημεία το ΣΥΡΙΖΑ:
- Στην αύξηση της επιρροής του βοήθησε η προσωπικότητα του νέου αρχηγού και η απαξίωση του Σοσιαλιστικού Κόμματος
- Τα ΜΜΕ στη Γαλλία “έπαιξαν” και “παίζουν” ακόμα τον Μπεζανσενό. Θα συνεχίσουν να το κάνουν μέχρι να γίνει πραγματικά επικίνδυνος για το Σοσιαλιστικό Κόμμα.
- Η επιρροή του στους νέους είναι μεγάλη.
- Η εργατική τάξη απουσιάζει από την εκλογική του βάση.
Παράσταση της Αντιγόνης στο πρωτότυπο (Βρυξέλλες). Μέχρι 15 Φεβρουαρίου. Κλικ στην αφίσα για λεπτομέρειες.
Πήγα και το είδα με περιέργεια. Δεν ήξερα το θίασο. Περίμενα είτε στόμφο είτε διάφορα “πρωτοποριακά”. Τίποτα από τα δύο. Οι ηθοποιοί έπαιζαν – ου δι απαγγελλίας. Οι σύγχρονες παρεμβάσεις ήταν με μέτρο. Σεβασμός χωρίς ακαδημαϊσμό.
Το θέατρο γεμάτο (μού είπαν ότι και τις άλλες μέρες το ίδιο γινόταν). Το κοινό: άλλοι μέσα στις γούνες βαριόντουσαν, άλλοι χωρίς γούνες πρόσεχαν και ίσως απολάμβαναν.
Φρεσκάρετε το κείμενο πριν πάτε. Κοιτάξτε πιο πολύ τους σύντομους διαλόγους
Ακούσατε, ακούσατε!
“Λησμονούν ότι για να καταπολεμήσεις μια ηθική πρέπει να της αντιπαραθέσεις, τόσο στη θεωρία όσο και στην πράξη, μιαν ηθική ανώτερη.” Ε. Μαλατέστα, στο τετράλεπτο βίντεο εδώ. Οσα λέει, φυσικά, δεν ισχύουν μόνο για αναρχικούς.
“Οι πρόξενοι των μεγαλύτερων καταστροφών και συμφορών στην ίσαμε τώρα ιστορία δεν ήσαν οι σχετικιστές, οι σκεπτικιστές και οι μηδενιστές, παρά οι ηθικιστές – και μάλιστα στο όνομα της “μόνης” αληθινής θρησκείας, της “μόνης” ορθής πολιτικής ή της “μόνης” κυρίαρχης φυλής”. Π. Κονδύλης, όπως μάς υπενθυμίζει εν συντομία ο Γιάννης εδώ
Τέλος το Μανιτάρι μάς θυμίζει μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη: Το μοντέλο των επαναστατών σε εισαγωγικά έχει συντριβεί.
Πώς έτυχε και έπεσα πάνω σε όλ’αυτά το ίδιο διήμερο (καμιά περιρρέουσα ατμόσφαιρα, μήπως); Ενδιαφέρουν κανέναν ή είναι πολύ διδακτικά και απωθούν; Τι δουλειά έχει ο Κονδύλης με αναρχικούς και χριστιανούς; (κάτι υποψιάζομαι). Καλό Σαββατοκύριακο.
“Η ίδρυση του νεο-φασιστικού κόμματος ανησύχησε την κυβέρνηση. Ενα ανεξέλεγκτο νεο-φασιστικό κόμμα θα μπορούσε να δημιουργήσει επεισόδια που με τη σειρά τους θα προκαλούσαν τις αντιδράσεις της άκρας αριστεράς. Μια ακροδεξιά πρόκληση, εξάλλου, είχε πυροδοτήσει την τελευταία εξέγερση.
Αν βέβαια η κυβέρνηση μπορούσε να χειραγωγήσει το νεο-φασιστικό κόμμα, τα κέρδη θα ήταν πολλαπλά: γνωρίζοντας εκ των προτέρων τις δραστηριότητες των νεο-φασιστών, τα σοβαρά έκτροπα θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Επίσης, ένα ακροδεξιό κόμμα, το οποίο μάλιστα θα έχει μικρή απήχηση στους ψηφοφόρους και δεν θα αποτελούσε εκλογική απειλή για την κυβέρνηση, θα ήταν ιδανικό μέσο πάλης κατά της άκρας αριστεράς: θα μπορούσε να αναλάβει τη “βρώμική δουλειά” (πχ ξυλοδαρμούς) χωρίς να εκτίθεται η κυβέρνηση.
Και αυτό όντως έγινε. Το κράτος βοήθησε το νεο-φασιστικό κόμμα να οργανώσει επεισόδια τα οποία θα δικαιολογούσαν την αυταρχική στροφή της κυβέρνησης. Ο διακανονισμός προέβλεπε επίσης ότι το νεο-φασιστικό κόμμα θα έδινε στις μυστικές υπηρεσίες όσα στοιχεία για αριστεριστές διαθέτει και ότι τα στελέχη του, εάν τυχόν συλλαμβάνονταν και δικάζονταν, θα έμεναν ατιμώρητα.
Το νεο-φασιστικό κόμμα στη συνέχεια θα υποστηρίξει εκλογικά υποψηφιους της κεντροδεξιάς. Κάτι τέτοιο θα το ενισχύσει και οικονομικά, εφόσον παρέχει στους υποψηφίους υπηρεσίες περιφρούρησης και αφισσοκόλησης”
Τα παραπάνω διαδραματίζονται στη Γαλλία, τα πρώτα χρόνια μετά το Μάη του ‘68. Το αναφερόμενο κόμμα είναι η Νέα Τάξη (”Ordre Nouveau”) και τα διάδοχά του σχήματα. Την ίδια εποχή, όμως, σε αρκετές δυτικές χώρες, οι δεξιές κυβερνήσεις και οι οικονομικοί κύκλοι έχουν ως στρατηγική την ανάπτυξη και ενίσχυση βίαιων νεο-φασιστικών κινημάτων, τα οποία παρά τη φιλολαϊκή αμφίεσή τους, έχουν ως αποκλειστικό στόχο την υπεράσπιση της κυριαρχίας του μεγάλου κεφαλαίου.
Τα αποσπάσματα είναι από το (συλλογικό) βιβλίο Bêtes et Méchants, Editions Reflex, 2002 που πραγματεύεται την ιστορία των νεο-φασιστικών κινημάτων στη Γαλλία. Μτφ herrk
Για όλα όμως αυτά τα προβληματάκια υπάρχουν λύσεις. Από πρόσφατο άρθρο στο in.gr:
“Συσκευές ανάγνωσης αντί για σχολικά βιβλία προτείνει το ΠΑΣΟΚ”
Ο Γιώργος Παπανδρέου επέδειξε μια συσκευή ηλεκτρονικής μελάνης
